Chùa Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sách] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Pháp Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Giáo] [Thuyết Pháp] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

Phật Học Phổ Thông Khóa Thứ Tám

Thích Thiện Hoa

Bài Thứ Bảy

 

Chương Oai-Đức Tự-Tại

 

 

VII. CHƯƠNG OAI ĐỨC TỰ TẠI

1. Ngài Oai-Đức Tự-Tại Bồ-tát hỏi Phật

2. Phật khen ngài Oai-Đức Tự-Tại Bồ-tát

3. Phật dạy: Cảnh "Viên-giác" không hai, nhưng phương-tiện vào có nhiều đường

4. Tu pháp "Xa-ma-tha".

5. Tu pháp "Tam-ma-bát-đề”

6. Tu pháp "Thiền-na".

7. Tu pháp phương-tiện này lợi ích rất lớn.

8. Phật nói bài kệ tóm lại các nghĩa trên.

 

VII. CHƯƠNG OAI-ĐỨC TỰ-TẠI

 

1.- NGÀI OAI-ĐỨC TỰ-TẠI BỒ-TÁT HỎI PHẬT

Khi ấy Ngài Oai-Đức Tự-Tại Bồ-tát ở trong đại-chúng đứng dậy, đi quanh bên hữu của Phật ba ṿng rồi chắp tay kính cẩn, đảnh lễ dưới chân Phật và quỳ thẳng bạch rằng:

- Bạch Đức Đại-Bi Thế-Tôn, xin Ngài v́ chúng con, phân biệt chỉ dạy "phương-tiện để nhập Viên-giác tánh", khiến các vị Bồ-tát nhờ nghe viên-âm của Phật mà giác-tâm được quang-minh, chẳng nhơn tu-hành mà vẫn được lợi ích lớn.

Bạch Đức Thế-Tôn, thí như cái thành lớn (Viên-giác) có bốn cửa (các phương-tiện), hành-giả muốn vào cửa nào cũng được, đâu phải chỉ có một con đường.

Cũng thế, các vị Bồ-tát tu-hành, làm trang-nghiêm cơi Phật và thành đạo Bồ-đề đâu phải chỉ có một phương-tiện. Cúi xin Đức Thế-Tôn v́ chúng con chỉ dạy các phương-tiện tu-hành và thứ lớp làm sao, để các vị Bồ-tát trong pháp-hội này và chúng-sanh đời sau cầu pháp Đại-thừa, đều được khai-ngộ và mau vào biền Đại-tịch-diệt (Viên-giác) của Như-Lai.

Ngài Oai-Đức Tự-Tại Bồ-tát thưa thỉnh như vậy ba lần, chắp tay kính cẩn, lễ Phật rồi trở lui.

LƯỢC GIẢI

Đại-ư đoạn này nói: Thành Viên-Giác không hai, nhưng cửa phương-tiện đi vào rất nhiều. Xin Phật v́ các vị Bồ-tát hiện-tại và chúng-sanh đời sau tu Đại-thừa, chỉ dạy các phương-tiện và thứ lớp tu-hành như thế nào, để hành-giả mau được vào thành Viên-Giác.

Kinh Lăng-Nghiêm chép: "Quy nguyên tánh vô nhị, phương tiện hữu đa môn”. (Trở về tánh "Bản-nguyên" th́ không hai, nhưng phương-tiện đi vào lại có nhiều cửa).

 

2.- PHẬT KHEN NGÀI OAI-ĐỨC TỰ-TẠI BỒ-TÁT

Khi đó Đức Thế-Tôn khen Ngài Oai-Đức Tự-Tại Bồ-tát và dạy rằng:

- Này Thiện-nam, quư lắm! Ông v́ các vị Bồ-tát hiện-tại và chúng-sanh đời sau, thưa hỏi Như-Lai về các phương-tiện tu-hành. Ông nên chăm chú nghe, ta sẽ v́ các ông chỉ dạy.

Khi đó Ngài Oai-Đức Tự-Tại Bồ-tát cùng với đại-chúng cùng yên lặng, chăm chú và hoan-hỷ nghe lời Phật chỉ giáo.

3.- PHẬT DẠy: CẢnh "Viên-giác" không hai nhưng phương-tiỆn vào có nhiỀu đưỜng

- Này Thiện-nam! Tánh Viên-Giác nhiệm mầu vô-thượng này, nó trùm khắp cả mười phương và sanh ra chư Phật cùng tất cả các pháp. Bởi tất cả chúng-sanh cùng với chư Phật đồng một bản-thể b́nh-đẳng không khác, nên người tu-hành khi đă trở về tánh Viên-Giác, th́ thật ra không có hai nơi; song những phương-tiện để nhập Viên-Giác lại có vô-lượng

V́ tŕnh-độ của chúng-sanh không đồng, nên các phương-tiện trở về tánh Viên-Giác có sai khác, nhưng không ngoài ba phương-tiện sau này.

 

LƯỢC GIẢI

Đại-ư đoạn này nói: "Viên-Giác không hai, song phương-tiện tu-hành để nhập Viên-Giác th́ có nhiều pháp. Nhưng không ngoài ba pháp-môn là: Chỉ, Quán và Chỉ Quán song tu ở sau đây.

***

 

 

4.- Tu pháp "Xa-ma-tha" (tức là tu chỉ hoặc gọi là tu định)

- Này Thiện-nam! Nếu các Bồ-tát ngộ được Viên-Giác thanh-tịnh rồi, th́ y theo tâm Viên-Giác thanh-tịnh này mà giữ cái hạnh yên lặng và lóng các vọng-niệm. Khi các giác-quan vọng-thức phiền-động đă lặng rồi, th́ trí-tuệ thanh-tịnh phát sanh. Lúc bấy giờ cái thân tâm hư-vọng sanh-diệt như khách và nhiễm-ô như bụi này, từ đây diệt hết. Khi đó trong nội-tâm của hành-giả sanh ra vắng lặng và nhẹ nhàng thư thới (tịch-tịnh khinh an) nên chư Phật trong mười phương thế-giới đều hiện ra trong tâm của hành-giả, rất rơ ràng như bóng hiện trong gương. Phương-tiện tu-hành như thế, gọi là "Xa-ma-tha".

 

 

LƯỢC GIẢI

 

Đại-ư đoạn này Phật nói: "Bồ-tát khi ngộ được tánh Viên-Giác thanh-tịnh rồi, th́ dùng tâm thanh-tịnh này để lóng các phiền-năo vọng-thức. Khi các cặn cáu phiền-năo đă lóng đứng rồi, th́ trí-tuệ thanh-tịnh phát sanh. Lúc bấy giờ hành-giả quan-sát lại thân tâm hư-vọng như khách, huyễn-hóa lăng xăng như bụi đều diệt hết (ngă, pháp không c̣n).

Bởi các vọng hoặc nhiễm-ô đă diệt hết, tâm được thanh-tịnh, nên mười phương chư Phật hiện ra trong tâm của hành-giả". Cũng như ly nước được lóng trong, th́ các bóng ngoài hiện vào. Kinh chép: "Chúng-sanh tâm nhược tịnh, Bồ-đề ảnh hiện trung” (nếu tâm chúng-sanh được thanh-tịnh, th́ bóng Bồ-đề tự hiện vào)

Lưu ư: Trong kinh này nói: "Chỉ, quán", không đồng với “Chỉ, quán” của Tiểu-thừa. V́ "Chỉ, quán" của Tiểu-thừa là phải dùng phương-tiện của bên ngoài để tu. C̣n lối "Chỉ, quán" của Đại-thừa là xứng theo bản-thể của chơn-tâm mà "Chỉ" và "Quán", nên có phần cao siêu hơn.

 

***

 

5.- Tu pháp "Tam ma bát đỀ” (tức là tu quán, hoặc gọi tu huệ)

- Này Thiện-nam! Nếu các Bồ-tát ngộ được Viên-Giác thanh-tịnh rồi, th́ y theo tâm Viên-Giác thanh-tịnh mà quán-sát tâm tánh, thân-căn và trần-cảnh này đều là vật huyễn-hóa. Lúc bấy giờ Bồ-tát khởi ra cái trí như-huyễn để trừ các pháp như-huyễn; làm các hạnh như-huyễn để hóa-độ chúng-sanh như-huyễn. Bởi Bồ-tát tu pháp quán như-huyễn này, nên phát Đại-bi tâm thương xót cứu khổ tất cả chúng-sanh mà vẫn nhẹ nhàng thư-thới (Đại-bi khinh-an) không tham trước luyến-ái nơi chúng-sanh.

Tất cả Bồ-tát đều y theo pháp quán như-huyễn này mà tu-hành, lần lần tăng-tiến. Ban đầu quán cảnh là huyễn, nhưng người quán chưa phải huyễn; sau người quán cũng là huyễn và cuối cùng hoàn toàn xa ĺa các tướng huyễn (lúc bấy giờ cái phi-huyễn hiện ra). Thế là Bồ-tát đă hoàn-thành được pháp quán mầu-nhiệm này. Bồ-tát lần lượt tiến tu, cũng như đất làm cho mầm-mộng lần hồi được sanh trưởng.

Phương-tiện tu như thế, gọi là "Tam-ma-bát-đề”.

LƯỢC GIẢI

Đại-ư đoạn này Phật dạy: "Khi Bồ-tát ngộ được Viên-Giác thanh-tịnh rồi, y nơi tâm Viên-giác này mà quán các pháp, nào căn, trần và thức đều là huyễn-hóa. Lúc bấy giờ Bồ-tát khởi cái trí như-huyễn để diệt các vô-minh phiền-năo như-huyễn, tu các hạnh như-huyễn để hóa độ chúng-sanh như-huyễn. Đến khi các huyễn-cảnh đă không, huyễn-trí cũng hết, nào tâm, cảnh, năng, sở đều tiêu, hoàn toàn xa ĺa các huyễn-tướng rồi, th́ tánh Viên-giác phi-huyễn hiện ra. Như tiếng ồn của học tṛ hết, tiếng gơ bảng của thầy giáo thôi, lúc bấy giờ cảnh yên-tịnh hiện ra.

Thí như người ngủ, chiêm-bao thấy giặc bao vây, đem binh diệt trừ v.v.. Khi giặc trong chiêm-bao tan (cảnh huyễn hết) binh lính hết (người quán-huyễn không) và tâm chiêm-bao cũng không c̣n (huyễn-trí hết) th́ tâm giác-ngộ tự-nhiên hiện vậy (Viên-Giác hiện)

Bồ-tát y theo tánh Viên-giác tu pháp quán như-huyễn này, từ chỗ cạn đến chỗ sâu, ly được một phần huyễn tức là chứng được một phần giác. Cũng như cái mầm chồi, y nơi đất mà lần hồi nảy nở.

Kinh này Phật dạy tu pháp quán như-huyễn, giống như kinh Kim-Cang Phật dạy:


Nhứt thế hữu vi pháp
Như mộng huyễn bào ảnh
Như lộ, diệc như điển
Ưng tác như thị quán

Nghĩa là:


Nên quán như thế này:
Cái ǵ có làm ra
Đều như mộng, huyễn, bọt
Như bóng, sương và chớp

Lưu ư: Nhờ pháp "chỉ" mới dừng đứng các vọng-niệm đương khởi và sẽ khởi bên trong. Khi vọng-niệm không c̣n khởi, th́ "chơn-tánh" tự hiện bày.

Nhờ pháp " Quán" mới rơ các cảnh hiện-tiền như huyễn, để đối-trị tâm tham-luyến thân, cảnh và xa ĺa ngă-chấp, pháp-chấp. Khi ngă pháp hết th́ Viên-Giác hiện ra

 

6.- Tu pháp "ThiỀn-na" (tức là chỉ, quán đồng thời tu, hay gọi là Định-Huệ song tu)

- Này Thiện-nam! Nếu các Bồ-tát ngộ được Viên-giác thanh-tịnh tâm rồi, th́ y như tâm Viên-giác này mà tu: Không chấp thủ pháp "Quán như huyễn", và pháp "Chỉ tịch tịnh". Bồ-tát rơ biềt thân tâm này đều là vật ngăn ngại, c̣n tánh Viên-giác (vô tri giác-minh) th́ không bị các vật làm chướng-ngại, lại c̣n siêu vượt ra ngoài những cảnh chướng-ngại (sanh tử) và không chướng-ngại (Niết-bàn); nó vẫn thọ-dụng thế-giới và thân tâm ở trong cơi trần này, mà không bị cảnh trần ràng buộc, mặc dù phiền-năo hay Niết-bàn cũng không làm lưu-ngại nó được. Thí như tiếng “boong” của chuông, tuy ở nơi chuông mà vẫn thoát ra ngoài chuông.

Bồ-tát lúc bấy giờ, ở nơi nội-tâm được vắng lặng. Rất nhẹ nhàng thư-thái, nào ngă, nhơn chúng-sanh, thọ-mạng, bốn tướng đều chẳng c̣n và được tùy-thuận cảnh-giới Viên-giác tịch-tịnh mầu-nhiệm. Bồ-tát tu pháp phương-tiện này, gọi là tu "Thiền-na".

LƯỢC GIẢI

Thiền-na Tàu dịch là "Tĩnh-lự". Chữ "Tĩnh" tức là "Chỉ" (Định). Chữ "Lự" tức là "Quán" (Huệ).

-Pháp "Xa-ma-tha" th́ tu về "Chỉ" là Định.
           -Pháp "Tam-ma-bát-đề” tu về “Quán” là Huệ.
           -Pháp "Thiền-na" này Chỉ và Quán đều tu, khiến cho Định và Huệ được quân-b́nh.

Đại-ư đoạn này nói: Bồ-tát khi ngộ được tâm Viên-Giác thanh-tịnh rồi, y theo tâm này mà tu, không dùng pháp "Chỉ" và "Quán". Bồ-tát rơ biết thân-tâm này đều là vật chướng-ngại, mà tánh Viên-Giác không chướng-ngại. Mặc dù thọ-dụng thân này, tâm này và thế-giới trần cảnh này, mà tánh Viên-giác vẫn hoàn-toàn siêu vượt ra ngoài các cảnh chướng-ngại và không chướng-ngại, cho đến phiền-năo hay Niết-bàn cũng không lưu-ngại nó được. Cũng như tiếng “boong” của chuông, vượt ra ngoài chuông.

Khi đó Bồ-tát diệt hết bốn tướng (ngă, nhơn, chúng-sanh, thọ-mạng), nhập vào cảnh-giới Viên-giác. Bồ-tát tu phương-tiện này gọi là tu "Thiền-na".

***

 

 

7.- Tu pháp phương-tiỆn này lỢi-ích rẤt lỚn

- Này Thiện-nam! Ba pháp-môn này đều là phương-tiện để nhập Viên-giác tánh. Mười phương các Đức Phật đều nhơn phương-tiện này mà được thành Phật. Mười phương các vị Bồ-tát, tu các phương-tiện hoặc đồng hay khác, nhưng cũng đều y ba pháp-môn này mà được chứng-ngộ hay thành Viên-giác.

- Này Thiện-nam! Giả sử có người tu theo đạo Phật, hoá-độ được muôn ức vị A-la-hán và Bích-Chi-Phật, nhưng lợi-ích không bằng có người chỉ trong giây phút tùy-thuận và tu-tập pháp-môn Viên-giác vô ngại này.

LƯỢC GIẢI

Ba pháp-môn "Chỉ, Quán và Chỉ Quán song tu" này là cái phương-tiện để nhập Viên-giác tánh. Tất cả chư Phật và Bồ-tát cũng đều y theo ba pháp-môn này mà được thành đạo chứng quả.

Những người giáo-hóa ngàn muôn ức Thinh-văn và Duyên-giác tuy nhiều, nhưng thuộc về Tiểu-thừa quả, nên sự lợi-ích không bằng người trong giây phút, tùy-thuận tánh Viên-giác. V́ tùy-thuận tánh Viên-giác tức là vào cảnh-giới Phật, nên lợi-ích lớn hơn.

***

 

8.- PhẬt nói bài kỆ tóm lẠi nghĩa trên

Khi đó Đức Thế-Tôn muốn tóm lại các nghĩa trên, nên nói bài kệ rằng:

Oai-Đức! Ông nên biết:
Viên-giác tánh không hai,
Phương-tiện tu có nhiều.
Như-Lai tóm chỉ bày
Không ngoài ba pháp này:
Tu pháp "Chỉ" vắng lặng
Như bóng chiếu trong gương.
Tu pháp "Quán" như huyễn
Như mộng (mầm, chồi) lần lần lớn
Chỉ, Quán đồng thời tu,
Như tiếng "boong" của chuông.
Ba pháp-môn mầu nhiệm,
Đều tùy-thuận Viên-giác.
Mười phương các Đức Phật,
Và các Đại Bồ-tát,
Nhơn đây được thành đạo
Ba pháp, chứng hoàn-toàn
Là rốt-ráo Niết-bàn

LƯỢC GIẢI

Đại-ư bài kệ này Phật nói: Tánh Viên-giác không hai, nhưng các phương-tiện tu-hành có vô số. Song, không ngoài ba pháp-môn là: Chỉ, Quán và Chỉ Quán song tu. Các Đức Phật và các vị Bồ-tát cũng đều y ba pháp này mà được thành đạo. Chứng ba pháp này được hoàn-toàn th́ rốt ráo quả Niết-bàn.

Ba pháp-môn này cũng đều gọi là ba pháp "Chỉ" hay ba pháp "Quán"

1.- Xa-ma-tha là "thể-chơn chỉ", tức là "Không quán", y theo chơn-đế mà tu
           2.- Ta-ma-bát-đề là "phương-tiện tùy-duyên chỉ" tức là "Giả quán", y theo tục-đế để mà tu.
           3.- Thiền-na là "nhị biên phân-biệt chỉ", tức là "Trung quán", y theo trung-đế để mà tu.

Nếu phân-tách mà nói, th́ ba pháp Chỉ gọi là "Xa-ma-tha", c̣n ba pháp Quán gọi là "Tam-ma-bát-đề”. Chỉ và Quán không hai gọi là "Thiền-Na".

Minh Quang posted April 10, 2005

[Home] [Up] [PHPT 8 bài 1 Văn Thù] [PHPT 8 bài 2 Phổ Hiền] [PHPT 8 bài 3 Phổ Nhăn] [PHPT 8 bài 4 Kim Cang Tạng] [PHPT 8 bài 5 Di Lặc] [PHPT 8 bài 6 Thanh Tịnh Tuệ] [PHPT 8 bài 7 Oai Đức Tự Tại] [PHPT 8 bài 8 Biện Âm] [PHPT 8 bài 9 Tịnh Chư Nghiệp Chướng] [PHPT 8 bài 10 Phổ Giác] [PHPT 8 bài 11 Viên Giác] [PHPT 8 bài 12 Hiền Thiện Thủ]