Chùa Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sách] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Pháp Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Giáo] [Thuyết Pháp] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

 

Phật Học Phổ Thông Khóa Thứ Tám

Thích Thiện Hoa

Bài Thứ Sáu

 

Chương Thanh-Tịnh-Tuệ

 

VI. CHƯƠNG THANH-TỊNH-TUỆ

1. Ngài Thanh-Tịnh-Tuệ Bồ-tát hỏi Phật

2. Phật khen Ngài Thanh-Tịnh-Tuệ Bồ-tát

3. Phật dạy: Trong Viên-Giác không có Bồ-tát và chúng-sanh

4. Phàm-phu tùy-thuận tánh Viên-Giác

5. Bồ-tát ở vị Tam-hiền tùy-thuận tánh Viên-giác

6. Bồ-tát lên Thánh-vị tùy-thuận tánh Viên-giác

7. Như-Lai tùy-thuận tánh Viên-giác

8. Tóm tắt

9. Phật nói bài kệ tóm lại các nghĩa trên

 

 

VI. CHƯƠNG THANH-TỊNH-TUỆ

 

1. Ngài Thanh-TỊnh-TuỆ BỒ-tát hỎi PhẬt

Khi ấy Ngài Thanh-Tịnh-Tuệ Bồ-tát ở trong Đại-chúng đứng dậy, đi quanh bên hữu của Phật ba ṿng, rồi chắp tay kính cẩn, đảnh lễ dưới chân Phật và quỳ thẳng bạch rằng:

- Bạch Đức Đại-Bi Thế-Tôn, Ngài đă v́ chúng con, khôn khéo rộng nói những việc không thể nghĩ bàn. Những việc mà chúng con từ hồi nào đến giờ chưa từng thấy và chưa từng nghe, hôm nay nhờ Phật khai-thị khiến cho chúng con được liễu-ngộ, thân tâm khoan khoái vui mừng, đặng lợi-ích rất lớn.

Bạch Đức Thế-Tôn, xin Ngài v́ các vị Bồ-tát và tất cả chúng-sanh trong pháp-hội này, chỉ dạy thứ lớp tu chứng của Như-Lai như thế nào để cho chúng-sanh hiện-tại và đời sau, nhơn nghe lời Phật dạy đây, mà được khai-ngộ, lần lượt tùy thuận vào tánh Viên-Giác của Đức Pháp-Vương (Phật).

Ngài Thanh-Tịnh-Tuệ thưa thỉnh như vậy ba lần, kính cẩn lạy Phật rồi trở lui.

 

LƯỢC GIẢI

Đại ư đoạn này, Ngài Thanh-Tịnh-Tuệ Bồ-tát hỏi Phật: Trên đường lối tu-hành, từ địa-vị phàm-phu đến quả vị Phật, phải trải qua bao nhiêu địa-vị? Thứ lớp tu chứng sai khác thế nào? Cầu Phật chỉ dạy, khiến cho chúng-sanh được liễu-ngộ, lần lượt nhập vào tánh Viên-Giác.

Thanh-Tịnh-Tuệ là trí-tuệ thanh-tịnh, tức là Bát-nhă-tuệ. Từ chương này đến 6 chương sau là chú trọng về việc hạ-thủ công-phu. Trong khi tu-hành bất luận giờ phút nào, cũng phải dùng Bát-nhă-trí để lănh-đạo; cho nên chương này Ngài Thanh-Tịnh-Tuệ đứng lên thưa hỏi, là tiêu-biểu cho Bát-nhă-tuệ vậy.

 

***

 

2. PhẬt khen Ngài Thanh-TỊnh-TuỆ BỒ-tát

Khi đó Đức Thế-Tôn khen Ngài Thanh-Tịnh-Tuệ Bồ-tát và dạy rằng:

- Này Thiện-nam, quư lắm! Ông v́ các Bồ-tát hiện-tại và chúng-sanh đời sau, thưa hỏi Như-Lai về thứ lớp tu chứng sai khác như thế nào. Vậy các ông nên chăm chú nghe, ta sẽ v́ các ông chỉ dạy

Khi đó Ngài Thanh-Tịnh-Tuệ Bồ-tát và Đại-chúng đều hoan-hỷ và kính cẩn vâng nghe lời Phật chỉ-giáo.

***

 

3. PhẬt dẠy: Trong Viên-giác không có BỒ-tát và chúng-sanh

- Này Thiện-nam! Trong tánh Viên-giác thanh-tịnh, không tất cả pháp, mà có đủ tất cả pháp. Nó tùy thuận các duyên biến-hiện ra đủ tất cả, mà không thủ và không chứng. Thí như con mắt, thấy được tất cả vật, mà không tự thấy ḿnh. Nó vẫn b́nh-đẳng mà không tự thấy ḿnh b́nh-đẳng.

Này Thiện-nam! Trong thật-tướng (Viên-giác) không có Bồ-tát và chúng-sanh. Tại sao thế? - Bởi Bồ-tát và chúng-sanh đều là huyễn-hóa vậy. Khi các tướng huyễn-hóa diệt rồi, th́ không có người năng-chứng và quả sở-chứng.

Chúng-sanh v́ c̣n mê-muội điên đảo nên chưa diệt-trừ được các tướng huyễn-hóa. V́ chúng-sanh vọng-khởi công-dụng, để đối-trị các tướng huyễn-hóa, bởi có những tướng huyễn-hóa đă diệt và chưa diệt, nên chúng mới thấy có thứ lớp tu chứng sai khác. Nếu người đặng tùy thuận tánh Viên-giác tịch-diệt của Nhu-Lai rồi, th́ không c̣n thấy có cảnh tịch-diệt và người tịch-diệt nữa.

 

LƯỢC GIẢI

Đại ư đoạn này Phật nói: Trong tánh Viên-giác vốn không có tất cả pháp, mà tùy duyên hiện ra đủ tất cả các pháp sai khác. Đoạn này giống với đoạn trong kinh Lăng-Nghiêm. Phật thí dụ cây đờn, trong cây đờn không có các bài bản hay và dở; song tùy duyên nó hiện ra đủ các tiếng hay và dở.

Trong tánh Viên-Giác không có năng-thủ, sở-thủ và năng-chứng sở-chứng, không Bồ-tát và chúng-sanh. V́ chúng-sanh chưa diệt-trừ được các tướng huyễn-hóa, nên vọng-khởi công-dụng để dẹp trừ các tướng vọng-huyễn này. Vi thế mà thấy có chứng và có đắc, bực lớp sai khác. Nếu tùy thuận được tánh Viên-giác tịch-diệt của Như-Lai rồi, th́ không c̣n thấy có một pháp nào cả.

Trong đoạn này có cái ví-dụ: "Như con mắt không tự thấy con mắt" – Cái ví-dụ này chỉ cho tánh b́nh-đẳng và vô-công-dụng của Viên-Giác. Tánh Viên-Giác tùy duyên hiện ra các pháp mà không thủ, không chứng. Cũng như con mắt b́nh-đẳng chiếu soi tất cả vật, mà không thấy ḿnh có chiếu soi và b́nh-đẳng.

 

***

 

4. Phàm-phu tùy thuẬn tánh Viên-giác (đỊa-vỊ thẬp-tín)

- Này Thiện-nam! Tất cả chúng-sanh từ vô-thỉ đến giờ, do lầm tưởng có “thật ta và vật của ta" rố sanh ḷng thương yêu cái ta và vật của ta, cho nên gặp cảnh nghịch với ta th́ giận ghét, c̣n thuận với ta th́ tham-ái, say mê theo cảnh ngũ-dục. Chúng chưa từng biết thân tâm này là hư-vọng, mỗi niệm sanh-diệt luôn luôn, không có thật ta.

Nếu gặp thiện-hữu tri-thức dạy bảo, chúng được khai-ngộ tánh Viên-Giác thanh-tịnh, hiểu rơ thân tâm này là hư-vọng, mỗi niệm sanh-diệt không thật có cái ta; lúc bấy giờ chúng mới tự xác-nhận rằng: thân tâm này là "trần-lao vọng-lự".

Những người nào đoạn-trừ được vĩnh-viễn các trần-lao vọng-lự này, th́ ngộ pháp-giới thanh-tịnh, nhưng đối với tánh Viên-Giác chưa được tự-tại, v́ c̣n bị cái "biết thanh-tịnh" nó làm chướng-ngại, những người như thế th́ gọi là kẻ phàm-phu tùy-thuận tánh Viên-Giác.

 

LƯỢC GIẢI

Đoạn trên (số 3) là đứng về tánh Viên-Giác thanh-tịnh b́nh-đẳng mà nói, nên không có Bồ-tát và chúng-sanh sai khác. Nhưng đứng về phương-diện sự-tướng tu-hành mà luận th́ có lớp lang tu chứng rơ ràng. Bởi thế nên từ đoạn này (số 4) về sau là nói thứ lớp nhập Viên-Giác, bắt đầu từ vị Thập-Tín, Tam-Hiền, Thập-Thánh và đến quả Phật.

Đại ư đoạn này nói hàng Thập-Tín tùy-thuận tánh Viên-Giác - Bởi tất cả chúng-sanh từ vô-thỉ đến giờ v́ mê-lầm chấp ta và cảnh vật của ta là chơn thật, cho nên sanh ra tham, sân v.v... Nếu gặp Thiện-tri-thức dạy bảo, chúng giác-ngộ được cái “ta” và "cảnh vật của ta" đều hư-vọng, sanh diệt không thật, th́ lúc bấy giờ chúng mới trừ được ngă-chấp, đặng pháp-giới thanh-tịnh. Nhưng v́ c̣n "biết thanh-tịnh", thế là c̣n pháp-chấp chưa trừ, nên c̣n chướng-ngại tánh Viên-giác. V́ thế nên gọi là "chúng Phàm-phu (vị Thập-tín) tùy-thuận tánh Viên-Giác".

 

***

 

5. BỒ tát Ở vỊ Tam-hiỀn, tùy-thuẬn tánh Viên-giác

- Này Thiện-nam! Tất cả các vị Bồ-tát, v́ c̣n chấp cái "biết thanh-tịnh" (giác), nên chướng-ngại tánh Viên-giác. Nay tuy đoạn được cái chướng-ngại đó (cái biết thanh-tịnh) nhưng c̣n trụ ở cái "giác". Như thế cũng c̣n cố-chấp ở nơi "giác", nên tánh Viên-giác vẫn c̣n bị chướng-ngại, không được tự-tại. Bởi thế nên gọi là bực Tam-hiền Bồ-tát, tùy-thuận tánh Viên-giác.

 

LƯỢC GIẢI

Các vị Bồ-tát này, tuy rời được cái “biết thanh-tịnh”, nhưng c̣n cái "biết giác". V́ c̣n cái "biết giác" làm chướng-ngại, nên tánh Viên-giác không được hiển-hiện. Đại ư đoạn này nói: Bực Tam-hiền Bồ-tát tùy-thuận tánh Viên-Giác. Tam-hiền là: Thập-trụ, Thập-hạnh và Thập-hồi-hướng.

 

***

 

6. BỒ-tát lên thánh-vỊ, tùy-thuẬn tánh viên-giác

- Này Thiện-nam! Nếu c̣n "biết" (chiếu) và c̣n có "giác", th́ đều c̣n chướng-ngại (v́ c̣n năng và sở).

Thế nên Bồ-tát thường "giác" mà không trụ nơi "giác", năng chiếu và sở chiếu đồng vắng lặng. Bồ-tát tự dùng tâm chướng-ngại diệt-trừ các chướng-ngại (dĩ vọng diệt vọng), khi các chướng-ngại diệt hết, cũng không c̣n người năng diệt. Thí như có người tự ḿnh chặt lấy đầu ḿnh, khi cái đầu đă rụng rồi, th́ cũng không có người chặt (năng đoạn).

Này Thiện-nam! Tất cả kinh-giáo của Như-Lai đều như ngón tay để chỉ mặt trăng Viên-giác (chơn-lư). Vậy các ông phải biết: đây là ngón tay kinh-giáo chớ không phải mặt trăng Viên-giác. Nếu các ông chỉ cố chấp ngón tay th́ không bao giờ thấy được mặt trăng. Những người biết nhơn ngón tay kinh-giáo này mà nhận được mặt trăng Viên-giác, th́ gọi là Bồ-tát lên thánh-địa, tùy-thuận tánh Viên-giác.

 

LƯỢC GIẢI

Đoạn trên nói Bồ-tát ở vị Tam-Hiền c̣n "biết" và c̣n "giác". Đến đoạn này nói: Bồ-tát đă lên Thánh-địa, tuy thường “giác” mà không trụ-trước nơi "giác", v́ không c̣n năng và sở. Cũng như người ta tự chặt cái đầu của ḿnh, khi cái đầu rụng rồi, th́ không có người chặt và kẻ bị chặt.

Tất cả kinh-giáo của Phật đều là phương-tiện để chỉ chơn-lư (Viên-Giác). Hành-giả phải nương các pháp phương-tiện để đến chơn-lư; nếu cố-chấp nơi phương-tiện th́ không bao giờ đến chơn-lư

Giáo-pháp của Phật cũng như ngón tay chỉ mặt trăng. Người muốn thấy mặt trăng th́ phải nhơn ngón tay mà xem, khi thấy mặt trăng (chơn-lư) rồi th́ phải quên ngón tay (phương-tiện). Nếu cố chấp nơi ngón tay (phương-tiện) th́ người ấy không bao giờ thấy mặt trăng chơn-lư.

Cái thí-dụ này giống như trong kinh Lăng-Nghiêm, Phật thí-dụ "ngón tay chỉ mặt trăng v.v...”

 

***

 

7. Như-Lai tùy-thuẬn tánh Viên-giác

- Này Thiện-nam! Tất cả sự chướng-ngại tức là Cứu-kính giác; chánh-niệm hay vọng-niệm đều là Giải-thoát; tŕ-giới hay phá-giới đều là Niết-bàn; trí-tuệ hay ngu-si cũng đều là Bát -hă; Bồ-tát và ngoại-đạo đồng là Bồ-đề; Vô-minh và Chơn-như đồng một cảnh-giới; giới, định, tuệ và dâm, nộ (giận) si đều là hạnh thanh-tịnh; chúng-sanh và quốc-độ đồng một Pháp-tánh; địa-ngục và thiên-đường đều làm Tịnh-độ; hữu-t́nh và vô-t́nh đều thành Phật-đạo; tất cả phiền-năo là rốt ráo giải-thoát, v́ biển tuệ pháp-giới chiếu soi các tướng cũng như hư-không. Đây gọi là Như-Lai tùy-thuận tánh Viên-giác.

 

LƯỢC GIẢI

Các đoạn trên đă nói: từ vị Thập-tín th́ bị cái "biết tịnh" làm ngại; qua vị Tam-Hiền, lại bị cái "biết giác" làm ngại; đến vị Thập-thánh, tuy đă ĺa hết các ngại, nhưng hăy c̣n cái "thường giác" chưa được viên-dung.

Đoạn này nói về quả vị Phật, đă hoàn toàn nhập Viên-giác tánh, thấy tất cả pháp đồng một bản-thể, nên nói: "Các chướng-ngại tức là cứu-kính giác, chánh-niệm và tà-niệm đều là giải-thoát, phiền-năo sanh-tử tức là Bồ-đề, Niết-bàn, trí-tuệ, ngu-si đều là Bát-nhă v.v..."

Bởi thế nên Cổ-dức có dạy rằng: "Mê thời Chơn-như thành vọng-tưởng, ngộ thời vọng-tưởng tức Chơn-như".

 

***

 

8. Tóm lẠi

- Này Thiện-nam! Các vị Bồ-tát và chúng-sanh đời sau, chỉ trong tất cả th́ giờ không khởi vọng-niệm phân-biệt, đối với các vọng-tâm cũng chẳng cần diệt-trừ, ở cảnh vọng-tưởng chẳng gia thêm phân-biệt, ở nơi cảnh không rơ biết chẳng cần phân-biệt chơn-thật, khi nghe đến pháp-môn này không lấy làm lạ lùng và kinh hăi, lại sanh tâm tin chắc, hiểu biết rơ ràng, lănh thọ và phụng-tŕ, th́ ta gọi chúng-sanh này là người tùy-thuận tánh Viên-giác.

- Này Thiện-nam! Các ông phải biết. Những chúng-sanh tùy-thuận như thế là đă nhiều đời tu-hành, từng trồng rất nhiều công-đức: “Cúng-dường các Đức Phật và các vị Bồ-tát nhiều như số cát sông Hằng. Ta ấn-chứng cho những người này sẽ thành-tựu "Nhứt-thế chủng-trí" (Phật trí).

LƯỢC GIẢI

Đoạn này Phật dạy cốt-yếu có một câu: "Chỉ trong tất cả th́ giờ, không khởi vọng-niệm, v.v... đó là tùy-thuận tánh Viên-Giác". Nghĩa là: nếu trong tất cả thời mà vọng-niệm không sanh khởi, th́ tham, sân, si không sanh; ba độc không sanh th́ ba nghiệp chẳng tạo, các nghiệp không tạo th́ chẳng c̣n sanh-tử luân-hồi; sanh-tử đă không thời chơn-tâm tự hiện, như thế là tùy-thuận tánh Viên-Giác. Tỷ như ly nước đục để trên bàn, nếu trong tất cả th́ giờ đều được yên lặng, không bị chao động, th́ tánh nước trong tự hiện.

Đoạn này giống như trong kinh Lăng-Nghiêm Phật dạy: "Bất tùy phân-biệt" (không theo trần-cảnh khởi vọng-niệm phân-biệt). Thật là một pháp tu mau chóng (viên-đốn), nếu không phải người nhiều kiếp tu-hành, đă từng trồng căn lành từ nhiều đời Đức Phật, th́ không thể lănh thọ nổi pháp-môn này.

Tóm lại, Phật dạy: Nếu các Bồ-tát và chúng-sanh đời sau, chỉ trong tất cả thời không khởi vọng-niệm, cũng không cần để tâm diệt-trừ vọng-niệm v.v... những chúng-sanh thật-hành được như thế là căn lành của chúng đă trồng sâu từ nhiều Đức Phật, và chúng đă nhập được tánh Viên-giác, sẽ thành quả Phật.

Ngài Thanh-Tịnh-Tuệ hỏi thứ lớp tu chứng của Như-Lai, đến đây Phật trả lời đă xong hết.

 

***

 

9. PhẬt nói bài kỆ tóm lẠi các nghĩa trên

Khi ấy Đức Thế-Tôn, muốn tóm lại các nghĩa trên, nên nói bài kệ rằng:

Thanh-Tịnh-Tuệ! Phải biết:
          Viên-măn tánh Bồ-đề
          Không c̣n thủ và chứng,
          Không Bồ-tát, chúng-sanh.
          Giác và khi chưa giác
          Thứ lớp có sai khác:
          Chúng-sanh bị "biết" ngại
(Thập-tín)
          Bồ-tát bị "giác" ngại
(Tam-hiền)
          Thánh-Địa hằng vắng lặng
(Thập-thánh)
          V́ không trụ các tướng,
          Viên-măn quả Đại-giác,
          Nên gọi "khắp tùy thuận"
(Phật)

          Các chúng-sanh đời sau,
          Tâm chẳng sanh hư-vọng,
          Ta nói chúng-sanh này,
          Hiện đời là Bồ-tát
          V́ cúng dường chư Phật,
          Công-đức đă viên-măn
          Tuy có nhiều phương-tiện,
          Cũng đều tùy-thuận Giác.

 

LƯỢC GIẢI

Đại ư bài kệ này Phật dạy: Tánh Viên-Giác không có thủ và chứng, không Bồ-tát và chúng-sanh. Nhưng về thứ lớp tu-hành th́ có phân biệt ra Tín-vị, Hiền-vị, Thánh-vị, và Phật-vị. Nếu như chúng-sanh nào tâm chẳng sanh vọng-tưởng, là Bồ-tát hiện-tại, v́ chúng-sanh này đă trồng công-đức từ Hằng sa-chư Phật.

Pháp-môn tu tuy có nhiều và thứ lớp chứng đạo có sai khác, nhưng cũng đều về tánh Viên-Giác.

Trong chương Thanh-Tịnh-Tuệ này, Ngài Thanh-Tịnh-Tuệ hỏi Phật thứ lớp tu chứng như thế nào? Phật trả lời có hai phần:

1.- Đứng về lư-tánh Viên-Giác mà nói, th́ không có Bồ-tát và chúng-sanh, không thủ và không chứng.

2.- Về sự-tướng tu-hành, th́ có thứ lớp sai khác. Như về Tín-vị th́ bị cái "biết" (giả) làm ngại; ở về Hiền-vị th́ c̣n bị cái "giác" làm ngại; vào Thánh-vị tuy được tịch-diệt nhưng chưa được viên-măn.

Tóm lại, Phật dạy một câu "Nếu người đối với tất cả thời, không khởi vọng-niệm, th́ được tùy-thuận tánh Viên-Giác".

Minh Quang posted April 10, 2005

[Home] [Up] [PHPT 8 bài 1 Văn Thù] [PHPT 8 bài 2 Phổ Hiền] [PHPT 8 bài 3 Phổ Nhăn] [PHPT 8 bài 4 Kim Cang Tạng] [PHPT 8 bài 5 Di Lặc] [PHPT 8 bài 6 Thanh Tịnh Tuệ] [PHPT 8 bài 7 Oai Đức Tự Tại] [PHPT 8 bài 8 Biện Âm] [PHPT 8 bài 9 Tịnh Chư Nghiệp Chướng] [PHPT 8 bài 10 Phổ Giác] [PHPT 8 bài 11 Viên Giác] [PHPT 8 bài 12 Hiền Thiện Thủ]