Chùa Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sách] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Pháp Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Giáo] [Thuyết Pháp] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

 

Phật Học Phổ Thông Khóa Thứ Tám

Thích Thiện Hoa

Bài Thứ Hai

 

Chương Phổ-Hiền

 

II. Chương Phổ Hiền

1. Ngài Phổ-Hiền hỏi Phật

2. Phật khen Ngài Phổ-Hiền

3. Phật trả lời cho Ngài Phổ-Hiền

4. Phật dạy pháp tu để nhập “Viên-Giác"

5. Phật dạy pháp tu ly huyễn

6. Phật dạy "Giác-ngộ" không có tuần tự, "rời huyễn" chẳng cần phương-tiện.

7. Phật nói bài kệ tóm lại nghĩa trên

 

II. Chương PhỔ HiỀn

 

1. Ngài PhỔ-HiỀn hỎi PhẬt:

Khi ấy Ngài Phổ-Hiền Bồ-tát, ở trong đại-chúng đứng dậy đi quanh bên hữu của Phật ba ṿng rồi chắp tay đảnh lễ và quỳ thẳng bạch rằng:

- Bạch Đức Đại-bi Thế-Tôn, xin Ngài v́ các vị Bồ-tát ở trong hội này và tất cả chúng sanh đời sau tu Đại-thừa, từ-bi chỉ dạy phương-pháp tu-hành để vào cảnh-giới Viên-Giác thanh-tịnh.

Bạch Thế-Tôn, nếu chúng-sanh biết các pháp đều như huyễn, thân và tâm này cũng huyễn, th́ cần ǵ phải tu? Tại sao c̣n dùng cái "huyễn" trợ lại tu "pháp huyễn" làm ǵ?

Lại nữa, nếu các pháp hư huyễn đều diệt hết, th́ thân tâm này cũng diệt; nếu thân tâm đều diệt th́ lấy ai tu hành mà gọi là "tu pháp như huyễn"?

Bạch Thế-Tôn, nếu các chúng-sanh không tu-hành, vẫn ở măi trong cảnh sanh-tử huyễn hóa mà chẳng tự biết, th́ làm sao dẹp trừ các tâm vọng-tưởng, để giải-thoát được sanh-tử luân-hồi?

Xin Phât v́ chúng-sanh đời sau, chỉ dạy phương-tiện tu tập và thứ lớp tu-hành như thế nào, để cho chúng-sanh khi nghe đến cảnh-giới Viên-Giác thanh-tịnh này, y theo đó tu-hành, vĩnh viễn xa ĺa được các vọng-huyễn.

Ngài Phổ-Hiền Bồ-tát thưa thỉnh như vậy ba lần, kính cẩn lạy Phật rồi trở lui.

 

LưỢc GiẢi

Đại ư đoạn này là Ngài Phổ Hiền Bồ tát hỏi Phật:

1. Nếu tất cả chúng sanh biết các pháp đều như huyễn th́ cần ǵ phải tu, v́ nó là huyễn. Tại sao c̣n dùng cái huyễn (thân tâm) tu pháp như huyễn làm ǵ?

2. Nếu chúng sanh chấp là huyễn mà không tu, th́ vẫn ở măi trong sanh tử luân hồi, làm sao được giải thoát?

Xin Phật từ bi chỉ dạy phương tiện tu hành và phải tu tuần tự như thế nào, mới nhập được cảnh giới Viên Giác thanh tịnh?

 

***

 

2. PhẬt khen Ngài PhỔ-HiỀn

Khi đó Đức Thế-Tôn khen Ngài Phổ-Hiền Bồ-tát và dạy rằng:

- Này Thiện-nam, quư lắm! Ông v́ vị Bồ-tát hiện-tại và chúng-sanh đời sau, hỏi về phương-tiện và thứ lớp tu tập pháp-môn "Như-huyễn Tam-muội" của Bồ-tát, khiến cho chúng-sanh xa ĺa các huyễn. Vậy các ông nên chăm chú nghe, ta sẽ v́ các ông khai thị.

Khi đó, Ngài Phổ-Hiền Bồ-tát và đại-chúng đều hoan hỷ, kín cẩn và chăm chú nghe lời Phật chỉ giáo.

 

LưỢc GiẢi

 

Văn-Thù và Phổ-Hiền là hai vị đại Bồ-tát, ngài Văn-Thù tiêu-biểu cho đại-trí. Ngài Phổ-Hiền tiêu-biểu cho đại-hạnh. Có Đại-trí (Căn-bản trí) mới phá trừ được căn-bản vô-minh. Có Đại-hạnh mới hoàn-thành được công-hạnh của Phật. Người tu-hành lúc nào cũng phải đủ cả “Trí và Hạnh". Có "Trí" mới phá đưọc vô-minh và thấu rơ chơn-lư. Có "Hạnh" mới đạt được chơn-lư, hoàn-thành quả Phật.

Đoạn này Phật khen ngài Phổ-Hiền Bồ-tát, v́ chúng-sanh mà hỏi pháp tu "như huyễn tam muội"

Chúng ta quán các vật đều hư-huyễn; nhưng có khi lại thấy là thiệt, như thế chưa đuợc “Như-huyễn Tam-muội”. Bao giờ đi đứng nằm ngồi bất luận gi phút nào hay nơi nào cũng đều thấy các pháp hoàn toàn hư-huyễn, như thế là chúng ta được pháp “Như-huyễn Tam-muội”.

 

***

3. PhẬt trẢ lỜi cho ngài PhỔ-HiỀn

- Này Thiện-nam! Tất cả các cảnh vật huyễn-hóa (thế-giới, chúng-sanh) của chúng-sanh, đều sanh trong tâm Viên-Giác mầu-nhiệm của Như-Lai. Các pháp hư-huyễn có diêt, mà tánh Viên-Giác vẫn không diệt. Cũng như hoa đốm sanh trong hư-không, các hoa đốm hư-huyễn kia có hoại-diệt, mà tánh hư-không chẳng hề hoại-diệt.

 

LưỢc GiẢi

Hoa đốm là dụ cảnh vật, hư không là dụ Viên Giác. Đại ư đoạn này là nói các pháp giả dối hư huyễn giữa này, đều sanh trong Viên Giác (chơn tâm). Các pháp hư huyễn diệt mà tâm Viên Giác không diệt. Cũng như cá choa đốm sanh trong hư không, các đốm có diệt mà hư không không diệt.

 

***

 

4. PhẬt dẠy Pháp Tu đỂ nhẬp Viên-Giác

- Khi các huyễn-cảnh diệt rồi, th́ cái huyễn-tâm của hành-giả cũng theo đó mà diệt luôn. Đến khi các huyễn (năng và sở) đều diệt hết, th́ cái tâm Viên-Giác không vọng động tự hiện.

Bởi đối với vọng-huyễn mà nói "Viên-Giác" nên Viên-Giác cũng trở thành vọng-huyễn, v́ c̣n ở trong ṿng đối đăi vậy. Đến cảnh-giới này, nếu nói "có Viên-Giác" th́ chưa rời vọng-huyễn đă đành, mà nói là "không Viên-Giác" th́ cũng chẳng rời được vọng-huyễn.

Thế nên, các vọng-huyễn (có và không) đều phải bị diệt hết rồi, mới gọi là Viên-Giác.

 

LưỢc GiẢi

Đoạn này lư lẽ uyên-thâm, có 5 từng:

1. Huyễn-cảnh diệt
             2. Huyễn-tâm cũng diệt
             3. Các huyễn (năng, sở) diệt hết, tâm “Viên-Giác hiện bày.
             4. Bởi đối vọng-huyễn mà gọi "Viên-Giàc" nên Viên-Giác cũng trở thành hư-huyễn. V́ c̣n ở trong ṿng đối-đăi phân-biệt, nên chưa phải là "Viên-Giác".
             5. Nếu "chấp có Viên-Giác" th́ ở trong ṿng vọng-huyễn, mà "chấp không Viên-Giác" cũng c̣n ở trong ṿng vọng-huyễn. Các vọng-huyễn: có, không, sanh, diệt, phải chẳng v.v... đều phải diệt hết rồi, thế mới đúng là "Viên-Giác".

Đại ư đoạn này nói: "Tánh Viên-Giác" (Chơn-Tâm) không thể dùng lời nói mà luận bàn được, cũng không dùng ư suy nghĩ mà suy nghĩ được. Nếu vừa móng tâm động-niệm, nghĩ thánh nói phàm, cho thế này là vọng, thế kia là chơn, như thế là hăy c̣n trong ṿng đối-đăi, hễ c̣n đối-đăi phân-biệt, th́ đều là vọng-huyễn cả: phải rời hết các vọng-huyễn mới đúng là "Viên-Giác".

 

***

 

5. PhẬt dẠy Phương-pháp ly huyỄn

Này Thiện-nam! Tất cả các vị Bồ-tát và chúng-sanh đời sau, cần phải xa ĺa các việc như sau:

1. Xa ĺa các cảnh-giới huyễn-hóa hư-vọng. Nhưng c̣n cái "Tâm biết xa ĺa"

2. Cái "Tâm biết xa ĺa" đó cũng là huyễn, nên cũng xa ĺa luôn;

3. Cái "xa ĺa" đó cũng là huyễn, nên cũng phải xa ĺa;

4. Cái "ĺa cái xa ĺa" cũng là huyễn nên cũng phải xa ĺa luôn;

5. Phải không c̣n cái ǵ để “xa ĺa" nữa, như thế mới gọi là trừ được các huyễn.

Tỷ như người kéo cây lấy lửa, dùng hai miếng củi tre cọ xát nhau; cọ cho đến khi lửa phát ra, trở lại cháy hai miếng tre; cháy đến lúc củi hết, lửa tàn tro bay, bấy giờ chỉ c̣n đất trống.

Dùng "cái huyễn" tu các "pháp huyễn" cũng thế. Khi các huyễn diệt hết rồi, không phải là đoạn-diệt mà lúc bấy giờ tánh Viên-Giác tự hiện-bày.

LưỢc GiẢi

Đại ư đoạn này nói: người tu-hành trước hết phải ĺa các huyễn-cảnh, sau ĺa huyễn-tâm; ĺa cho đến không c̣n cái ǵ để ĺa nữa, thế mới là ĺa được hết các huyễn. Lúc bấy giờ cái phi-huyễn là "Viên-Giác tánh" hiện ra. Như thế th́ "Viên-Giác tánh" không phải là đoạn diệt.

Như người kéo lửa (dụ cho tu như-huyễn) ban đầu dùng hai miếng củi tre cọ nhau (dụ cho tâmcảnh), khi lửa phát ra trở lại cháy hết củi đến lúc lửa tàn tro bay (tâm cảnh đều hết), bấy giờ chỉ c̣n đất trống (dụ cho Viên-Giác).

 

 

***

6. PHẬT DẠY: "GIÁC-NGỘ" KHÔNG CÓ TUẦN TỰ, "RỜI HUYỄN" CHẲNG CẦN PHƯƠNG-TIỆN

-Này Thiện-nam! Khi biết được các pháp hư-huyễn, tức là ĺa được các huyễn, chớ không cần phải có phương-tiện ǵ khác. Ĺa được các huyễn tức là "Giác" cũng không có lớp lang tuần-tự ǵ.

Tất cả Bồ-tát và chúng-sanh đời sau, y như thế mà tu-hành, mới xa ĺa được các huyễn.

 

LưỢc GiẢi

Phật dạy người biết được các pháp là hư-huyễn th́ không c̣n cố-chấp và tham-luyến các pháp nữa, tức là ĺa được các huyễn rồi, chớ không có phương-pháp tu-tập nào khác. Câu này giống như câu trong Kinh Lăng-Nghiêm: "Giác mê, mê diệt" (Giác-ngộ được cái mê, th́ cái mê ấy hết) Cũng như người khi biết ḿnh là chiêm-bao, th́ không c̣n chiêm-bao nữa.

Ĺa được các vọng-huyễn, tức th́ "Viên-Giác" hiện bày, thế nên không có lớp lang từng bực. Dụ như khi ánh sáng đến, th́ cái tối liền diệt; tối vừa diệt th́ sáng vừa hiện, không có lớp lang tuần-tự chi hết.

Đoạn trước Ngài Phổ-Hiền có hỏi thứ lớp tu pháp-môn như-huyễn thế nào. Đến đoạn này Phật trả lời đă xong.

 

***

 

7. PhẬt Nói Bài kỆ Tóm lẠi các nghĩa

Khi ấy Đức Thế-Tôn muốn tóm lại nghĩa này, nên nói bài kệ rằng:

Phổ-Hiền! Ông nên biết:

Các vô-minh huyễn-hóa

Của tất cả chúng-sanh,

Từ vô-thỉ đến giờ,

Đều sanh trong Viên-Giác

Của các Đức Như-Lai

Cũng như các hoa đốm

Sanh trong thái-hư-không

Hoa đốm diệt hết rồi,

Hư-không vẫn trong tịnh,

Các huyễn từ "Giác" sanh,

Huyễn diệt, "Giác" viên-măn

Viên-Giác không vọng-động

Các Bồ-tát hiện-tại

Và chúng-sanh đời sau

Thường phải xa lia huyễn.

Xa ĺa cho hết huyễn

Như lửa từ cây sanh

Trở lại cháy hết cây;

Lửa tàn tro bay tận.

"Giác-ngộ" không tuần-tự

"Phương-tiện" cũng không cần.

 

LưỢc GiẢi

Đại ư bài kệ này Phật dạy: Các vô-minh vọng-huyễn của chúng-sanh từ vô-thỉ đến giờ, đều sanh trong tâm Viên-Giác của Như-Lai. Đến khi các vô-minh vọng-huyễn diệt rồi, th́ tâm "Viên-Giác" hiện ra, không có tuần-tự và cũng không cần có phương-tiện ǵ khác.

Dụ như hoa đốm sanh trong hư-không, khi hoa đốm diệt hết th́ hư-không tự trong tịnh. Và như lửa từ trong cây sanh, trở lại đốt cháy cây, đến khi củi hết lửa tàn, khói tan tro tận, lúc bấy giờ chỉ c̣n bầu trời trong suốt.

***

 

Lưu Ư

 

Trong chương Phổ-Hiền này, chúng ta nên lưu ư về câu hỏi của Ngài Phổ-Hiền và lời đáp của Phật, v́ rất quan-hệ đến đời tu-hành của chúng ta.

Ngài Phổ-Hiền hỏi rằng: "Đă là huyễn th́ cần ǵ phải tu? Tại sao c̣n dùng thân tâm như huyễn để tu-hành như huyễn?" - Đoạn này chúng ta hiểu lầm, th́ không sao khỏi sanh ra những vọng chấp: "Thân huyễn, cảnh huyễn, tu học cũng huyễn v.v..." rồi trăm việc lành đều bỏ xuôi, thật là nguy hiểm vô cùng.

Vậy ta cần phải xét kỹ về đoạn trả lời của Phật. Đại ư Phật dạy rằng: Tuy biết các pháp là "huyễn" nhưng cần phải tu mới đạt đến chỗ “phi huyễn” (Chơn). Cũng như: vẫn biết “tiếng gơ bảng" của thầy giáo th́ không sao dẹp được hết tiếng ồn ào của học tṛ. Đến khi hết tiếng ồn ào của học tṛ th́ tiếng gơ bảng cũng không cần nữa.

Tổ sư đă dạy: "Hữu vị tuy nguy, xả chi tắc Phật-đạo nan thành"; nghĩa là các việc tu-hành đều thuộc về hữu-vi pháp, tuy biết là vọng, nhưng nếu bỏ đi không tu thi khó thành đạo Phật. Cổ-nhơn dạy: “Đạp gai lấy gai mà lể" hay là "phải dùng giặc để dẹp giặc” cũng là nghĩa ấy.

Vẫn biết "Viên-Giác tánh" không phải huyễn, nhưng muốn nhập viên giác th́ phải dùng huyễn để trừ huyễn. Khi các huyễn diệt hết, th́ tánh "Viên-Giác" mới hiện

Cổ-Đức dạy: "Thật-tế lư địa bất thọ nhứt trần, vạn sự môn trung bất xả nhứt pháp”, nghĩa là: về chỗ lư-tánh chơn thật (Viên-Giác) th́ không thọ một mảy trần; nhưng về sự-tướng tu-hành, th́ không bỏ một việc nhỏ.

Đây là một quy-tắc từ ngh́n xưa. Những vị tu-hành được thành đạo quả, không một ai vượt ngoài quy-tắc này.

 

[Trở Về Mục Lục PHPT Tổng Quát]   [Trở về Mục Lục PHPT khóa 8]   [Trở về Bài 1]   [Đọc tiếp Bài 3]