Cha Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sch] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Php Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Gio] [Thuyết Php] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

Phat Hoc Pho Thong KhoaTh Ba
Thch Thien Hoa

Bai Th Tam

ao e (Nirodha gamadukkha)
(tiep theo)

 

B. T Chanh Can

A. M e

Nh T Niem X, chung ta a thay ro s that cua i. o la: than bat tnh, tam vo thng, phap vo nga va tho th kho. Thay ro c s that au kho ay roi, chung ta phai gia cong, co sc lam the nao e thoat ra ngoai mong vuot nguy hiem cua chung.

Muon the, s sieng nang, tinh tan la ieu kien tren het trong cong cuoc giai thoat cua chung ta.

Ngoai i cung nh trong ao, moi ngi muon at c ket qua tot ep trong i mnh th phai luon luon gia cong gang sc. Nhat la ngi tu hanh, ma cai qua la xuat tran, cai cu knh la an vui vnh vien, th s gia cong, sc co gang lai cang phai ben b, deo dai vt bc mi thanh tu c.

Hn ai ca, c Phat hieu ro s quan trong cua s tinh tan, nen a day bao chung ta trc khi i sau vao ao, phai chuan b nhng phng tien can thiet, phai to ro mot thai o quyet tam: Quyet tam xa lanh ieu d va thc hien nhng ieu lanh. o la y ngha cua "T Chanh can" ma chung ta se nghien cu di ay.

B. Chanh e

I. nh Ngha T Chanh Can

T Chanh can la bon phep sieng nang Tinh tan hp vi chanh ao. Bon phep Tinh tan ay la:

1. Tinh tan ngan nga nhng ieu ac cha phat sinh.

2. Tinh tan dt tr nhng ieu ac phat sinh.

3. Tinh tan phat trien nhng ieu lanh cha phat sinh.

4. Tinh tan tiep tuc phat trien nhng ieu lanh a phat sinh.

II. Quan Niem Ve ieu D Va ieu Lanh Trong ao Phat

Trc khi lam ieu lanh tranh ieu d, chung ta phai biet ro the nao la lanh, the nao la d. Nhng ieu d la nhng ieu g co the lam ton hai cho mnh va ngi trong hien tai cung nh trong tng lai. Chung bao gi cung nghch vi t bi, bnh ang, tr tue va chan ly.

Trai lai, nhng ieu lanh la nhng ieu co the li ch cho mnh va ngi, trong hien tai cung nh tng lai. Chung bao gi cung h vi t bi, bnh ang, tr tue va chan ly.

Vi hai nh ngha nay, khong phai i en khi phat lo ra bang hanh ong, mi goi la lanh hay d. Ngay trong y ngh, va quan trong nht la y ngh, cung a phan biet c lanh hay d roi. Theo ao Phat, ba ni phat sanh cua lanh hay d la: than, khau, y. Nh the, mot c ch, mot li noi hay mot y ngh, eu co the la lanh hay d. Do o, c Phat day chung ta phai ngan nga nhng ieu d, hay thc hien nhng ieu lanh, ngay khi chung con trong y thc.

(Xem lai bai tap Thap thien trong khoa nh)

III. Noi Dung Cua T Chanh Can

1. Tinh tan ngan nga nhng ieu ac cha phat sanh: Tam mnh cha mong tng ieu ac th mnh phai rang gi gn, ng cho no phat khi len, cung nh si day buoc mui con trau, kem no, khong cho an lua.

Sau ay la mot t th du cu the co the xay ra hang ngay trong i chung ta:

Khi chung ta muon to chc mot cuoc i san ban, e lay tht rng cung ly anh chen vi be ban, nhng chung ta lai ngh: "Ta a la e t Phat, a tho tam quy, tr ngu gii roi, khong le dam quen li ha nguyen, sat hai chung sinh va uong ru!" The la chung ta khong thi hanh cuoc i san ban na.

Khi phat khi tam gian lan, muon lap mu ke lay cua ngi, chung ta lien xet lai rang: "Cua mnh mat mnh biet buon rau, th cua ngi mat ngi au co vui! Va lai, mnh a nguyen tron i khong tham mot vat nho cua ai, le nao mnh dam quen li the nguyen?" Sau khi ngh the roi, chung ta khong thi hanh mu ke en toi tren na.

Khi mong tam hoa nguyet, chung ta lai ngh rang: "Mnh a nguyen tron i khong ta dam, th phai tr ch gi gn tiet hanh". Va do y ngh ay, chung ta ngan chan c long hoa nguyet.

Khi muon noi doi e cho c viec rieng cua mnh, chung ta lien ngh rang: "Mnh a nguyen tron i noi li ngay that, th phai co gang gi cho tron li the nguyen". Nh the, chung ta khoi pham toi vong ng.

Noi tom lai, moi khi tam chung ta mong len mot y ngh sai quay, muon thc hien mot ieu ac g, chung ta phai tm nhng ly do chanh ang, tng ngh en hau qua tai hai cua no, e dap tat ngay nhng y ngh bat chnh, va ngan nga khong e cho no phat sinh trong hanh ong.

Ngi tu hanh s cac giac phien nao, si me len loi vao tam mnh cp mat cua bau cong c, nen luon luon can than gi gn, nh ngi nha giau gi cua: ngan tng ong ngo, bo tu, khoa chat khong e cho ke gian vao nha trom mat.

S ngan chan, gi gn khong cho ieu ac phat khi nay, khong phai han cuoc trong mot thi gian nhat nh nao, ma trai lai, phai tiep tuc luon luon trong tng sat na, tng giay phut, tng ngay thang, tng nam nay sang nam khac, cho en chng nao tam mnh c thuan thuc an nhien, khong ngh en ieu ac na mi thoi. Cong cuoc ngan chan nay oi hoi mot s sieng nang, tinh tan deo dai, ben b mi co hy vong thanh tu c nh y muon.

2. Tinh tan dt tr nhng ieu ac a phat sanh: Trong i song cua chung ta, nhat la khi cha hieu biet Phat phap va khong tu hanh, chung ta a pham rat nhieu toi ac. Nhng toi ac nay lam cho tam cua ta cang ngay cang toi tam, lu m, nh mot tam gng bo lau ngay, khong ai chui ra, khong the soi c na. Nay chung ta a nhan thay cai nguy hai cua nhng ieu ac, th chung ta phai quyet tam dt tr. ieu ac khong au xa, chung phat sinh trong than, khau, y cua moi chung ta. Vay, tr toi ac tc la ngan chan khong cho than, khau, y chung ta tiep tuc tao nghiep d na. Nhng cai a toi loi, nh cai a mot chiec xe xuong doc, cang xuong cang mau, cang manh liet, cho nen muon diet tr toi loi, chung ta phai van dung nhieu ngh lc, nhieu co gang, phai luon luon sieng nang tinh tan. e ngan chan cai a toi loi, Phat t chung ta phai luon luon nh ngh nh vay:

- Sat sanh la ieu ac a gay toi loi cho mnh phai mac n mau tht va mang song, lai lam hai cho ngi lan vat.

- Trom cp lam kho cho ngi b ngheo oi, rach ri, buon rau au kho khong the ke xiet.

- Ta dam la ieu khong hp le tiet, thng gay s roi ren trong gia nh va nhat la mang tieng xau ho, lam mat pham gia con ngi.

- Noi doi mat long tin cay.

- Noi theu det lam chia la an ngha.

- Noi li hai chieu lam tang trng oan thu.

- Noi li hung ac, trc d mieng mnh, sau chieu lay hoa.

- Ham muon qua sc (tham) thay mnh thieu mai, cang kho than nhoc tr.

- Gian hn tc toi, la san noi len, lam h cong hong viec va bao nhieu rng cong c eu tieu tan.

- Si me khong ro chanh ta, m am chan ly, gay u cac toi.

Xet nh vay roi, neu toi ac a trot l sanh, th bat c toi nao chang han, chung ta phai oan tr tan goc re, ng cho no am choi nay nhanh na. Trong luc o, chung ta lai huan tap cac hot giong lanh thay the vao tang thc, th lan hoi, chung ta se tr thanh ngi thuan thien.

3. Tinh tan lam phat sanh nhng ieu lanh cha phat sanh: Nhieu khi chung ta co nhng y nh hay ep, muon giup ch ngi nay, nang ngi khac, nhng v tanh giai ai, hay thieu ngh lc, chung ta khong thc hien c nhng y nh tot ep ay. Nh the, du co thien ch bao nhieu, cung khong em lai li ch g cho ta va cho ngi chung quanh ca. Muon tao nhng thien nghiep, nh noi li hoa nha vi moi ngi trong moi trng hp, bo th cho ngi ngheo tung, giup cho ngi co cong an viec lam, th chung ta ng chan ch, ma trai lai, phai hang hai, tinh tan lam ngay. Ta phai luon luon thuc ay ta, bien nhng y ngh tot thanh hanh ong. Ngi Phap co cau tuc ng rat co y ngha, e cham biem nhng ngi co d nh tot ma khong bao gi thc hien: "a nguc lot ay nhng d nh tot". (L'enfer est pave de bonnes intentions). That ung nh vay, i co bao nhieu ngi co nhieu thien ch, co y nh lam ieu hay ieu phai, nhng cho en chet van cha thc hien c, va mang theo xuong a nguc.

Vay chung ta phai luon luon hang hai lam phat trien nhng ieu lanh, moi khi chung va mong khi trong tam, ng chan ch, giai ai cho en khi t than en go ca, mi an han la mnh cha gay tao c cho mnh nhng nhan lanh g ca, nen phai ri vao a nguc.

4. Tinh tan tiep tuc phat trien nhng ieu lanh a phat sanh: Nhng ieu lanh khi a phat lo ra hanh ong roi, chung ta ng cho the la va, la u, khong can phai co gang lam them na.

Khi chung ta lam ieu tron lanh, chung ta co li ve hai phng dien: mot mat, ngan chan ieu ac khong cho tac hai; mot mat, lam ieu thien co li ch cho mnh va cho ngi. Chang han, nh khi chung ta tho gii bat sat sinh va that hanh theo gii ay, la chung ta va ngan chan s giet hai ngi va vat, ma va chuoc ngi va phong sinh na. Cac gii khac cung vay, ngha la mot mat va "ch ac", mot mat va "tu thien", roi c nh the ma sieng nang tinh tan luon luon mi c. Chung ta phai tap lam ieu thien cho that thuan thuc, cho thanh thoi quen, cho en khi moi y ngh, moi li noi, moi viec lam eu thien ca mi c.

C. Ket Luan

Y Ngha Rong Ln Va Dieu Dung Cua T Chanh Can

T Chanh can la bon phep sieng nang chan chnh trong cong cuoc diet tr toi ac va phat trien ieu thien. No bao gom tat ca nhng quy ieu can ban thiet yeu cua moi ton giao, ao c, luan ly.

That the, neu suot i, chung ta ch theo cho ung 4 phep sieng nang nay la: ngan nga khong cho nhng ieu ac phat sinh, diet tr nhng ieu ac a l phat sinh; thuc ay thc hien nhng ieu lanh va mong len trong tam, va tiep tuc thc hien nhieu hn na nhng ieu lanh a thc hien c. Neu chung ta tinh tan lam c nh the, th chac chan chung ta se at c a v Thanh hien.

 

 

C. T Nh Y Tuc

A. M e

Sau khi a nhan ro c chan tng cua coi i (T niem x), a quyet tam bo ac theo thien (T Chanh can), hanh gia muon i xa tren ng ao, can phai vach cho mnh mot hng tien nhat nh va phai co mot thai o quyet tam nham theo ung hng a vach ma i, khong nhn ngang nhn nga, khong mong c cai nay cai khac. Hanh gia ch quyet i mot ng, tap trung tat ca mong c, ch nguyen, y ch, nang lc tinh than cua mnh vao o en khi c toai nguyen nh y mi thoi.

Muon c nh the, hanh gia phai tu theo phap mon "T Nh y tuc", mot trong nhng phap mon cua ao e di ay.

B. Chanh e

I. nh Ngha T Nh Y Tuc

T Nh y tuc la bon phep thien nh. Noi cho ro o la bon phng tien giup chung ta thanh tu cac tam ma a Samadhi: (chanh nh), v the nen cung goi la nh phap. "Nh y" la c nh y mnh muon. "Tuc" la chan, co ngha nng ta ma cung co ngha la ay u. T Nh y tuc, co ngha la bon phep lam ni nng ta cho cac cong c thien nh, than thong c thanh tu my man nh y muon cua mnh. Bi ly do ay, nen cung goi no bang ten T than tuc. Luan Cau xa quyen 25 co noi: "V sao nh ma goi la than tuc? V cac cong c linh dieu thu thang eu nng ni bon nh nay ma c thanh tu".

Bon nh ay la:

- Duc Nh y tuc

- Tinh tan Nh y tuc

- Nhat tam T Nh y tuc

- Quan Nh y tuc.

II. Thanh Phan Va Noi Dung Cua T Nh Y Tuc

1. Duc nh y tuc: Duc la mong muon. Mong muon mot cach thiet tha, mong muon cho ky c, mong muon cho en khi man nguyen mi thoi. o goi la duc nh y tuc. Nhng mong muon cai g? Tai sao a la Phat t ma con "duc", com mong muon?

Trc tien, chung ta nen nhan nh ro rang tanh chat cua s mong muon ay. Co th mong muon thoa man nhng thu tanh, nhng tham vong, o la mong muon toi loi, nen diet tr. Co th mong muon hng thng, trong lanh, nh mong muon song mot cuoc i ep e, thanh cao, mong muon c giai thoat ra ngoai bien kho sanh t, o la th mong muon hp ly, ang khuyen khch. Ngi Phat t mong muon c thanh at phap tien nh mnh ang tu, e tien len chng cac Thanh qua. Th mong muon nay rat can cho ngi tu hanh; neu khong mong muon thiet tha, manh liet th kho ma i en ch giai thoat c. ay cung la mot s cai chnh rat hung hon e anh tan quan niem sai lam cho rang: ngi Phat t phai diet duc, ma diet duc ngha la diet tat ca, diet luon ca s song. That ra diet duc ay tc la duc vong, diet nhng phan ham muon xau xa e hen, lam cho con ngi b oa xuong hang thap thoi nh loai suc sanh, a nguc, ch au co diet luon ca nhng ch nguyen, nhng mong c, nhng c tanh tot ep cua con ngi. S mong muon say nay, ngi Phat t khong bao gi lanh quen, trai lai ho trut ca tam t hng ve cai ch mnh ang nham, nhng phap mnh ang tu. Ngi the gian a thch vat duc manh me nh the nao, th ngi tu hanh mong muon thanh tu nhng phap thien nh cua mnh cung manh me nh the ay. Co nh the, hanh gia mi tang tien mai tren bc ng tu hanh cua mnh.

2. Tinh tan nh y tuc: Tinh tan la dung manh, chuyen nhat vao phap thien nh mnh ang tu. Phan tren ch mi la s c muon. S c muon du ep e bao nhieu ma khong ra cong, gang sc, luon luon ben tam vng ch, ngha la thieu s tinh tan dung manh, th c muon muon i cung ch la c muon suong ma thoi.

Chung ta nen nh rang: Tinh tan khong phai ch la s hang hai, bong bot trong choc lat, nh s o at, boc chay cua ngon la rm. Tinh tan la ngh lc tu tap manh me, thng hang, khong bao gi gian oan. Trong kinh Di Giao c The Ton co day: "...Nh ngi keo cay lay la, cay cha nong a thoi, tuy muon c la, nhng kho the c".

Vay ngi muon chng ao qua, phai thng tinh tan ay u nh y mnh c nguyen.

3. Nhat tam nh y tuc: Nhat tam la tam chuyen nhat vao nh canh, khong bao gi tan loan. Mot con song ln, neu b chia nhieu nganh tat nhien sc chay cua no b yeu. Trai lai, mot giong suoi nho, neu ch chay mot ng, cung u sc xoi thung a. Ngi tu hanh, tam c chuyen nhat, khong b tan loan, th muon s eu thanh. Phat co day: "Nh ngi cha nc, kheo gi b e, ngi tu hanh gi nc tr tue cung vay, phai kheo tu thien nh, ch cho tan ong".

4. Quan nh y tuc: Quan ngha la dung tr tue sang suot quan sat phap mnh ang tu. Quan tr ay do nh ma phat sanh, tr ay la tnh tr. V tnh cho nen no co the nh that thong at that ngha (chan ly) cua cac phap (vu tru).

C. Ket Luan

Tom Tat Y Ngha Va Dieu Dung Cua T Nh y Tuc

S d Duc, Tinh tan, Nhat tam va Quan eu c goi la nh y tuc, v chung la nhng th e cho tat ca cong c tu hanh, than lc nng vao o ma phat sanh, hp nh y muon cua hanh gia.

Bon phep nay nh bon nac thang ke tiep theo nhau, e a hanh gia t cai nhan hu lau me m, en cai nhan vo lau giai thoat: Trc het, do tu tam hang mong muon (Duc), cho nen s tu tap dung manh (Tinh tan); nh s tu tap dung manh, nen phien nao tieu, tan ong het, do o tam c chuyen nhat (Nhat tam), nh tam chuyen nhat nen quan tr c thanh tnh manh li (Quan), va co nang lc pha tan coi goc vo minh.

Khi vo minh het, th vo so nghiep chng phai tieu, hang sa tr c phat hien. Ngi tu hanh, khi tr tue va cong c vien man tc khac ay u vo bien than dung trong s hien than, hien o e cu kho chung sanh, ch au co phai ch khi chng c luc thong mi c t tai?

Minh Quang posted July 20, 2002

Up ] PHPT3 Khai niem Tu Dieu De ] PHPT3 Kho De ] PHPT3 Tap De 1 ] PHPT3 Tap De 2 ] PHPT3 Diet De ] PHPT3 Diet De 2 ] PHPT3 Tu Niem Xu ] [ PHPT3 Tu Chanh Can & Nhu Y ] PHPT3 5 Can & 5 Luc & 7 Bo De ] PHPT3 Bat Chanh Dao ]