Cha Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sch] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Php Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Gio] [Thuyết Php] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

Phat Hoc Pho Thong KhoaTh Ba
Thch Thien Hoa

Bai Th Nhat

Khai Niem Tong Quat Ve T Dieu e (Ariya Saccani)

A.M e

Nguyen Nhan Va Hoan canh c Phat Thch Ca Giang Ve Phap T Dieu e Lan au Tien

c Phat Thch Ca, sau khi thanh ao di coi cay bo e, lien ngh en viec em giao ly cua Ngai va chng c, ra truyen ba cho chung sanh. Nhng giao ly cua Ngai la giao ly cao sieu, tham dieu, con chung sanh phan ong can c con thap kem, kho co the giac ngo nhanh chong nh Ngai c. Nhng khong le v giao phap cua Ngai tham tham vi dieu ma khong giao hoa chung sanh? e lam tron nhiem vu hoa o cua nha Phat phng tien noi phap T Dieu e la Tiem giao e cho chung sanh de be tu hanh.

Quan sat can c nam ngi ban ong tu vi Ngai trc kia la nhom ong Kieu Tran Nh co the khai ngo c vi phap T Dieu e, c Phat i en Loc Uyen la ni ho ang tu hanh e noi phap T Dieu e.

Sau khi nghe Phat thuyet phap T Dieu e, thanh kien me lam tan v, tr hue sieu thoat xuat hien, nam v nay c ngo ao, chng nhap qua v A La Han. o la nam v e t au tien cua c Phat Thch Ca.

T ay ve sau, T Dieu e la giao ly can ban ve Tiem giao (phng phap tu chng t t) va a giac ngo cho khong biet bao nhieu e t cua Phat.

Ngay nay, chung toi em giao phap T Dieu e ra trnh bay vi qu v oc gia trong tap sach nay, cung khong ngoai muc ch ay.

B. Chanh e

I. nh Ngha Ve T Dieu e

T la bon; Dieu la hay ep, quy bau, hoan toan; e la s chac chan, ro rang ung an nhat. Ch Phan la Ariya Saccani.

T dieu e la bon s that chac chan, quy bau, hoan toan nhat, khong co mot giao ly ngoai ao nao co the sanh kp. Vi bon s that ma c Phat a phat huy ay, ngi tu hanh co the t a v toi tam, me m, i dan en qua v giac ngo mot cach chac that, khong sai chay, nh mot ngon uoc thieng co the soi ng cho ngi bo hanh i trong em toi en ch. V cai cong dung quy bau, mau nhiem, vo cung li ch nh the nen mi goi la Dieu.

Ch e con co ngha la mot S That ln nhat, cao nhat, bao trum tat cacac S That khac, va muon i bat di bat dch, ch khong phai la s that han cuoc trong khong gian va thi gian.

Trong giao ly Tieu tha th T dieu e la giao ly can ban.

II. T Dieu e Gom Nhng G?

T dieu e, la: Kho e, Tap e, Diet e va ao e.

1. Kho e ( Dukkha). Kho e la chan ly chac that, trnh bay ro rang cho chung ta thay tat ca nhng noi au tren the gian nay ma moi chung sinh eu phai chu, nh Song la kho, au la kho, Gia la kho, Chet la kho v.v... nhng noi kho day ay tren the gian, bao vay chung ta, chm am chung ta nh nc bien. Do o, c Phat thng v coi i la mot be kho menh mong.

2. Tap e (Sameda Dukkha). Tap e la chan ly chac that, trnh bay nguyen nhan cua be kho tran gian, la ly do v au co nhng noi khoi ay. Kho e nh la ban ke hien trang cua chng benh; con Tap e nh la ban noi ro nguyen nhan cua chng benh, ly do v sao co benh.

3. Diet de (Nirodha Dukkha). Diet e la chan ly chac that, trnh bay ro rang hoan canh qua v an lanh, tot ep ma chung sanh se at en khi a diet tr c nhng noi kho va nhng nguyen nhan cua au kho. Diet e nh la mot ban cam oan cua lng y noi ro sau khi ngi benh lanh th se an ngon, ngu yen nh the nao, than the se trang kien, tam hon khoan khoai nh the nao.

4. ao e (Nirodha Gamadukkha). ao e la nhng phng phap ung an, chac that e diet tr au kho. o la chan ly ch ro con ng quyet nh i en canh gii Niet Ban. Noi mot cach gian d, o la nhng phng phap tu hanh e diet kho va c vui.

ao e cung nh cai toa thuoc ma v lng y a ke ra e ngi bnh mua va nhng li ch dan ma bnh nhan can phai y theo e lanh benh.

III. Bo Cuc Ky Dieu Cua T Dieu e

T dieu e a c c Phat sap at theo mot th t rat khon kheo, hp ly, hp tnh. Ngay nay cac nha nghien cu Phat hoc Au Tay, moi khi noi en T Dieu e, ngoai cai ngha ly sau xa, nhan xet xac ang, con tom tat tan than cai kien truc, cai bo cuc, cai th lp cua toan bo phap mon ay.

Trc tien, c Phat ch cho chung sanh thay cai tham canh hien tai cua coi i. Cai tham canh bi at nay co nam ngay trc mat ta, ben tai ta, ngay trong chnh moi chung ta; nhng s that co the thay, nghe, ngi, nem, r c, ch khong phai nhng s that xa la au au. a la mot chung sanh, ai khong co sanh, ai khong au om, ai khong gia, ai khong chet v.v...? Va nhng trang thai ay eu mang theo tanh chat kho ca. a co than, tat phai kho. o la mot chan ly ro rang, gian d, khong ai la khong nhan thay, neu co mot chut t nhan xet.

Khi ch cho moi ngi thay cai kho trc mat, chung quanh va chnh trong moi chung ta roi, c Phat mi i qua giai oan th hai la ch cho chung sanh thay nguon goc, ly do cua nhng noi kho ay. Ngai a t hien tai i dan ve qua kh, a t be mat i dan xuong be sau, a t cai de thay en cai kho thay. Nh the la ly luan cua Ngai a at can ban len thc tai, len nhng ieu co the chng nghiem c, ch khong phai xa la, vien vong, m ho.

en giai oan th ba, c Phat neu len, trnh bay cho chung ta thay cai vui thu cua s het kho. Giai oan nay tng phan vi giai oan th nht: giai oan tren kho s nh the nao, th giai oan nay lai vui thu nh the ay. Canh gii vui thu ma Ngai trnh bay cho chung ta thay ay, cung khong co g la m ho, vien vong, v neu a co cai kho th tat nhien phai co cai trai lai vi cai kho la cai vui. Va khi a thay ro c cai kho nh the nao, th mi hang hai tm cach thoat kho va khao khat hng en cai vui ma c Phat a gii thieu.

en giai oan th t la giai oan Phat day nhng phng phap e thc hien cai vui ay. ay chung ta nen chu y la c Phat trnh bay canh gii giai thoat trc, roi mi ch bay phng phap tu hanh sau. o la mot loi trnh bay rat khon kheo, ung tam ly: trc khi bao ngi ta i, th phai neu muc ch se en nh the nao, roi e ngi ta suy xet, la chon co nen i hay khong. Neu ngi ta nhan thay muc ch ay cao quy, ep e, khi ay ngi ta mi hang hai, no lc khong quan kho nhoc, e thc hien cho c muc ch ay.

Nh the, chung ta co the phac hoa lai cai bo cuc cua bc hoa T Dieu e nh sau:

Chung ta ang ng trc mot bc hoa v ai gom co hai phan chnh: Phan di la mot be tham menh mong, song gio ti bi, trong ay thuyen be ang b am chm, vi vo so nan nhan ang lan hup, keu la, khoc loc, chi vi... (Kho e).

Trong cai phan nay cua bc tranh, ta cung thay c nhng nguyen nhan gay ra nhng tham hoa ay: o la nhng luong gio duc vong, tham, san, si ... nhng am may vo minh en nght, che khuat ca mat tri (Tap e).

Nhn en phan tren cua bc hoa, ta thay quang canh dan dan sang sua, yen tnh; ay, giong to khong en c, khong co nhng vc sau, ho hiem, khong co nhng nan nhan ang ren siet, khoc than ... ay la mot mien cao nguyen, cang len cao, canh tr cang ep e, yen vui. Ngi ay trong co ve bnh tnh, thanh thi, vui ve lam; va cung nh canh tr, nhng ngi cang tang bac cao th lai cang co dung mao ep e, cot cach phng phi, giai thoat... (Diet e).

Trong phan nay, neu chung ta chu y nhn ro, th thay t mot canh di len mot canh tren, co nhng con ng i vi nhng cai bang e ten ng i, rat hay nh: T niem x, T chanh can, T nh y tuc,. Bat chanh ao v.v... Tren nhng con ng ay, co rat nhieu ngi ang i len, va rat t ngi i xuong. va cang len cao th con ng lai cang rong rai mat me, tot ep va nhng khach bo hanh lai cang mang rat t hanh ly... (ao e).

Bc hoa ay co ghi may ch phan di la: "The gian" va phan tren la "Xuat the gian".

ay, bc hoa T Dieu e ro rang trnh bay ra trc mat chung ta hai canh gii: The gian va Xuat the gian, tng phan nh the o. Nhng ai a nhn c bc hoa ay, tat eu co mot thai o la muon xa lanh canh phan di va mong c c song trong canh gii trnh bay phan tren bc hoa.

IV. a V Quan Trong Cua T Dieu e Trong Toan Bo Giao Ly Cua c Phat Thch Ca

T Dieu e la giao ly can ban cua ao Phat, khong phai rieng oi vi Tieu Tha ma chung cho ca ai Tha na. Ngi tu hanh muon co mot ket qua chac chan, khong the bo qua T Dieu e c. Phap mon nay, tuy tien cham, nhng khi tien c bc nao la chac bc nay. Phap mon nay tuy khong a thang ngi tu hanh en qua v Phat, nhng vi mot s tinh tan va quyet tam, no co the de dang a ngi tu hanh en qua v A La Han. Roi t qua v A La Han, hanh gia se tu them mot phap mon khac cua ai Tha, e tien en qua v Phat. Can c nao, trnh o nao cung co the tu theo phap mon nay c, ch khong phai nh mot so phap mon khac, phai can co mot trnh o hoc thc cao va mot tr tue tren mc trung bnh mi co the theo c. V the, no la mot phap mon pho thong cho ca hai phai Tieu Tha lan ai Tha, Nam tong va Bac tong. Ngay nay phap mon nay la phap mon c pho bien nhat tren the gii. Cac Phat t Au My hau het eu tu theo phap mon nay va nhng tap sach nghien cu ve ao Phat cua nhng nha Phat hoc tay phng eu noi nhieu nhat ve T Dieu e.

C. Ket Luan

Phat T Phai Hoc va Thc Hanh Phap T Dieu e

Mot giao ly can ban, quan trong nh T Dieu e, ngi Phat t khong the khong hieu c. Khong hieu biet ve T Dieu e la khong hieu biet g ve giao ly ao Phat ca. Ngi Phat t, hn ai ca, phai thau triet coi i la kho. Muon the, khong g hn la hay lang nghe c Phat day ve Kho e, v ch co Kho e mi noi len mot cach tng tan ay u, chnh xac ve moi noi kho au cua coi i.

Thay ro c moi noi kho au roi, ta can tm hieu v au co kho, nguyen nhan cua kho la au. V ch khi nhan thay c nguon goc cua no, mi co the diet tr tan goc no c. ieu nay, cung khong cho nao noi ro rang, phan tch ranh mach bang Tap e. Nhng thay c moi noi au kho cua coi i va nguon goc cua no, khong phai e ma chan ngan, khoc loc, ren siet. Neu the th khong co g tieu cc bi quan bang. Mot so d luan tng lam ao Phat la yem the bi quan la v ho a dng lai hai phan au cua T Dieu e.

Nhng ngi Phat t khong dng lai o. a thay au kho lam cho cuoc i xau xa, en toi, kho au, th phai diet tr au kho. Hanh phuc khong au xa, hanh phuc hien ra sau khi a diet tr c au kho. au kho lui chng nao th hanh phuc en chng ay, nh bong toi tan i en au th anh sang thay vao en o. Muon thay anh sang cua Niet Ban th phai thc hien nhng li day cua Phat trong Diet e.

Muon thc hien Niet Ban th phai co u phng tien. Nhng phng tien nay, c Phat a cung cap mot cach ay u trong trong ao e.

Nh the, c Phat Thch Ca a lam ay u nhiem vu cua ke dan ng cho chung ta i t coi i en toi en qua v A La Han. Ngai a at vao tay chung ta mot ban o ch dan ro rang ve cuoc hanh trnh va ban cho chung ta ay u phng tien can thiet trong chuyen i v ai ay.

Chung ta ch con len ng va bc i.

Minh Quang posted July 11, 2002

Up ] [ PHPT3 Khai niem Tu Dieu De ] PHPT3 Kho De ] PHPT3 Tap De 1 ] PHPT3 Tap De 2 ] PHPT3 Diet De ] PHPT3 Diet De 2 ] PHPT3 Tu Niem Xu ] PHPT3 Tu Chanh Can & Nhu Y ] PHPT3 5 Can & 5 Luc & 7 Bo De ] PHPT3 Bat Chanh Dao ]