Cha Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sch] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Php Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Gio] [Thuyết Php] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

Phat Hoc Pho Thong KhoaTh Ba
Thch Thien Hoa

Bai Th 10

ao e (Nirodha Gamadukkha)
(Tiep Theo)

E. Bat Chanh ao

A. M e

Trong 37 mon tr ao, Bat Chanh ao la mot phap mon chnh, c nhac nh en nhieu nhat. V the, moi khi noi en ao e la ngi ta lien tng en Bat Chanh ao. Tham ch co ngi tng lam rang ao e vi Bat Chanh ao la mot.

S d Bat Chanh ao c xem la phap mon chnh cua ao e, v phap mon nay rat ay u co the bao gom c cac phap mon khac cua ao e. No rat phu hp vi moi can c, moi thi ai, moi phng s; oi vi Tieu Tha cung nh ai Tha, ngi ong phng cung nh Tay phng ai ai cung eu cong nhan gia tr hoan toan cao ca cua Bat Chanh ao, va eu ap dung phap mon nay trong s tu hanh cua mnh e oan tr phien nao kho au, hau bc len con ng giai thoat, an vui, t tai.

B. Chanh e

I. nh Ngha Bat Chanh ao

Bat Chanh ao la tam con ng ngay thang hay tam phng tien mau nhiem a chung sinh en i song ch dieu.

Ngi ta cung co the dch ngha "Bat Chanh ao" la con ng chanh co tam nganh, e a chung sinh en a v Thanh.

Cung co khi ngi ta goi Bat Chanh ao la "Bat Thanh ao" v cai dieu dung cua no sau ay:

a) Nhng ke pham phu hoc ao, noi theo phap mon nay ma tu, th khoi lam lac vao neo nguy hiem, lan hoi se chng c qua Hien Thanh.

b) Nhng bac Hien, Thanh nng theo tam phng tien nay th se i en canh Niet Ban.

Bat Chanh ao gom co:

1. Chanh kien

2. Chanh t duy

3. Chanh ng

4. Chanh nghiep

5. Chanh mang

6. Chanh tinh tan

7. Chanh niem

8. Chanh nh

II. Noi Dung Va Gia Tr Moi Thanh Phan Cua Bat Chanh ao

1. Chanh kien: Chanh la ngay thang, ung an; Kien la thay, nhan biet. Chanh kien hay Chanh tri kien la thay, nghe, hay, biet mot cach ngay thang, cong minh, ung vi s that khach quan. Ngi co chanh kien thay nh the nao th nhan ung nh the ay, khong lay trang lam en, xau lam tot, d lam hay, hay trai lai. S nhan xet s vat cua ngi ay khong b tap quan, thanh kien, duc vong ngan che hay lam sai lac. Ngi co chanh kien biet phan biet cai nao gia, cai nao that. Va khi a biet canh gia, vat doi, th mat khong cham, tam khong chu; con khi ro biet canh vat that, li le chan, th chuyen tam vao s ly chan that lam cho en hue sang ngi, tien tran khong phng che am c.

2. Chanh t duy: T duy la suy ngh, nghiem xet; no thuoc ve y thc. Chanh t duy la suy ngh, xet nghiem chan chanh, t tng ung vi le phai.

Ngi tu theo phep Chanh t duy, thng xet ngh ao ly cao sieu, suy tm the tanh nhiem mau, biet xet nhng hanh vi loi lam, nhng y ngh xau xa e sam hoi; biet suy ngh ve ba mon vo lau hoc: Gii, nh, Hue, e tu giai thoat; biet suy xet vo minh la nguyen nhan au kho, la nguon goc cua toi ac, va tm phng phap ung an e tu hanh hau giai thoat cho mnh va cho ngi.

3. Chanh ng: Ng la li noi; Chanh ng la li noi chan that, cong bnh, ngay thang va hp ly.

Ngi tu theo chanh ng, khong bao gi noi sai, khong thien v, thay d noi hay, khong xuyen tac, nghe mot ng noi mot nga. Ngi theo chanh ng rat than trong li noi; trc khi muon noi g phai suy ngh coi co li ch va chan that khong. Xa c Khong T vao vieng chon co mieu, thay bc tranh hoa mot hnh ngi b kep mieng ba lan, Ngai quay lai day mon e phai can than li noi.

Ngay xa, trc khi c Phat sap nhap Niet Ban, co e t hoi:

- Bach c The Ton, khi Phat nhap Niet Ban roi, ngi i sau gap nhieu sach v ngoai ao khong sao phan biet vi kinh Phat, nh the, biet tin theo li nao tu?

Phat day:

- Chang luan la li noi cua ai mien la li ay ung s that, hp chan ly th c tin theo ma tu.

Vay, pham nhng li noi ung ly, hp le, co li ch cho toan the chung sinh la chanh ng. Nhng li noi ay chung ta phai tin theo va tap noi cho ung nh the.

4. Chanh nghiep: Nghiep la do ngi Trung Hoa dch ch Phan Karma ma ra. Nghiep hay Karma ngha la hanh ong tao tac.

Chanh nghiep la hanh ong, viec lam chan chnh, ung vi le phai, phu hp vi chan ly, co li ch cho ngi lan vat.

Ngi theo ung "chanh nghiep" la ngi luon luon than trong, gi gn moi hanh ong cua mnh, e khoi lam ton hai en quyen li, nghe nghiep, a v, danh gia, hanh phuc, tanh mang cua ngi khac. Hn na ngi theo ung chanh nghiep bao gi cung ton trong lng tam nghe nghiep cua mnh, luon luon hanh ong co li ch cho moi ngi, moi vat; va neu can, co the hy sinh quyen li hay tanh mang mnh e giai thoat noi au kho cho ngi khac.

Ngoai ra cung goi la chanh nghiep, khi dung tr hue e quan tng nhng phap chan chnh, hoac ngoi Thien, niem Phat, hoac tr tung kinh hanh, e gi gn than, khau, y ba nghiep cho thanh tnh.

5. Chanh mang: Mang la s song, i song. Chanh mang la sanh song mot cach chan chnh bang nghe nghiep lng thien, trong sach cua mnh. Ngi theo ung Chanh mang song mot cuoc i ngay that, khong gian tham, khong lam giau tren mo hoi, nc mat cua ngi khac, khong lam cho ngi va vat phai au kho v nghe nghiep cua mnh. Ngi theo ung Chanh mang song mot cuoc i co y ngha li mnh, li ngi, xng vi bat cm mnh an, manh ao mnh mac ch khong an khong ngoi roi, song bam vao ngi khac.

Ngi theo Chanh mang song ung Chanh phap, khong me tn d oan, va biet than t ai von vo thng, nen lay tnh gii lam the, lay tr tue lam mang, bo niem vong cau, an vui vi chanh phap.

6. Chanh tinh tan: Ch tinh tan ay cung cung ngha nh tinh tan a noi trong bai trc, ngha la chuyen can, sieng nang, thang tien muc ch a vach san khong v mot ly do g ma lui bc. Chanh tinh tan la chuyen can, sieng nang lam viec chanh ngha, li lac cho mnh cung nh cho ngi va vat.

Ngi theo ung Chanh tinh tan, trc tien, bao gi cung hang hai sa mnh, cng quyet bai tr nhng ieu ac, quyet tam phat trien moi hanh lanh (xem bai T Chanh can). Ngi theo ung Chanh tinh tan, dung manh tien len tren ng i en giai thoat, cho en luc nao at c muc ch cao ca, cung tot ay mi thoi (xem oan "Tan can" trong bai Ngu can).

Noi tom lai, ngi theo ung Chanh tinh tan, quyet tao nghiep vo lau xuat the gian, lay chanh tr lam manh lc, lay Niet Ban lam cho quy hng, mot long chang tre, muon kiep khong di, quyet gang cong phu, nh thanh ao qua e trc t o, sau hoa o chung sanh.

7. Chanh niem: Niem la ghi nh (cung nh ngha ch niem cac bai trc). Chanh niem la ghi nh en nhng ieu hay le phai, nhng ieu li lac cho mnh cho ngi, nhng ao ly chan chnh quy trong cao sieu.

Chanh niem co hai phan:

a) Chanh c niem: la ngh nh en cac ieu loi lam e thanh tam sam hoi, va ngh nh en T trong an: an cha me, an to quoc, an chung sinh va an Tam Bao e lo bao en.

b) Chanh quan niem: la dung tam t bi xet ngh cuoc i la kho nao, tat benh, me m ma chung sinh ang mac phai, e m rong long thng yeu va quyet ra tay cu o.

Ngi theo ung Chanh niem, thng quan sat canh chan e, nang tng niem cac phap tr ao; bat luan au va lam g, cung nh ngh en cai qua vo lau xuat the gian, du trai qua bao nhieu so kiep cung khong thoi tam xao lang.

8. Chanh nh: Ch "nh" ay cung ong ngha nh ch nh trong cac bai trc, ngha la tap trung t tng vao mot van e g, e thay cho ro rang. Chanh nh la tap trung t tng vao mot van e chnh ang, ung vi chan ly, co li ch cho mnh va ngi.

Ngi theo ung Chanh nh, thng tap trung t tng e quan sat nhng van e chnh sau ay:

- Quan than bat tnh: (bat tnh quan) tc la quan tng than khong thanh tnh, e tr tham duc, si ai (xem lai oan: "quan than bat tnh" trong bai T niem x).

- Quan t bi (t bi quan) la quan tng tat ca chung sinh eu la mot chan tam, bnh ang khong khac, e oan tr thu han, va m rong long thng yeu e cu o chung sinh.

- Quan nhan duyen: (nhan duyen quan) la quan tng tat ca phap hu hnh nh muon vat, vo hnh nh tam niem eu la gia hp, duyen nhau ma co, ch khong co mot cach chan that, khong trng ton, e oan tr ngu si, phap chap.

- Quan gii phan biet: (gii phan biet quan) ngha la phan biet va quan tng s gia hp cua 18 gii: 6 can, 6 tran, 6 thc e thay khong that co "nga, phap" ngo hau diet tr nga chap, phap chap.

- Quan hi th: (so tc quan) ngha la quan tng bang cach chuyen chu em hi th ra vao, e oi tr s tan loan cua tam thc.

C. Ket Luan:

Nh a noi oan m e, Bat Chanh ao la phap mon rat c thong dung. S thong dung nay s d co c la nh li ch thiet thc va quy bau cua no oi vi i song ca nhan cua ngi tu hanh, oi vi xa hoi, va oi vi i song tng lai. Co the tom tat nhng li ch, hay cong nang cua Bat Chanh ao trong ba iem sau ay:

1) Cai thien t than: Neu con ngi chuyen tu theo tam ng chanh nay, th sa oi c tat ca moi s bat chnh, moi toi loi trong i song hien tai cua mnh, nh y niem me m, ngon ng ao ien, hanh vi sai quay, i song vo luan. Khi nhng ieu tren nay a c cai thien, th tat cuoc i rieng cua moi ngi se chan chnh, li lac va thien my.

2) Cai thien hoan canh: Neu trong xa hoi ai ai cung eu chuyen tu theo tam ng chanh nay, th canh the gian se an lanh, tnh lac, khong con chien tranh xau xe giet hai lan nhau.

3) Se chng qua Bo-e: Ngi chuyen tu theo tam ng chanh nay, khong nhng co nhieu li lac trong cuoc i hien tai ma con gay tao cho mnh mot tng lai ti sang, gieo trong cho mnh nhng hat giong Bo e e ngay sau gat hai qua vo thng Niet Ban, ay u bon c Thng, Lac, Nga, Tnh.

V nhng li ch quy bau nh the, chung toi xin khuyen moi Phat t hay phat nguyen cng quyet tu theo Bat Chanh ao.

Tong Ket Ve ao e

Chung ta va biet qua noi dung cua ao e, hay 37 mon tr ao la: T niem x, T chanh can, T nh y tuc, Ngu can, Ngu lc, That Bo e phan, Bat Chanh ao. Phan ao e a chiem het bon bai trong mi bai noi ve T e. Ch cai so lng ay cung u noi len s quan trong ma c Phat muon danh cho phng phap tu hanh e chng nhap Niet Ban. Nhng chung ta ng nen thay qua nhieu phap mon ma voi nan long, thoi ch. V can c chung sinh khong eu, nen c Phat can che ra nhieu phap mon, e moi ngi co the tuy theo can c mnh ma la phap mon thch hp e tu hanh. Tat nhien mot ngi co the tu nhieu phap mon neu co u kha nang, tr tue, sc khoe; nhng neu khong u ieu kien, th tu mot phap mon cung c. Khi tu thanh mot phap, cac phap kia eu thanh, v no co nhiep thuoc lan nhau, tr thanh cho nhau.

Vay Phat t khong nen nga long thoi ch. Vi s quyet tam, vi c tinh tan, chung ta tuan t tien dan vao ao e, khong lo s, khong nghi ng, cung khong qua bong bot, nong nay, roi ay cham hay nhanh, the nao cung phai en ch.

Hi quy v Phat t! Mi phng cac c Nh Lai, au tien eu nh cac phap mon nay ma dan dan c vien thanh Phat qua. Tat ca Thanh gia trong ba tha, eu nng vao ay e tu hanh cho en ngay at ch. Chung ta, an con Phat, nhng ngi ang canh canh om ap ben long ch nguyen thanh Phat, e cu o va cu o chung sinh, le nao trong luc c Phat a v long t bi ma sa soan cho chung ta moi phng tien, moi hanh ly e tien len ng giai thoat, chung ta lai do d, chan ch hay thoi thac!

Vay chung ta hay mau mau cat bc len ng giai thoat.

HET.

Minh Quang posted July 23, 2002

Up ] PHPT3 Khai niem Tu Dieu De ] PHPT3 Kho De ] PHPT3 Tap De 1 ] PHPT3 Tap De 2 ] PHPT3 Diet De ] PHPT3 Diet De 2 ] PHPT3 Tu Niem Xu ] PHPT3 Tu Chanh Can & Nhu Y ] PHPT3 5 Can & 5 Luc & 7 Bo De ] [ PHPT3 Bat Chanh Dao ]