Cha Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sch] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Php Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Gio] [Thuyết Php] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

Phat Hoc Pho Thong KhoaTh Hai
Thch Thien Hoa


Bai Th Ba

Vo Thng

A. M e

Long tham lam cua con ngi om ap bam vu mai mai vao s vat.

Chung ta, a la chung sinh, th t nhieu eu co tham vong. Long tham vong ay bam vu chat che vao s vat ma chung ta a cau tao, nam bat c. Chung ta ch buong tha chung ra, sau khi trut hi th cuoi cung. Noi cho ung, khong phai en phut cuoi cung chung ta mi chu buong tha moi vat; chung ta van c muon nam gi chung mai, nhng chnh chung a ri bo chung ta ma i. Chung ta a bat lc, khong con u hi sc e nam gi chung na, nen anh buong xuoi tay e chung tuon i, ch neu con hi sc, chung ta van con muon nam lai va giam gi mot cach tuyet vong nhng g a nam c. Suot i, chung ta van lap i lap lai mai cai c ch nam bat, gi gn ay. Va suot i biet bao nhieu lan chung ta a au kho, that vong, v moi s vat i khong bao gi chieu theo y muon cua chung ta ma chu yen mot cho. Moi s vat eu luon luon bien chuyen, oi thay, nay ay mai o, nh mot anh chang lang t, nh mot dong song, nh mot am may, nh mot vo nga! Thi gian troi qua nh the nao, th moi vat cung troi qua nh the ay. Noi theo danh t nha Phat, th s bien chuyen, oi thay ay la luat Vo thng.

B. Chanh e

1. nh Ngha

Vo thng la the nao? Hay nghe c Phat day: "Tat ca nhng g trong the gian a la bien oi, h hoai, eu la Vo thng". Vay Vo thng ngha la khong thng, khong mai mai yen trong mot trang thai nhat nh, luon luon thay hnh oi dang, i t trang thai hnh thanh en bien i roi tan ra ... ao Phat goi nhng giai oan thay oi cua mot vat la: thanh, tru, hoai, khong (hay sanh, tru, d, diet). Nh mot lan song, khi mi nho len goi la thanh (hay sanh) khi nho len cao nhat th goi la tru; khi ha dan xuong th goi la hoai (hay d), khi tan ra th goi la khong (hay diet). Tat ca s vat trong vu tru, t nho nh hat cat, en ln nh trang sao, eu phai tuan theo bon giai oan ay ca, nen goi la Vo thng.

e co mot y niem ro rang hn ve s Vo thng, chung ta hay quan sat, suy nghiem ngay cai than chung ta, cai tam chung ta va cai hoan canh chung ta ang song, th se biet.

II. Than Vo Thng

"Than toi manh khoe luon, tre ep mai, va i toi la ca mot bai th." Ay la quan niem nong noi cua mot so nam n thanh nien, qua yeu chuong than the ho tre mai, hay neu co gia, th cung con lau lam, khong ng rang no gia, no chet, tng giay tng phut. Cau th sau ay cua ngi xa that a noi len c s thay oi mau chong cua than ta:

"Quan bat kien cao ng minh canh bi bach phat!
Trieu nh thanh ti, mo nh tuyet?"
"Anh khong thay cha gia soi gng buon toc bac!
Sm con nh t xanh, toi a trang nh tuyet"

Khoa hoc a chng minh rang, trong than the ta, cac te bao thay oi luon, va trong moi thi ky 7 nam, la cac te bao cu hoan toan oi mi. S thay oi ay lam cho than the chong ln, chong gia va chong chet. Than nam trc khong phai than nam nay, than ban mai khong phai than buoi chieu, moi phut giay trong than ta eu co sanh va co chet. Sau ay la mot cau chuyen rat co y ngha e chng minh s Vo thng cua than xac:

Mot ngi bo hanh l ng vao tro trong mot ngoi nha bo hoang. em en, anh ay thay mot con quy toc xanh vac mot cai thay ma mi chet vao, nh xe xac ra an. Bong mot con quy khac, toc o, xo ca bc vao. Hai con quy tranh nhau cai xac chet, con nao cung noi cua mnh bat c trc. Chung sap xan tay ao anh giet nhau, e gianh cai xac. Bong chung nhn thay anh chang bo hanh ang nam run s trong goc phong; chung voi va keo anh ta ra lam trong tai, hoi xem trong hai chung, ai la ke ang lam chu cai xac. Anh bo hanh s hai qua, nhng c tnh that noi rang: cai xac thuoc ve con quy toc xanh v chnh anh ta thay no mang xac vao trc. Con quy toc xanh c xac, mng r cam n roi rt anh bo hanh; nhng con quy toc o mat mieng moi ngon, tc gian loi au anh ta ra quyet an ti nuot song cho ha gian. No e anh ta xuong, rt mot canh tay bo vao mieng nhai ngau nghien ... Con quy toc xanh thay thng tnh anh bo hanh va e to long tri an, rt canh tay cua cai xac chet lap vao cho anh ta. Con quy toc o lai rt canh tay kia cua anh bo hanh an tiep; va con quy toc xanh chap tay cua xac chet vao cho anh ta. C nh the, he con quy toc o rt mot phan nao trong than the anh bo hanh e an, th con quy toc xanh lai lay mot phan cua thay ma ien vao cho than anh ta ... Sau khi an het ca than the cua anh bo hanh, con quy toc o chui mieng ay mau me, roi bo ra i. Con quy toc xanh cung i theo.

Anh bo hanh bang hoang nh va tnh mot cn ac mong va c phan van t hoi: khong biet cai than hien tai anh ang mang o la cua anh hay cua ai?

Cau chuyen tren chng minh cho chung ta thay t khi sanh cho en khi chet, than ta a khong biet bao lan thay oi; va cai xac khi ngi ta at vao quan tai, that khong con g giong vi cai than khi mi s sanh.

Dong nc hom qua cua con song ong Nai chang han, ngo be ngoai th khong khac g dong nc hom nay; nhng nc hom qua, bay gi co le a hoa vi nc man ngoai ai dng va nc hom nay chnh la nc khac nguon mi chay ve ay. Than ngi cung vay, "hang chuyen nh boc lu" (chay luon nh nc lu).

Nhng kho thay! Co phai no thay mot cai nay e oi lay mot cai khac, giong y nh cai trc au! Mot te bao nay mat di, mot te bao khac the lai, nhng te bao trc tre hn te bao sau; te bao sau gia hn te bao va c ke tiep...Va c nh the ma than ngi i t tre en gia, t song en chet!

c Phat, luc con la mot Thai T, a than vi ba Da Du trong cung vui, khi ngh en Vo thng cua than ngi:

"...Chung ta se gia yeu va xau xa. Thi gian se phu len au chung ta nhng lp tro bac. Oi! Mat trong cua em roi se m uc! Moi o cua em roi se ua mau!...Ta nghe trong ta, trong em va trong ca moi ngi, moi ngay moi o v, di sc tan pha cua bua thi gian, tat ca nhng g quy bau cua i ngi ... chung ta om gi mot cach tuyet vong, nhng bao vat trong ta, nh om gi mot cai bong, nh nam bat mot lan hng!"

Tr hue thay! Con ngi cao sang va ang tre ep, ben canh lai co v hien sm hom hau ha, the ma van u sang suot e nhn thay luat ep cua i ngi! Nhng li thong thiet ay, chang nhng a canh tnh Cong chua Da Du, ma con anh thc nhng ai con say am trong canh i gia tam; canh sanh, gia, benh, chet, la hien than cua luat Vo thng. Co than th phai chu cong le sanh gia benh chet, khong the ton tai mai c. c Lao T cung a nhan thay than la nguon toi loi, la goc kho au, nen a thot ra cau:

"Ngo hu ai hoan, v ngo hu than,
Ngo nhc vo than, ha hoan chi hu?"

(Ta co cai khon kho ln, v ta co than,
Neu ta khong than th au kho g?)

Than la vo thng, the ma lam ngi v muon trau doi, boi bo, cung phung xac than en noi gay biet bao toi ac ghe ghm! V muon c thch khau, bo than, ma lam ngi anh tay giet hai nhng con vat yeu hen va hanh hnh nhng con vat vo toi trc khi chet mot cach rung rn. oc lch s, nghe Tan th Hoang an oc kh song, ta a cam thong c noi au n nhng con vat b giet, the ma ngi d tiec van vui ci sung sng, khong oai hoai en tieng ren xiet, keu la, vung vay cua chung, th that la oc ac en chng nao! Long trac an cua ngi au? Hi oi! Hung ac va tham hiem thay, long da cua con ngi!

V tham lam lam van uc, toi tam lng tri, nen con ngi khong thay ro c ly Vo thng cua than xac va mi n tam lam ieu tan ac nh the!

III. Tam Vo Thng

Than a vo thng, nhng con tam niem co thng khong? Tam niem cung am tham di oi, lai co phan mau le va vi te hn; neu chung ta khong nhn sau vao, at kho ma thay c.

Tam niem chung ta thay oi trong tng phut giay, theo vi ngoai canh: chung ta buon o roi vui o, thng o roi gian o. Phut trc ta nh chuyen nay, phut sau ta ngh chuyen khac. Hom qua ta tinh tien tu hanh, hom nay a u phien thoi chuyen. That ung nh c Phat a noi:

"Tam ngi nh vn chuyen cay,
Nh nga rong ni ong noi"

Tam niem ta sanh diet trong tnh sat na; va chnh v no sinh diet mau le nh the, nen ta co cam tng nh no khong thay oi g ca. oi vi mot a tre con, neu chung ta bao rang nhng hnh anh c ong in nh that tren man bac, la do s tiep noi nhng tam phim, anh hien len roi bien mat, e nhng cho cho nhng tam anh khac, trc ngon en chieu ... neu ta bao nh the vi mot a be, chac no khong tin, v no cha hieu c cai cong dung cua toc lc. Cung nh the o, tam ta c cau tao bi tng niem sanh diet, nh ng v chung ta khong nhan c s bien chuyen mau le cua no, nen ta c tng la no n thuan va bat bien. Cai ta phut trc phai au la cai ta phut nay? Va cai ta phut nay au con la cai ta phut sau? Vay cai ta nao la cai ta that? Cai ta phut trc, cai ta phut nay hay cai ta phut sau? Mot nha thi s da hoi mot cau co ve ng ngan nhng ngh ky that la vo cung sau sac:

"Ai bao gium: ta co ta khong?"

Cai ta (hay cai tam cung the) vo thng tam b, gia tao nh the, the ma ngi i c cho no la trung tam iem cua vu tru, bam vu vao no, nhn danh no e tham lam, v vet tai san, danh li chung quanh, va du co dam ap len hanh phuc cua ke khac, gay bao au thng cho ngi ong loai, cung mac! That me m lam thay!

IV. Hoan Canh Vo Thng

Nh tren chung ta a thay luat Vo thng khap moi ni, chang nhng than, tam la Vo thng, ma hoan canh, sn ha ai a, cung Vo thng na.

Sach thng co cau: "Thng hai, tang ien" (Bai bien nng dau).

Cau ay mi nghe nh la mot hnh anh bong bay ve van chng; nhng that ra, o la mot nhan xet rat ung trong thc te. Chung ta, thng lam tng ch co sinh vat la bien oi va mau gia chet, ch nhng vat ln lao nh nui song, at cat, th muon i cung van yen mot cho. Nhng chung ta a lam, song nui cung co cai gia cai tre, at cat cung co khi l khi boi. Khong co vat g la vnh vien ton tai. Tuc ng ta co nhieu cau noi len c s Vo thng cua s vat mot cach rat tham thuy nh: "Vat oi, sao i" hay "Khong ai giau ba ho, khong ai kho ba i".

That the, mot i cua chung ta a chng kien biet bao s thang tram, vinh nhuc, len voi xuong cho. Giau ngheo, sang hen tiep tuc dien ra trc mat chung ta nh mot bc tranh van cau, nh mot khuc phim trong rap chieu bong. Bao nhieu ngi, trc ay, nao dinh th nguy nga, ruong vn co bay thang canh, the ma sau mot cn binh la, s nghiep bong tan tanh nh may khoi! Bao nhieu ngi quyen cao, chc trong hong hach, nghinh ngang, the ma mot phut sa c that the, bong tr thanh nhng ke tha phng cau thc, hay vng canh tu ay!

S Vo thng a s s trc mat, the ma co biet bao nhieu ngi van cha tnh ngo, c eo uoi bam vu vao nhng cai hao nhoang nhat thi ay. Ke ban tc, ngi mua quan, ke tham danh ngi ham li ... gay biet bao tro ci cho khach bang quan, va bay ra lam canh nhoc nhan cho ngi trong cuoc.

Thu xa, co mot ong vua, sau khi i dao khap pho phng, thay nhan dan giau co sung tuc, mi sanh long tham lam, muon sung cong bt tai san cua ho, e bo vao kho. Nha vua lien ra lenh ai co cua phai nap bt cho trieu nh.

Lnh truyen ra, nha nha eu cong phan, nhng biet keu ca vi ai bay gi? Trong luc ay, co mot ngi lai buon, muon thc tnh nha vua, nen anh bao em het tai san ve kinh o, en gia trao, dang len vua va tau rang:
"Ha than xin dang het tai san cho trieu nh!"
Vua ngac nhien phan hoi:
"Ta ch thau mot phan thoi, sao ngi lai dang het ca nh the?"
"Tau, v ha than ngh cua nay khong phai cua Ha than, ma la cua 5 nha: nc troi, la chay, giac cp, sung cong va v con pha tan. Ha than du co sc gi gn the nao i na, cung khong khoi b mot trong 5 nha ay chiem oat. V the ha than xin dang het, khong gi lam g, e ve sau khoi kho s v no. Mong Hoang thng nhan het cho, ha than rat cam ta n sau ay."

Sau khi nghe li tau cua ngi lai buon, nha vua ngam ngh hoi lau, cht tnh ngo, ca then va tham bao: "Ngi nay en day khon cho ta. Giang sn cam tu cua ta, ta co gi gn c lau dai khong? Hay se b nam nha, ma ngi lai buon va noi, oat mat? Giang sn con cha gi c, huong ho tai san cua nhan dan! Ngi ay la an nhan cua ta, neu khong co ngi em anh sang thc tnh ta, th ta se lam mot viec rat tan ac".

Suy ngh xong, vua ben ha lenh ngng sung cong, lai con xuat tien phat cho dan ngheo na. That la mot mau chuyen quy bau, e thc tnh nhng ai ang con chm am trong vong danh li, ang gay au kho cho mnh va nhng ngi chung quanh, v cha nhan chan c le vo thng cua hoan canh.

V. Quyet nh

Co ngi nghi rang: ao Phat noi vo thng, phai chang vo tnh gieo vao long moi ngi nhng quan niem chan i thoi ch? V s vat a vo thng th khong nen lam g ca, co sieng nang hoat ong kinh doanh s nghiep roi cung khong i en au ca. Tro bui, ngi se tr thanh tro bui hay sao?

Xin ap: Vo thng cua ao Phat la mot phng phap ch ro mat trai cua i, e bai tr nhng s me lam, ngan chan ngi chay theo vat duc, no cha phai la thuyet tuyet oi.

c Phat cung nh v lng y tuy theo chng benh ma cho thuoc. Vi bnh "chap thng con khong mat", th dung phng thuoc "vo thng" e oi tr, khi lanh bnh th Phat lai cho th thuoc bo khac qu bau hn, la "thuyet chn thng bat bien". Theo kinh Lang Nghiem, Ngai A Nan cung lam nh chung ta, cho nen c Phat bao Ngai La Hau La anh chuong e ch bay cho Ngai A Nan phan biet cai "bien oi tieu diet", va cai "thng con khong thay oi". Khi tieng chuong do Ngai La Hau La anh ngan len, c Phat hoi Ngai A Nan co nghe khong?

Ngai A Nan ap:
"Bach The Ton! Nghe!"
Khi tieng chuong dt, Phat lai hoi:
"A Nan co nghe chang?"
Ngai A Nan ap:
"Bach The Ton! Khong con nghe na!"
 
c Phat lai bao Ngai La Hau La, anh tieng chuong th hai, roi Phat cung hoi nh lan trc, va Ngai A Nan cung ap co nghe.
c Phat qu:
"A Nan, sau ong tra li lan quan nh the?"
Ngai A Nan ngac nhien; ap:
"Chang nhng mot mnh con ma moi ngi ai cung tha nhan co tieng th co nghe, tieng dt th khong con nghe."
c Phat gan lai:
"Ong va moi ngi eu cho co tieng la co nghe, tieng dt, th khong co nghe na; the la tanh nghe theo tieng ma mat, th co le khong bao gi nghe na. Tai sao luc tieng th hai ngan len, lai con nghe na? Neu nghe c tieng th hai, th nhat nh biet khong phai tieng dt ma khong nghe. Tieng co luc con luc mat, tanh nghe van thng khong di oi. Va lai, neu tieng dt roi ma tanh nghe khong con, th cai g biet c s khong nghe ay?"

Cho biet, Phat day "vo thng" e oi tr chap thng con cua chung sanh. en khi chung sanh a hieu le vo thng, th Phat lai ch bay le chn thng bat bien.

C. Ket Luan

Vo thng la mot nh luat chi phoi tat ca s vat, t than, tam cho en moi hoan canh. Hieu ly vo thng, chung ta a co mot phng thuoc than dieu e tr benh tham ai, me m. Chung ta a au kho v mau sac tot xau, v tieng d hay, v mui v ngot bui, cay ang, v vat thch than, va y. Nay chung ta uong thuoc "giao ly vo thng", e tr bnh tham ai va tien ti s an tnh cua tam hon.

Biet c vo thng, con ngi de gi c bnh tnh than nhien trc canh oi thay bat ng va co the lanh lung trc canh an ai chia ly. Biet vo thng, con ngi dam hy sinh tai san, sanh mang e lam viec ngha. Biet vo thng, con ngi mi chan ngan vi nhng thu vui tam b, gia tra, va sang suot i tm nhng cai vui chan that thng con. V that ra, cai vui chan that thng con, cai tanh chan thng van co, nhng no nam ben trong cai lp gia doi tam b; vo thng cua coi i nay, nen chung ta khong the thay c. Khi chung ta a cng quyet gat bo cai vo gia doi ay, th tat nhien cai gia tr chn that, cai hanh phuc chn chnh, cai Phat tanh sang suot, chac that muon i se hien ra.

Minh Quang posted January 24, 2002

Up ] PHPT2 Bon Phan PT Tai Gia ] PHPT2 Vu Lan Bon ] [ PHPT2 Vo Thuong ] PHPT2 Thieu Duc & Tri Tuc ] PHPT2 Nhan Qua ] PHPT2 Luan Hoi ] PHPT2 Thap Thien Nghiep ] PHPT2 Tu Nhiep Phap ] PHPT2 Luc Hoa ] PHPT2 Tinh Do ] PHPT2 Phat A Di Da & 48 Nguyen ]