Cha Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sch] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Php Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Gio] [Thuyết Php] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

Phat Hoc Pho Thong KhoaTh Hai
Thch Thien Hoa


Bai Th Sau

Luan Hoi

A. M e

Van e mat con, song chet la mot van e vo cung quan trong, t xa en nay a lam ban khoan, thac mac khong biet bao nhieu ngi, a lam hao ton khong biet bao nhieu giay mc. Tu trung, co hai thuyet lam cho ngi ta chu y en nhieu nhat:
- Mot thuyet cho rang, loai ngi cung nh loai vat, mot lan chet la mat han, khong con g ton tai sau o na: "Cat bui, con ngi tr ve vi cat bui"
-
Mot thuyet chu trng trai lai: loai ngi chet i, nhng linh hon van vnh vien con lai, e len thien ang, tho hng mai mai nhng s khoai lac an vui, hay xuong a nguc chu cc hnh mai mai.

Hai thuyet tren nay eu khong ung vi s that:
- Chet roi, khong the la hoan toan mat han c, v nh chung ta i nay, khong co vat g la mat han. Cho en mot hat cat, mot may long cung khong the mat han, huong la cai than hay biet ni con ngi.
- Nhng bao rang linh hon thng con, mai tren thien ang hay di a nguc cung khong ung. S nhan xet thong thng cung u cho ngi ta nhan thay rang: trong vu tru khong co mot cai g co the vnh vien yen mot cho, ma trai lai, luon luon bien oi va xe dch. Va lai, co g bat cong hn la ch v nhng cai nhan a gieo trong mot i hien tai ngan ngui, ma phai chu cai qua vnh vien tot hay xau trong tng lai?
Hai thuyet "chap oan"va "chap thng" tren nay eu b ao Phat bac bo. Theo giao ly ao Phat th chung sanh khong phai oan diet, cung khong phai thng con, ma la quay lon trong canh sanh t Luan hoi.

B. Chanh e

I. nh Ngha

Luan hoi dch ch Samsara trong tieng Phan. Theo ch Han th Luan la banh xe; Hoi la xoay tron. Hnh anh banh xe quay tron la mot hnh anh rat ro rang ma Phat a dung e hnh dung s xoay chuyen, len xuong, xuat hien cua moi chung sanh trong sau coi (luc ao) khi au thai coi nay, khi coi khac, luon luon tiep noi t sanh, sanh t khong ngng, nh banh xe lan. Luan hoi la mot thuyet co the chng nghiem c ch khong phai hoang ng.
Khi chung ta a cong nhan luat nhan qua, th chung ta cung khong the t choi, khong cong nhan s Luan hoi, v Luan hoi chang qua la nhan qua lien tuc, nhng v no khi bien, khi hien, khi len, khi xuong, khi mat, khi con, khi thay hnh oi dang, nen chung ta tng nh gian oan va khong anh hng, chi phoi lan nhau o thoi.

II. S Luan Hoi Trong Moi S Vat Va Ngi

Trong vu tru tat ca s vat, t vat nho nh hat bui, en ln nh qua a cau, khong vat nao chang Luan hoi.

1. at Luan hoi:
Nh cai bnh bong ang trc mat chung ta ay, trc kia no la at, ngi th gom em no nhoi nan lam thanh cai bnh, trai qua mot thi gian, cai bnh se b be nat, tan thanh cat bui va tr ve lai trang thai at cat. at cat nay lai lam thc an cho cay co; cay co hoac tan rui, sau mot thi gian, e tr thanh phan bon cho cay khac, hoac lam thc pham cho ong vat. ong vat an cay co nay vao, hoac bai tiet ngay ra ngoai e thanh phan, thanh at, hoac bien thanh mau huyet, da tht e mot ngay kia than the ong vat gia yeu, se tan ra thanh at cat lai. Bao nhieu lan thay hnh oi dang, v nhan duyen nay hoac nhan duyen khac, nhng at cat, no cung lai tr thanh at cat sau mot thi gian, mot vong luan chuyen dai hay ngan.

2. Nc Luan hoi:
Nc bien, b sc nong mat tri boc thanh hi; hi bay len khong, gap hi lanh bien thanh may; may nhieu tu lai ri xuong thanh ma; ma chay xuong ao ho, hoac gap hi lanh qua, ong lai thanh bang thanh gia. Bang gia gap hi nong mat tri tan ra thanh nc lai. T vo th en nay, nc thay oi trang thai biet bao nhieu lan, xoay van mai mai nh vay, nhng nc van la nc. Hien tng cua nc th bien oi vo cung, ban the cua nc th khong bao gi mat. No ch Luan hoi ma thoi.

3. Gio Luan hoi:
Gio la s luan chuyen cua khong kh. Khong kh b sc nong mat tri boc chay, gian ra, boc len cao lam thanh nhng khoang trong. e bu vao nhng khoang trong ay, khong kh cac ni khac chay ti ien vao, gay thanh luong gio. Khong kh xe dch cham th gio nho, khong kh xe dch nhanh th gio ln. Xe dch nhanh na th thanh bao. Gio co khi hiu hiu, khi thoang thoang, khi hay hay, khi ao ao, khi cuong bao, nhng ban chat cua no bao gi cung la khong kh.

4. La Luan hoi:
La la mot sc nong lam chay c vat. Khi u nhan duyen th sc nong phat ra la. Chang han hai thanh cui trong trang thai bnh thng th chung ta chang thay sc nong au ca, nhng khi cha xat vao nhau mot hoi th la lien bat len. Ngon la nay co the ot hai thanh cui kia, va hai thanh cui nay mot phan hoa thanh tro than, mot phan bien thanh than kh. Nhng cay coi dung re mnh e thu hut than kh, chat cha lai sc nong e mot ngay kia, gap u nhan duyen lai bng chay len. Nh the, sc nong bao gi cung co san, nhng khi th no trang thai tiem phuc, khi th trang thai phat hien. Mat chung ta ch thay khi no phat hien, va ch khi ay mi cho la no co, con khi no trang thai tiem phuc th ta bao la no khong co. That ra th no ch Luan hoi qua nhng trang thai khac nhau, ch khong phai dt oan hay mat han.

5. Canh gii Luan hoi:
Trong khinh Phat thng noi: "The gii nhieu nh cat song Hang". That the, ban em chung ta nhn len tri, thay hang ha sa so tinh tu. Moi tinh tu la mot the gii, va moi the gii ay eu khong thoat ra ngoai nh luat chung la Thanh, Tru, Hoai, Khong. Moi phut giay nao cung co s sanh diet cua the gii. The gii nay tan i, th the gii khac nhom len, nh mot lan song nay mat i th mot lan song khac noi len, lam nhan lam qua, tiep noi cho nhau, Luan hoi khong bao gi dt.

6. Than ngi Luan hoi:
Than ngi, hay than thu vat cung the, xet cho cung th cung do t ai ma co la at, nc, gio, la. Nhng chat cng deo nh da tht gan xng la thuoc ve at; nhng chat m t nh mau, m, mo hoi, nc mat, la thuoc ve Nc; hi th ra vao, trai tim nhay, phoi ho hap, tay chan c ong la thuoc ve Gio; hi nong trong ngi la thuoc ve La.
Nh tren chung ta a thay, t ai eu Luan hoi, th than ngi do t ai ma co, cung phai Luan hoi theo. Khi than nay chet va en luc tan ra, th chat cng deo tra ve cho at; chat m t tra ve cho nc; hi nong tra ve cho La; hi th va s c ong tra ve cho Gio. Roi bon chat nay tuy theo duyen chung hp lai, lam thanh cay co hay than ngi khac. Ngi khac en khi chet roi, bon chat o tr ve ban the cu cua chung. Khi thanh than ngi, luc lam than suc, nam nay tu hp ay, sang nam a di i ni khac, khong phai thng con, cung khong phai mat han, ma la Luan hoi.
Nha Hoc gia tieng tam cua Trung Hoa la ong Lng Khai Sieu co noi, trong khi nghien cu ve Phat Giao An o: "...Con ngi luon luon, trong tng phut giay eu trong Luan hoi, bat qua hoac mau hoac cham. Cham th goi la sanh diet hoac bien d, con mau th goi la Luan hoi" (Luan hoi chang qua cung la mot hnh thc trong cac loai bien d). Xem nh xac than chung ta, bien hoa khong ngng, xng tht mau huyet chung ta, chang qua khong ay mot tuan, cung rat co the hoa ra at bui ben ng."

7. Tinh than Luan hoi:
Con ngi khong phai ch gom co t ai. Ngoai t ai, con co phan tam ly na, hay noi mot cach tong quat hn, con co tinh than. o la gom tat ca nhng th ma ao Phat goi la: Tho, Tng, Hanh, Thc. Phan the xac gom t ai ch la phan ma ao Phat goi la Sac. Sac a khong tieu diet ma ch bien hoa Luan hoi, th Tam hay Tinh than, cung khong tieu diet ma ch bien chuyen xoay van ma thoi.
Nh trong chng II a noi, tat ca nhng hanh ong cua than tam tao thanh cho moi chung ta mot cai nghiep. Cai nghiep ay bien dch, xoay van mai, khi oi lp nay khi mang hnh dang khac, khi ri canh gii nay, khi vao canh gii khac, quanh lon troi lan trong luc ao (sau ng) mai mai cho en ngay nao c giac ngo mi thoi.
Nhng s len xuong, troi lan, xoay van cua nghiep trong ba coi sau ng ay, khong phai tnh c, ngau nhien, may rui, vo ly, ma trai lai, no theo mot cai nh luat chung, o la luat Nhn qua. en ay, chung ta thay c s tng quan mat thiet gia nhn qua va Luan hoi. a co Nhn qua, tc phai co Luan hoi (tr trng hp tu nhn giai thoat); a co Luan hoi phai tuan theo luat Nhn qua.

III. Luan Hoi Theo Luat Nhan Qua Qua Sau Coi

Co the noi mot cach chac chan rang, chung ta luc sanh tien tao nhan g, th khi chet roi, nghiep lc dat dan tinh than en cho no tho bao khong sai. Neu tao nhan tot, th Luan hoi en canh gii giau sang, than ngi tot ep. Con tao nhan toi ac, th Luan hoi en canh gii ngheo hen, than hnh xau xa, tan tat, s nghiep khi thang khi giang, luc thanh luc suy.

Sau ay la nhng canh gii ma mot chung sinh co the b hay c nhap vao, tuy theo nghiep nhan ma mnh tao:
1.- a nguc: Tao nhan san han, oc ac lam nhieu ieu toi loi va hai mnh va hai ngi, phai luan hoi vao a nguc, chu u ieu kho s.
2.- Nga quy: Nhan tao tham lam, bon sen, khong biet bo th, giup ngi, t tien cua en giao phap. Trai lai, con mu sau, ke oc, e cp oat cua ngi, sau khi chet luan hoi lam nga quy.
3.- Suc sanh: Tao nhan si me sa oa theo that tnh, luc duc, tu sac tai kh, khong xet hay d, tot xau, chet roi luan hoi lam suc sanh.
4.- A Tu La: gap viec nhan ngha th lam, gap viec sai quay cung khong tranh, va cang trc, ma cung va oc ac. Mac du co lam nhng ieu phc thien, nhng tanh tnh hung hang nong nay van con, lai them ta kien, si me, tin theo ta giao. Tao nhan nh vay, ket qua se luan hoi lam A Tu La, gap vui sng cung co, ma buon kho cung nhieu.
5.- Loai ngi: Tu nhan Ngu Gii: Khong sat hai, khong trom cp, khong ta dam, khong doi tra, khong ru tra say sa, th i sau tr lai lam ngi, cao quy hn muon vat.
6.- Coi tri: Bo mi ieu ac tu nhn Thap thien (bai sau se noi ro) th sau khi chet, c sanh len coi tri. Nhng nen nh coi tri nay cung con trong vong pham tuc, chu canh sanh t, Luan hoi.
Muon thoat ra ngoai canh gii sanh t Luan hoi, va en bon coi Thanh la Thanh van, Duyen giac, Bo Tat, va Phat, th phai tu nhan giai thoat.

IV. Vai Bang Chng Ve Luan Hoi

Mot Chuyen Luan Hoi An o

Cach ay vai chuc nam, t bao Mai co chup hnh va ang mot cau chuyen nh sau:
Tai An o, thanh Delhi co mot co gai 8 tuoi ten Phatidevin. Co gai a nhieu lan khoc loc vi cha me oi ve thanh Mita tham chong la mot giao vien. Thanh Delhi cach thanh Mita tren 200 cay so. Cha me co gai lay lam la, mi mot phong vien nha bao en e nh anh ieu tra gium.
Phong vien nha bao en hoi, th c co cho hay rang: Co la v cua mot giao vien, an vi nhau sanh c mot a con. Khi a con len 11 tuoi, th co lam bnh va t tran. Ngi phong vien hoi xem co ta, co cai g lam bang chng khong. Co tra li co co e lai vang bac va o ac chon cho no cho kia ...Va co con nh ro co mot cai quat, do ngi ch em ban tang, tren quat co ghi lai may dong ch, roi co oc may dong ch ay cho phong vien chep vao so tay.
Phong vien lien en thanh Mita, tm hoi ten ho ong giao vien, th that qua khong sai. Phong vien hoi ong giao:
- Ong co ngi v chet o 8, 9 nam nay phai khong?
Ong giao tra li:
- Vang, co! V toi chet nay a chn nam. Chang biet ong hoi co viec chi?
Phong vien trnh bay nhng li co be a noi.
Ong giao nghe eu cho la ung ca.
Phong vien lai lay quyen so tay a may dong ch cho ong giao, oc va hoi:
- Khi v ong mat, co e lai mot cay quat, tren ay co ghi may dong ch nh the nay co phai khong?
Ong giao tra li:
- ung y nh vay ca!
Qua ngay sau, phong vien lai mi cha me va co Phatidevin cung i ti thanh Mita. T khi sanh ra en tam tuoi, co cha tng i xa, the ma ng i en thanh Mita, co eu thuoc ca, co ch ng nay la ng g, i ve au, ng kia ten g, i ve au, va con noi trung ca ten nhng nha quan hai ben ng na. Gan en nha ong giao, co bao xe i cham lai va dng ngay trc nha ong giao.
Vao en nha, gap ong gia o 80 tuoi, au toc bac ph, co va mng va khoc oa ma noi rang:
- ay la cha chong toi.
Co ch ong giao ma noi:
- Kia la chong toi.
Roi chay lai om a con ma khoc va noi:
- ay la con toi.
Moi ngi trong thay ai cung lay lam ngac nhien va cam ong!
Viec nay lam soi noi d luan An o va cac bao tren the gii eu ban tan xon xao. Cac nha bac hoc ra sc tm toi nghien cu, nhng khong sao giai thch c. Chung ta a ro biet ly Luan hoi, th viec nay cung chang la g.

Mot Chuyen Luan Hoi My

Vao khoang nam 1956, My co mot thieu phu 33 tuoi, ten Ruth Simmons v qua tin tng co kiep Luan hoi nen co a nh nha thoi mien Morey Bernstein giup, c thay lai kiep trc cua co. Nha thoi mien kia, sau khi a co vao giac ngu, lien bao:
- Th nh lai hoi 10 tuoi, co a lam g?
Co Xi Mong, trong cn me, noi lai thu thieu nien cua co, nhng luc co i hoc va ta t m nhng luc co no ua vi ban. Nha thoi mien lai bao:
- Th nh lai hoi 10 tuoi, co a lam g?
Co Xi Mong, trong cn me, noi lai thu thieu nien cua co, nhng luc co i hoc va ta t m nhng luc co no ua vi ban. Nha thoi mien lai bao:
- Bay gi th nh lai luc co 1 tuoi, co thay g?
Co tra li bang nhng tieng bap be y nh a tre cha biet noi. Nha thoi mien lai don het tinh than vao cap mat, nhn thang vao mat co Xi Mong va noi:
- Th nh lai tien kiep cua co?
Sau mot luc im lang, co Xi Mong mi noi, nhng giong noi cua co a oi khac, giong Ai Nh Lan ( Anh Quoc), ch khong phai giong ngi My.
Co ke lai rang: "Kiep trc co au thai vao gia nh ho Murphy lang Cork ben Ai Nh Lan vao nam 1898". Co ta ni chon nhau cat run cua co va cho biet nhieu chi tiet ve lang nay. Co noi them rang chong co ten Brian Mac Carthy, giao s trng luat a tng cong s vi t bao Belfast News. Roi sau cung co noi en ngay co chet, ma co hien au, va co phai lam ma hn mot the ky. Sau o, co au thai vao gia nh ho "Xi Mong" (Simmons) My hoi nam 1923.
Nha thoi mien a thau tat ca li noi cua Xi Mong ve tien kiep cua co, va sau o viet mot quyen sach nhan e la: "i tm goc tch co Murphy". Sach nay in ra 170 ngan cuon, va ch trong ba thang a ban sach. Sau o, nha thoi mien lai lay li thuat chuyen cua co Xi Mong thau vao ba mi ngan (30.000) da nha va ch trong hai ngay a ban sach.
Chuyen nay bao ch quoc te co ang tin, rieng Phap co t Paris Match thuat lai rat ro; Viet Nam cung co nhieu t bao noi en, nh t Tin ien, t Lien Hoa v.v...

Mot Cau Chuyen Thay Nghiep oi Xac Viet Nam

Ca Mau cach ay vao khoang 30 nam, co mot cau chuyen la lung a lam d luan ban tan xon xao:
Ong Ca Hieu, lang Tan Viet, x am Di (Ca Mau) co co gai 19 tuoi, lam bnh roi chet. Cach o o 100 cay so, ong Hng Tha lang Vnh My (Bac Lieu) cung co co con gai au roi chet, nhng lai song lai. Khi song lai, co nay nhn khong biet cha me va noi chuyen au au, khong ai hieu g ca. Cha me co tng rang, v co au nen lang tr noi bay. Nhng khi co lanh manh han, co lai khoc loc, mot hai oi ve nha ong Ca Hieu va ch ca ni , lang tong ro rang na!
Cha me co cho ngi en tm ong Ca Hieu va thuat cau chuyen cho v chong ong nay nghe. V chong con cai ong Ca nghe xong, eu i en xem that h nh the nao.
Khi moi ngi en ni, co gai chay ngay en om ong Ca, ba Ca khoc ke ... Roi co thuat nhng chuyen a xay ra trong nha ong Ca, khong sai mot may. V chong ong Ca, tuy thay xac co gai nay khong phai con mnh, nhng ve tinh than lai chnh la con ho, nen eu thng yeu va cong nhan la con. Ve sau, co hng c hai phan gia tai cua cai, ca hai ben cha me.

V. Quyet Nghi

1. Co ngi hoi: Neu co luan hoi, th khi chet roi, mot ngi ch sanh lai mot ngi thoi, tai sao tren the gii nay, khi mi khai thien lap a, cha co ngi, ma c moi ngay nhan loai c them ong? Vay do au ma co nhieu ngi the?
Tra li: Trong oan trc, chung toi a noi: chung sinh luan hoi trong sau canh gii la Thien, Nhn, A tu la, Nga quy, Suc sanh, a nguc, va mot chung sanh canh gii nay, co the au thai qua canh gii khac, ap oi cho nhau, khi len khi xuong, ch khong phai ch co ngi mi au thai lam ngi ma thoi. Nhng loai thu co nhng tam trang gan giong ngi, co the au thai lam ngi c, cung nh nhng ngi, co tam trang lang soi, se tr thanh lang soi.
Hn na, trong oan trc, chung ta cung a thay, trong kinh Phat co chep: the gii trong vu tru nay nhieu nh cat song Hang, ch au phai ch mot qua at nay la trung tam iem cua vu tru, va mi cou ngi? Cac nah bac hoc cung cong nhan moi ngoi sao la mot the gii, trong hang ha sa so the gii ay, co biet bao nhieu la the gii co hoan canh giong nh qua at nho be chung ta ang ay! The gii a nhieu nh the, th nhan loai au phai t? Tai sao chung ta khong the tin c rang: the nao cung co s luan chuyen, s lu thong, s trao oi ve phng dien tinh than, ve cai nghiep gia the gii khac? Moi mot the gii sap hoai, th chung sinh the gii ay se di c en the gii khac, gan o. Trong kinh a Tang co chep:
"Th the gii hoat thi, hoan ky tha phng.."( the gii nay hoai, gi qua the gii khac, the gii khac hoai, lai gi en the gii khac na ...). Nh chau thanh Saigon hien nay, dan so rat ong, la do ngi cac tnh en. Khi giac yen, dan chung lai tr ve cac tnh, th dan so Saigon t nhien bt. Nen nhieu hay t la do so dan cac ni tu en hay tan i. Trong the gii hien nay nhan loai nhieu hay t cung nh vay.

2. Co ngi hoi: Ngi va thu vat hoan toan khac nhau, lam sao ngi co the tai sanh thanh thu vat va thu vat thanh ngi c?

Tra li: Ngi ta thng co quan niem sai lam rang ngi co linh hon ngi, thu vat co linh hon thu vat. Linh hon ngi hay linh hon thu vat eu bat bien, du chet hay song. V tng tng nh the, nen ngi ta khong the cong nhan rang: chet roi, linh hon ngi tr lai chui vao than hnh cho, meo chang han, va hon cho meo lai co the vao nam trong lot than hnh ngi ta.
That ra, nghiep khong phai la linh hon, ma la mot nang lc co nhuom tnh chat nhng hanh ong cua moi chung sinh. V tnh chat rieng biet ay, ma nghiep lc nhap vao mot hnh thc nay hay mot hnh thc khac, do cai luat hap dan (ong thanh tng ng, ong kh tng cau).
Thay v noi ngi kia tr thanh thu, hay trai lai, thu kia tr thanh ngi, ung hn, nen noi: "nghiep lc phat hien di hnh the ngi hay di hnh the thu!" (Narada Maha Thera).

C. Ket Luan:

Giao ly luan hoi em lai cho chung ta nhieu ieu li ch:
- No pha "oan kien" sai lam, lam cho con ngi am ra chan nan, v ngh rang, du mnh co co gang an cho co ao c, lam cac ieu hay ep, roi cuoi cung cung chang em theo a c cai g, chang c hng g ca, mot khi than the a tieu tan.
- No pha "thng kien" sai lam, lam cho con ngi tin rang loai ngi chet roi van gi a v cua mnh, du co lam phuc hay toi cung vay. Do o, ngi ta cung khong can phai co gang trong luc sanh tien.
- Vi giao ly luan hoi, chung ta phan khi ma tin rang chet roi khong the mat han; nhng neu chung ta khong biet vun trong coi phuc, khong co gang song mot i song co ao c, th i sau, chung ta se sanh vao canh gii xau xa en toi.
Giao ly luan hoi lam cho chung ta them long t tn, t thay mnh la chu nhan cua i mnh, mnh tao nghiep nhan g, th mnh chu nghiep qua ay, ch khong ai cam can thng phat, ban phc, giang hoa cho mnh ca.
Nay chung ta a hieu y ngha va gia tr cua giao ly luan hoi, chung ta nen co gang cai tao t tng, li noi va hanh vi cua chung ta, e tranh cho kiep sau khoi lam vao canh gii au kho. Mot khi cac nhan ac a c ra sach, nhng qua lanh ay u, cac nghiep hu lau khong con, luc bay gi chung ta co the thoat ra khoi luan hoi sanh t va at en canh gii tot ep, bat sanh bat diet cua cac v A La Han, Bo Tat hay Phat.

Minh Quang posted January 25, 2002

Up ] PHPT2 Bon Phan PT Tai Gia ] PHPT2 Vu Lan Bon ] PHPT2 Vo Thuong ] PHPT2 Thieu Duc & Tri Tuc ] PHPT2 Nhan Qua ] [ PHPT2 Luan Hoi ] PHPT2 Thap Thien Nghiep ] PHPT2 Tu Nhiep Phap ] PHPT2 Luc Hoa ] PHPT2 Tinh Do ] PHPT2 Phat A Di Da & 48 Nguyen ]