Cha Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sch] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Php Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Gio] [Thuyết Php] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

Phat Hoc Pho Thong KhoaTh Hai
Thch Thien Hoa


Bai Th Nhat

Bon Phan Cua Phat T Tai Gia

A. M e

1. Ngi i ai cung co bon phan:

Ngi ta sanh ra tren hoan vu nay, ai cung co bon phan. Noi mot cach tong quat, th a co cai danh, tat phai co cai phan. Con kien, con ong, co cai phan cua kien, cua ong; mat trang, mat tri co cai phan cua mat trang, mat tri. Du nho du ln, moi vat moi ngi eu co cai phan rieng cua mnh. Nhng ieu can phai lam, oi vi cai phan ay, chnh la bon phan.

Danh cang ln, th phan cang nhieu; phan cang nhieu th bon phan cang nang. He co them mot cai danh la co them bon phan. Cang nhieu danh lai cang nhieu bon phan...Ngi co bon phan cua ngi; nhng khi ngi + lam quan, tat nhien ngoai bon phan ngi, co them bon phan lam quan, (bon phan ngi + bon phan quan). Va neu ngi lam quan ay lai lam quan au tnh, (ngi + quan + au tnh) th tat nhien ngoai hai bon phan tren, con them bon phan cai tr ca tnh na (bon phan ngi + bon phan quan + bon phan cai tr ca tnh). Neu muon co nhieu danh, ma lai muon trut bt bon phan, th la gian lan, la bp. Va khi ay, cai danh ay ch la h danh. Va khi danh a h, th moi viec eu h ca. Cho nen ngi xa c Khong T neu len thuyet "Chnh danh" e chnh on xa hoi la v the.

2. Ngi Phat t tai gia lai co nhieu bon phan hn ai ca:

Da vao ly luan tren ma suy dien, chung ta thay bon phan cua ngi Phat t tai gia that la nang ne. Cai danh cua chung ta gom co en nam ch: Ngi + Phat t + tai gia. Nh the, tat nhien chung ta co nhng bon phan cua ngi + bon phan cua Phat t +bon phan tai gia. o la cha ke ngi Phat t tai gia ay con co nhng cai danh khac nh: Cong chc, Giao s, Tnh trng v.v... Nhng e cho van e nay khoi i vao chi tiet qua; di ay chung ta ch noi en bon phan ngi Phat t tai gia ma thoi. Nhng neu muon van e c at mot cach sang sua, gian d, va sat ke hn na, chung toi e ngh nen bo bt ch ngi na. Ngha la chung ta se khong noi en bon phan cua ngi ay; bon phan ay moi ngi, v a la ngi eu biet ca roi (trong moi sach luan ly, cong dan eu co noi en).

Nh the di ay, chung toi ch xin e cap en "bon phan cua Phat t tai gia" ma thoi.

B. Chanh e

Bon phan cua Phat t tai gia la nhng g?

Phat la bac toan tr, toan nang, toan c, a dt sach nga chap, phap chap tat ca viec lanh g cung c, nen cong c c ay u va Phat a biet ro cac phep eu tuan theo luat nhan qua, nen bao gi cung ch biet gieo nhan lanh, lam viec lanh.

Phat t, muon c lam con Phat, muon theo dau chan Phat, muon xng ang vi danh t Phat t, tat phai lam tron bon phan cua Phat t, ngha la nghe nhng li Phat a day, lam theo nhng viec Phat a lam, i theo con ng Phat a i.

Phat t, ang le phai lam y nh the o. Nhng bi v chung ta la Phat t tai gia, nen cha co the hoan toan theo ung nh Phat. Hai ch tai gia rang buoc chung ta trong nhng bon phan ma chung ta phai lam tron.

Do o, Phat t tai gia co nhng bon phan nh sau:

Bon phan oi vi t than.

Bon phan oi vi gia nh, quyen thuoc.

Bon phan oi vi ngi ngoai gia nh.

I. Bon Phan oi Vi T Than

Tu tam dng tanh. Ngoai bon phan lam ngi cho xng vi danh ngha con ngi, cho tron nhan cach, Phat t con luon luon co gang trau doi c hanh, tu tam dng tanh, e cho than tam c an lac, thanh tnh, hau hng c hanh phuc trong hien tai va bc len ng giai thoat trong tng lai.

Moi Phat t phai luon luon co gang vt len khoi kiep ngi, vt ra ngoai luc ao. Chung ta t vo th en nay, van song say chet ngu trong trng gia danh mong huyen, luan hoi a nhieu i nhieu kiep ma chung sanh cung hoan lai chung sanh. Ngay nay, chung ta may nh phuc bao i trc, c lam hoc tro Phat, mat c trong vao quyen kinh, tai c nghe Phat phap, cung nh em toi san co en, trong be kho gap thuyen te o. Neu chung ta khong gang sc tu tap, dt bo nhng thoi quen me lam phien nao, e cho tam tanh chung ta c tien hoa dan en cho hoan toan vien man, th sao cho khoi phu duyen lanh i trc cua chung ta va phu cong n c Thch Ca, ang T phu a hien than thuyet phap, ch bay cho chung ta nhng phng phap tu hanh e thoat khoi sanh t luan hoi. Phng phap tu hanh ma mot Phat t tai gia can phai quyet tam thc hien la: gi Ngu Gii, tu Thap thien, sam tr cac phien nao, chuyen tam niem Phat, phat tam t bi te o. Co nh the th mi co the vt ra khoi kiep ngi, bc them mot bc dai tren con ng giai thoat.

II. Bon Phan oi Vi Gia nh

Phat t tai gia con co gia nh quyen thuoc, nen con nhieu bon phan khong the lam ng c. Phat t co cha me, v hay chong, con cai, ba con than thch, ngi giup cong hay ke mn viec... oi vi moi hang ngi ay, Phat t eu co moi cach oi x, moi bon phan.

Theo kinh Thien Sanh, th Phat t tai gia co nhng bon phan nh sau oi vi nhng ngi trong nha:

1. Bon phan con oi vi cha me, phai u nam ieu:

a) Lam con phai het long hieu knh oi vi cha me, tuy theo mua tiet han, nhiet, ma cham nom men chieu, am ap hp thi, e cha me c ngh ngi yen giac.

b) Lam con moi ngay phai day sm, e phan cong viec cho ngi lam lung ung gi, va lo sap at mieng an thc uong cho cha me c va mieng ep long.

c) Lam con phai ganh vac tat ca cong viec nhoc nhan, thay the cho cha me, e cha me c th thi, vui ve trong tuoi gia.

d) Lam con phai nh ngh luon luon en n sanh thanh, dng duc, e lo bao ap cho kp trong luc cha me con sanh tien.

) Lam con, khi cha me au om, phai het long san soc, hau ha ben ging, khong nai kho nhoc va an can rc thay xem mach, thuoc thang ieu tr khong s hao ton.

2. Bon phan cha me oi vi con, cung phai u 5 ieu:

a) Phai day do con dt tr tat ca ieu hung ac, lam tat ca ieu lanh, e tr nen ngi co c hanh.

b) Phai khuyen ran con cai, nen gan gui ngi tr tue.

c) Phai nhac nh con cai, can man hoc hanh.

d) Phai lieu nh ci ga con cai cho kp luc xuan thi.

) Phai cho con cai ban tnh tham d viec nha, cung gop cong trong s xay dng hanh phuc gia nh.

3. Bon phan v oi vi chong, phai u 5 ieu:

a) Phai knh yeu va hoa thuan vi chong, khi chong ra i hay tr ve, phai a on niem n.

b) Khi chong i vang, nha phai lo quet don, may va, cm nc san sang, i chong ve mi cung an uong.

c) Phai gi gn tiet hanh, khong c ngoai tnh.

d) Luc chong nong gian nang li, khong nen bng mat cai lay, lam mat hoa thuan va co khi phai ra ri gieng moi. Lai khi chong co li khuyen bao chanh ang, v phai vang theo; khi co mon ngon vat qu, khong nen dung rieng cho mnh.

) Moi em, khi chong ngu roi, phai xem xet ca neo, trc sau ong gai kn ao, cat at can than, soi roi khap ca trong nha, roi mi i ngu sau.

4. Bon phan chong oi vi v, cung phai u 5 ieu:

a) Khi v ra i hay luc tr ve, phai a on niem n.

b) Phai an uong cho co gi khac, va ng qua kho khan, e v khoi phai lam phien long nau nng khong chng, va lo lang cc nhoc.

c) Phai tuy phan giau ngheo cua mnh, e v mua sam ao quan va o trang sc va theo s thch, khong hep long lam v buon phien.

d) Phai tin cay pho thac cho v cac cong viec nha.

) Khong c sanh tam ta vay, sm man toi ao, lam cho v ghen tuong sau nao.

5. Bon phan oi vi ba con than thch, phai co u 5 ieu:

a) Khi thay ba con co ngi lam viec chang lanh, th phai thng xot khuyen can, ran nhac.

b) Trong ba con than thch, co ngi nao b au om, tai nan, tat nguyen, th phai het long giup , hoac cm chao thuoc men, hoac ao quan, tien bac v.v...

c) Nhng viec kn ao, rieng t cua ngi nay, mnh co biet cung khong nen tiet lo cho ngi khac biet.

d) Ba con than thch, phai nang ti lui tham vieng, nhac nh nhau tranh d lam lanh. oi khi co y kien chang ong, cung nen hoan hy, ng co chap gian hn nhau.

) Trong than bang quyen thuoc, co ke giau ngi ngheo, le co nhien ngi d an d e, phai giup cho ke thieu hut.

6. Bon phan chu oi vi ngi giup viec trong nha, phai co u 5 ieu:

a) Chu nha trc khi sai khien ngi giup viec lam g, trc phai biet ho, oi, no, am, lanh the nao e ho co u sc khoe va vui long lam lung.

b) Luc nao can giup viec lam g, trc phai biet ho, oi, no, am, lanh the nao e ho co u sc khoe va vui long lam lung.

b) Luc nao ngi giup viec b bnh hoan, phai cham non thuoc thang va e cho ho c ngh ngi, e boi bo sc khoe lai.

c) Khi ho co pham loi g, phai xet coi ho co y hay vo tnh. Neu vo y lam l, th nen dung th; neu ho quyet long pha hai, th phai lam nghiem trach han hoi, vi li le thanh nha, cho ho biet loi e cha.

d) Khi ho tien tan tch gop c so tien rieng, khong nen tm cach thau oat.

) Khi muon thng cong lao cho ho, phai gi mc cong bnh, tuy cong lao cua moi ngi ma phan chia cho can xng.

7. Bon phan ngi giup viec oi vi chu nha, cung phai co u 5 ieu kien:

a) Moi buoi sang phai thc day trc chu nha, khong i keu.

b) Phai biet phan viec nao cua moi ngay, c y nh thng le ma thi hanh, khong i chu sai bao.

c) Khi lam viec phai than trong o dung cua chu, khong lam vut chac, h hao.

d) Phai het long knh men chu nha, luc chu ra i, phai an can a tin, luc chu tr ve, phai vui mng tiep on.

) Khong nen ch trch, noi xau chu vi ngi ngoai.

III. Bon Phan oi Vi Ngi Ngoai Gia nh

Nhng ngi ngoai gia nh, chung toi muon noi ay, khong phai nhng ngi xa la, hay hang xom lang gieng, ma chnh la nhng ngi co s lien quan mat thiet vi chung ta, nhng khong cung quyen thuoc, khong chung di mot mai nha, nen tam goi la nhng ngi ngoai gia nh.

Nhng ngi nay gi vai tro quan trong trong i song cua chung ta, lai chung ta i tren con ng hieu biet ao c, gop mot phan ln lao trong viec xay dng hanh phuc cho chung ta. o la nhng v thay day do va nhng v Tang gia va thien hu tri thc.

1. Bon phan hoc tro oi vi thay, phai u 5 ieu:

a) Phai knh men thay nh cha me

b) Phai vang li thay day bao.

c) Phai giup thay trong cn hoan nan.

d) Phai sieng nang hoc tap cho vui long thay.

) Khi thoi hoc roi, cung phai nang ti lui tham vieng thay, e to long cam men cong n day do va quy trong tai c cua Thay.

2. Bon phan thay oi vi tro, cung phai u 5 ieu:

a) Phai can man day do hoc tro.

b) Phai co gang lam sao cho hoc tro mnh mau tien bo hn hoc tro khac, ve tai nang cung nh ve c hanh.

c) Phai e y en nhng ieu can yeu lam sao cho hoc tro in sau mai vao tam tr.

d) Phai giang giai ro rang cac ly thuyet mac mo va hoi lai nhieu lan cho hoc tro khong lam lac.

) Phai co long rong rai, mong muon lam sao cho hoc tro mnh c tr nen gioi hn mnh.

3. Bon phan Tn o oi vi ch Tang va thien hu tri thc phai u 5 ieu:

a) Phai het long thanh that oi vi ch Tang va thien hu tri thc.

b) Phai cung knh va vang li day bao cua qu v minh s va cac thien hu.

c) Phai cham ch nghe li giang day cua cac v Tang gia c o, tham xet cho ky lng roi nh phap ma tu hanh.

d) Phai cau hoc vi ch Tang va thien hu nhng cho b yeu ve ao ly ma mnh cha hieu.

) Phai cau thnh cac v minh s ch day cho mnh nhng phap mon can yeu, nh "tham thien", "niem Phat" e ngay em chuyen tam tu tr, khong gian oan.

IV. Cach Xng Ho Va Mot So Nghi Thc Can Thiet Cua Ngi Phat T Tai Gia

Ngoai nhng bon phan noi tren, Phat t tai gia con can phai biet cach xng ho khi tiep xuc vi quy v Tang gia, va nhng nghi thc can thiet khi en chua, khi le Phat, cam kinh v.v... a la Phat t, th nhng ieu nay, mac du la hnh thc, cung khong the khong biet en.

1. Cach chao hoi va xng ho vi Tang gia:

Phat t phai biet cach oi x, xng ho vi ch Tang cho phai phep:

a) Khi gap mot v hay nhieu v Tang tai chua hay ngoai ng, nen chap tay knh can chao, bang cach niem: "Nam mo A Di a Phat" , vi ve mat hoan hy vi mnh. Loi chao ay bieu lo mot tnh cam am a, con hn loi chao bat tay cua ngi Au Tay. S d chao nhau bang mot cau bao hieu Phat, la e nhac rang ai cung co Phat tanh (ban tanh A Di a), neu quyet ch tu, roi cung en c canh gii Tnh o va cuoi cung se thanh Phat.

b) Ve cach xng ho, Phat t tai gia khong nen keu ch Tang bang Huynh hay S huynh hay ao hu ma nen keu bang thay, mac du v ay la ong s.

Nhng tieng Thng Toa, ai c khong nen qua lam dung, khong phai oi vi v s nao cung goi la Thng Toa hay ai c c ca. Ch oi vi nhng v s co ao hanh, nhieu nien lap (tuoi ao), va oi vi mnh cha quen than lam, mi nen dung ch Thng Toa hay ai c. oi vi cac v Bon s, cac v Tang gia mnh thng quen biet, dung ch "Thay" la phai cach va ay u y ngha nhat. Thay la co y ton knh nh cha (quan, s, phu) va la ngi thng day bao mnh tren ng tu tap. Thay co ve va ton knh, va than mat, va chan that, ch khong nh ch Thng Toa hay ai c co ve xa giao kieu cach, ai boi, be ngoai. Hien nay ang lan tran cai dch, dung danh t Thng Toa va ai c. Chung ta nen than trong moi khi dung nhng ch ay, e khoi b ngi ngoai ao hieu lam la qu v Tang gia muon c goi nh the, v con thch chc tc, h danh.

c) Trc khi vao Chanh ien le Phat, phai ra mat, suc mieng, ra tay cho sach se, e giay dep ngoai them ca, ng mang vao ien ma ton Phc. Khi tien ti ien th i pha trai, khi ra th i ve pha hu, theo cach "hu nhieu" cua nha Phat (i quanh theo chieu hu, ba hay bay vong, e to long knh men Phat ).

Khi i ra, phai chu y coi chng di chan, e tranh khoi s dam ap trung kien. Gi c nh the, c phc c hn la phong sanh ma khong biet gi.

d) Khi tung kinh, phai chap hai tay ngang ngc, mi ngon tay tng cap bang nhau, khong so le, hai long ban tay kht lai, ng e trong gia. Chan ng ngang bang, hnh ch "bat", mat ngo xuong, cham ch tung cho cac cau ranh mach, khong nen y giong hay, tung to tieng ong chung. Phai tung cho an nhp, theo tieng mo va tieng tung cua ong Duy na (dan au).

Khi le Phat, nam voc phai sat at, ngha la au, hai tay, hai goi, phai sat chieu, het long thanh knh ma le. Khi lay phai xch qua mot ben, v pha sau con co chua th Ho phap hay tng Phat va nhng cho cho ngoi Tru tr. Khi le Phat xong, i ra phai bc lui, mat ngo tng Phat, ng quay lng lai.

) Trc khi cam kinh hay tung phai ra tay. Cam kinh sach em i au, nen om tren ngc, ng cap ben nach nh quyen sach thng, v knh kinh nh knh Phat. Neu cam kinh ma muon chao ngi, th phai e kinh tren ban trc khi chao. Gap trng hp khong co cho e kinh, th om vao ngc ma chao: "A Di a Phat" la c. Kieng nhat la cam quyen kinh ma xa chao ngi.

Tren ay la ke s lc mot so oai nghi te hanh ma Phat t tai gia phai gi gn. Oai nghi cua ngi xuat gia th nhieu lam, nhng khong phai pham vi cua bai nay, nen khong noi en.

C. Ket Luan

Khuyen Phat t tai gia gi tron bon phan.

Bon phan cua Phat t tai gia nh va trnh bay tren, tuy ke ra th nhieu, nhng khong co g la cao ky kho khan phc tap. Nhng ieu ay, mot ngi cha phai la Phat t, nhng co chut c hanh, cung a hieu roi, biet roi.

Nhng ieu quan trong ay, khong phai la hieu biet ma la thc hanh, nhng ieu a hieu biet ay. Trong cuoc song tam thng hang ngay, lam tron bon phan co nhieu khi con kho hn la ra tran giet quan thu, hay treo non loi suoi. Nhng cong viec kho khan nh bat thng nay ch can van ong s co gang va hang hai trong mot khoang thi gian nhat nh, ch nhng bon phan tam thng hang ngay, muon lam cho tron, phai van dung s kien nhan va co gang suot ca i. V ly do ay ma tuc ng ta co cau: "Th nhat tu nha, th hai tu ch, th ba tu chua".

Vay chung ta khong nen xem thng nhng bon phan tam thng cua chung ta, ma phai luon luon co gang lam cho tron. S co gang nay se em lai cho chung ta mot phan thng chac chan that la a dan chung ta len ng giai thoat.

Minh Quang posted January 24, 2002

Up ] [ PHPT2 Bon Phan PT Tai Gia ] PHPT2 Vu Lan Bon ] PHPT2 Vo Thuong ] PHPT2 Thieu Duc & Tri Tuc ] PHPT2 Nhan Qua ] PHPT2 Luan Hoi ] PHPT2 Thap Thien Nghiep ] PHPT2 Tu Nhiep Phap ] PHPT2 Luc Hoa ] PHPT2 Tinh Do ] PHPT2 Phat A Di Da & 48 Nguyen ]