Cha Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sch] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Php Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Gio] [Thuyết Php] [Thơ Văn] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

Nhng ngay tu chung vi ong ao Da

 

Viet theo li ke cua Joseph Cao Paris e tang nhng chien s can trng cua at nc.

Hoang Ngoc Giao

Toi biet ve ong ao Da rat t.

Trc kia, co mot dao toi hieu lam ong. Noi hieu lam th khong ung lam : Toi a anh gia s au tranh cua ong mot cach phien dien, hi ht. Toi c biet ong ten Nguyen Thanh Nam, mot nha tr thc tan tien, o bang ky s Canh Nong Phap, co tinh than ai quoc cao. Ong thanh tai ve nc, khong lam viec cho Phap, dan than vao cuoc cach mang dan toc. Vao thu toi con mai ung quan ni nhng lp trung hoc Phap, ten tuoi cua ong a lay lng, tng lai rang ngi hao quang. Ngi Phap ong Dng rat u ai dan thuoc a thong thao Phap ng. T cac cong s en toa an, he ai noi thong c tieng Phap ke nh nam c chiec cha khoa vang trong tay, vao ca nao cung thong cung lot. Huong chi oi vi nhng nha khoa bang xuat than t nhng ai hoc "chanh quoc" ao gam ve nc! Vi cai tai ay, cai the ay, gia kheo luon lot mot t, lam g chang tha mieng nh chung?

Nhng ong ky s Nam ay lai khong em cai tai hoc cua ong lam viec cho Phap. Ong cung khong dung cai von lieng van hoa Tay phng gay li ca nhan, cho co c v ep con ngoan, cho co trang trai giau sang trng gia, hoac khai khan dinh ien mau m co bay thang canh... Ong a ru bo canh phon hoa quyen ru, dt la van minh vat chat ong co the thu hng tha thai, e ve mot con vang... treo len ngoi tren ngon cay da ma tu, va thanh la ong ao Da!

Toi tng nghe may ngi anh ba con, cung Phap ve chuyen tau vi ong, khong ngt ban tan ve hanh ong ay cua ong:

- Ky s Nam Ben Tre tnh g the? Toan lam chnh tr ? Hay muon chong noi danh?

- Han bat hp tac vi nha cam quyen ? Chu trng tranh au bat bao ong nh thanh Gandhi ben An o a? Boi canh chnh tr Viet Nam khac xa vi ben ay lam c ma!

- Hay han lap d ? Cung muon to ra ta ay anh hung cach mang?

Toi nghe noi ma chan ngat cho may ong anh ho ay. Ho con ham thu hng, co dam dan than nh the au. Cung co ke xu thi, lam chnh tr sa long. Th chanh tr khong ton kem g, khong hy sinh nguy hiem g, ma lai c tieng la ke thc thi.

Toi la lp tre va trng thanh, va mi hieu biet, trong thap nien 30-40. Chung toi thng thao thc theo tieng goi thc tnh cua hon nc, cua cac bac tien boi yeu nc nh cu Phan Boi Chau, cu Huynh Thuc Khang, ong Phan Chau Trinh, Tang Bat Ho... Va cai chet oanh liet cua cac bac anh hung Yen Bai Nguyen Thai Hoc, Ky Con...a khi day long yeu nc khap ni.

Chung toi song trong ky tuc xa, gia bon bc tng kn hoc ng, song cung biet c ai khai nhng hoat ong cua cac ong Ta Thu Thau, Nguyen An Ninh, Tran Van Thach, Phan Van Hum, Tran Van An, Ho Hu Tng, Ho Van Nga... va vo so nha tr thc Trung Nam Bac... a khong chay theo vinh hoa phu quy thu bay gi ma lai dan than lam quoc s. Nhng quyen sach quoc cam nh Phan nh Phung, Con hum Yen The Hoang Hoa Tham, Giac C Vang... c chung toi len lut chuyen tay nhau, na em chun vao cau tieu, xem me met khong tho Phong Trao ong Du, ong Kinh Ngha Thuc vi nhng to chc a thanh nien du hoc nc ngoai, nhng trng b mat ao tao nhan tai at nc a nhieu em la mong trang canh trng cua long trai hao hc dan than vao phieu lu cua chung toi. Chung toi khong con long hoc hanh na. Cai hoc trong nc, dau en cao ang, cung ch e lam no le. Chung toi tng chng kien, cam hn va a le, khi trong thay ang trong gi giang bai, v giao s ang knh men bong b ln kn, mat tham Phap vao lp, xch tay lai dan ra xe...

GIa cai buoi giao thi ac biet ay cua at nc, bon thc dan cai tr co tnh ben tren e ep xuong, dan chung di ngop ngat troi mnh, co mot so thanh nien Tay hoc, am ra hoang mang mat hng. Mot so bo s lam lng to, i len nui Cam tu hanh, hoac toan luyen bua phep chong lai sung an, hoac toan tm hau due cac tien boi khang Phap thi xa? Mot so lai uy m hn, tm quen lang han mat nc trong lan khoi phu dung! Mot so tm ng tron ra nc ngoai, co sao moc noi c mot anh thuy thu ngoai quoc co tau buong neo Nha Rong, nan n sao cho anh ta thng tnh dau di ham tau e i c thoat. Neu rui ra khi roi ma thuyen trng hay c, bat qua han xieng chan lai, ch en mot ben cang nao o th tong kh len b, mien ng trong thuoc a cua Phap thoi, la cung sng i roi! Tuy khong noi nhieu ngoai ng, ch biet tieng Phap rat han che trong thng trng quoc te, nhng nhng thanh nien mao hiem van tin tng sc lc va ban tay thao vat cua mnh e co the kiem c cai an qua buoi, mien khong nga tay xin an. Ma du khong kiem song c, chet oi x la la cung, con hn song no le ni que nha von noi tieng va lua Chau A!

Toi co mot so ban bat moi c vi mot ban thuy thu tau buon Phap, bon nay oi 50 ong mi cho xuong tau. Ba a eu la hoc sinh, con trong canh cm cha ao me, lam sao co en mot so bac to ln nh the? Ban ca o ac, quyen gop khap ban be mai mi c 40 ong, nh se nan n xin bt, chac bon chung cung chu, nhng khi em tien ra ben, hi oi, con tau buon hom no a nho neo, ra long song Sai Gon roi!

S d toi noi len viec nay la e cung quy ban hnh dung lai thi iem ay cua nhng cong dan Viet Nam, nh dong song Cu Long t song nay noi tiep t song khac, a y thc c nhng viec can phai lam cua ngi b tr. Quyen yeu nc khong phai mot ngi, mot ang phai nao. Bay gi, ngi ta tha ho to hong, chuot luc lch s ang ho. Be cong ca lch s. Phu nhan cong n cua nhng ngi ngoai ang ta! Cac van s Cong Hoa Xa Hoi Chu Ngha tan tung tan may xanh ve viec i tm ng cu nc cua "bac", lam nh ch co "bac" cua ho mi oc ao i nc ngoai. Sai Gon, co mot dinh th to tat va trang le cua thc dan Phap bo lai ben Nha Rong, ang le thuoc ve nhan dan ang thieu nha , th ang lai lam thanh ngoi nha ky niem ni xuat x i ra nc ngoai cua lanh tu. e th nhng vat v van! Sao khong th bao nhieu bac tien hien cach mang trc "bac" hoac ong thi vi "bac", tai ba hn va s hy sinh cong hien nhieu hn?

Co nhan bao : luan anh hung, ch luan vao thanh cong hay that bai, phai luan vao s tien phong khi au. Nhng ngi thap sang, nhng nha khai hoang, trong lanh vc thng nc yeu noi mi thc hien hach. Cung nh ni tuyen au, ngi lnh trc tien nhan dien c quan thu ma canh giac cho ban ong ngu, du co b ban nga chet, van gi cong au! To quoc Viet Nam khong quen n nhng ngi con ay. Dau hien nay, ho b boi nho, hay xuyen tac. Trong so o co ong ao Da. Vi mot nam tu chung kham Can Th, toi mi that s biet ong. Kham phuc ong nhan nai, kien quyet va bat khuat hn ngi.

Trc kia, toi ch biet ong co ch hng hn ngi. Ong tm con ng tranh au rieng. Ong khong theo phe nay, lap hoi kn no. Ong lam cach mang quan chung. Lay so ong dan chung lam hau thuan. Ong pha mau ton giao vao chnh tr, va ong a khi xng len mot mnh. Mot loai ton giao hoa ong. Thc chat la lay tnh thng bao la e khuyen du va cam hoa moi ngi. Ong a gat hai t nhieu thanh cong. Luc bay gi, toi van con cho ong la mot con ngi ang ton knh, song co phan lap d.

Nhan mot dao, toi co dp i o may t ben bac Rach Mieu sang tnh l Ben Tre, khi con o chay ngang qua mot cai con at no, ngi i o cung tram tro tro tay bao :
- Ong ao Da ngoi tren ot da o, thay khong? Ong ngoi may nam nay roi. Mac nang ma, tra toi!

Mot ba lao gia noi bang giong cung knh:
- Ai cung tng ong chu khong noi, ma chet roi! Nhng ngi ta van thay ong ngoi tr tr o. Ma ong phai nha ngheo hen g, con nha giau sang, danh gia. Vay ma ong lai i tu. Noi la e o i!

Toi hoi lai:
- Tay e cho ong lam nh vay sao? Ong ra ve chong oi nh vay, b mat cho ngi Phap ong Dng lam.
- Men i, ho bat ong giam vo tu may lan. Ong tnh khau, khong them noi chuyen. Nhng viet giay hoi Tay la ong co toi g ma b bat? ung cham nhan quyen sao o! Tay cai khong lai ly cua ong, phai tha ong ra. Ong lai treo len cay da ma ngoi. Tay gian lam, sai ngi on bo cay da cua ong. Mat cay da o, ong lai treo len cay da khac. Men i, ai trong thay ong treo da ma hong thng t ruot! Tay lai sai ngi on da na, ong lai ngoi tren cay khac. on het da cu lao nay, th ong sang qua cu lao kia. Ben Tre la x da ma. Khong le Tay on het da cua tnh? Thang Tay anh chu thua ong luon.
- Roi ong an g?
- Ong ch uong nc da, co khi an them vai trai chuoi e song. V ay nen ngi ta mi keu ong la ong ao Da.
- Thi buoi lon xon, ong ngoi hoai nh vay, khong s nguy hiem?
- Ong hong s. Ma dan cung thng ong, ngam ngam bao ve cho ong.
- Ong tnh khau hoai, khong m mieng noi chuyen? Khong thuyet phap sao? Vay lam sao truyen ao?
- Ong khong noi. Ch viet ra tren giay. Noi chuyen cung bang giay t. Vay ma e t ong lam. khap ni, au cung co. Ca Luc tnh, mien Trung na.  V ao cua ong tot mot cai la th knh ong ba, ton trong le ngha va an hoa muc vi moi ngi.

Toi cham chu nhn len ngon da khi pha chay ngang me con. Tren ngon mot cay da cao, mot hnh bong ngi nho tho, mac ao vai vang, ngoi thu lu tren mot giat bang cay to, trong thay bap benh l lng. Tri tra nang nh hun ot, mat nhn len loe sao. The ma bong ngi no van ngoi xep bang an toa, tnh nhien. Ong ngoi nh the a may nam tri? Gng kien nhan cua ong that ang phuc!

Toi v ban viec Ben Tre, en xe chieu mi xuong pha tr sang tnh My Tho. Ong ao Da van ngoi tren ngon da ni con at no. Ngon gio chieu thoi long long song rong. Cay da trong t xa thay chao ao. The nhng ong ao van ngoi bang an, tam t vang lang vao coi h vo nao? Hay ong ang nghien ngam mot the c hay e giai thoat cho at nc, cho con ngi? Ben kia b tnh l My Tho ang sang choang anh en phon hoa, lai co tieng ca nhac t ai phat thanh nao o phat ra am ieu xa vi quyen ru, me ly. Nh tat ca giuc gia con ngi ng hoai ph tuoi xuan, c quyen hon vao nhng hoan lac, say sa... Toi bat giac ngc nhn hnh bong ong ao Da ngoi ni hoang tch no. Cai bong dang gay com cua ngi tr thc ngam cam tieng noi ay lai co mot sc manh huyen vi roi xuong lng tam con ngi. Canh giac ngi i ng me ba beo moi thm ma quen hn mat nc!

Sau o, toi b ket! Mai lau sau toi mi lai co dp ve miet Tien Giang. Thnh thoang toi gap tren ng nhng ngi an ong co, an ba co, gia co, tre co, mac quan ao bang vai mau vang hoac mau gia, ao th la ao ba ba gai nut gia hay la vat mieng, co ngi e toc dai cht khan mau vang. Nhng ngi ay an noi le phep, t ton va than thien. Toi hoi ra mi biet ay la e t cua ong ao Da. Ong ao chu trng hoa ong ton giao. Ong th cac bac sang the. Phat Thch Ca ong cung trong, Chua Ki To ong cung knh, ca en Lao T ong cung theo, Khong T ong cung hoc... Tat ca cac v co long t bi, bac ai, yeu thng nhan loai, xa than v chung sanh, ong eu phung th. o la tnh thng yeu phai hoc tap, phai noi theo. e t cua ong rai rac khap ni. Ho hanh ao va truyen ao vi long tin vng chac, du phai gap rat nhieu kho khan, ca nhng hiem nguy. V trong cai the gii nhieu nhng, con lam ngi nham mat chay theo the lc kim tien, th trai tim thng yeu cua ngi thien lng du m rong may cung t co ngi cam thong. Roi sau o, toi lai gap mot so e t cua ong ao Da trong canh nha tu! Hoi en Thay ho, Thay ho chac cung b cam gi au o. Ho van khong ri chiec ao ba ba vac mieng cua ho. Sau lng ao, ho ve hai ch Tu Tu that ln. Ho lang thinh, khong noi g. Ai muon hieu sao hieu. Co the bao la v tu nen mi b tu. Co the co ngha tu van c tu. Lai co ngha lay viec tu lam cong qua hoc thanh ao. Theo ho, ho bao tu cho at nc hoa bnh, con ngi thng yeu con ngi hn. Ch co tnh thng yeu mi khai tr hoa chien tranh. Ch co tnh thng yeu, mi san st ong eu, mi thong cam nhau, khong can au tranh giai cap!

Toi hoi ngi e t cua ong ao Da:
- Nghe noi Thay anh muon lam ngi hoa giai?
- Phai. Cau Hai yeu nc thng dan, khong n nhn trieu trieu thanh nien hai pha b nng thieu trong nan noi da xao tht. Chien tranh a hn ba mi nam, dan chung ieu linh, xa hoi tan hoai, at nc ngheo kho lam roi, sao ngi ta lai khong chu ngng tay?
- Thay anh tin la hai ben co the ngoi lai vi nhau?
- Cau Hai tin ai cung co long yeu nc that s. Long yeu nc ng tren quyen li cua be canh, ang phai.
- Va Thay anh tin "bac Ho" se t bo ang cong san? Hay at quyen li cua ang, cua Nga So, cua Trung cong ra ngoai e cu nc cu dan?
- Neu ong Ho yeu nc, ong phai lam nh vay!

Toi khe th dai:
- Thay anh chu trng tot, nhng tnh hnh chnh tr phc tap lam, lai them long da tham lam cua con ngi, tham vong cua quoc te... Khong nh viec Thay anh nuoi con meo chung vi con chuot mot long...
- Thu vat con biet dung nhau, con ngi lai khong the sao? Viec nc nha mnh a en luc mnh phai tnh vi nhau, khong can en anh My, anh Nga, anh Tau chen vao neu ho khong co thien ch giup !
- Toi s Thay anh om mai cai khong tng ay. Gia ma thanh c nh the, ngi dan Viet nao lai
khong thch?

Ve sau, toi lai nghe tin ong ao Da tr ve Con Phung, tc la cai con at ong treo len ngoi tren cay da may mi nam ve trc. Khi ay con a co ong dan c tu tap. Nha khang trang. Dan tnh de song. Co van hoa. Co tnh ngi. Co trat t. Co ca may ngi My tu ay. Ai trong thay tng i lenh khenh cua ho trong bo quan ao ba ba mau vang may rong kho ma van thay tum bo, vi oi ban chan i at ron ren cua ho, eu phai che mieng ci. Nhng la cai ci ay thien cam, than ai. Ho gap ai cung chap tay cui au, noi tro tre :
- Chao ong!... Chao ba!... Chao anh!... Chao ch !... Manh gioi!!

Ni Con Phung con treo mot bieu ng to Bat Chien T Nhien Thanh. o la mot cau sam xa t may tram nam, ma ngi ta cho la trong bai sam Trang Trnh, tien oan ve hau van nc nha. Nhng khong ai hieu cau sam ay ng vao thi ky nao? Sao khong anh nhau ma thanh? Va cai thanh ay co li cho phe nao? Toi tham ngh ong ao Da a len cau bieu ng e keu goi ngng chien.

Ni ben con co au mot chiec tau sat ma ong ao Da cho trang tr theo my thuat Viet Nam va at ten la thuyen Bat Nha. Tren con thuyen rong ln ay, ni pha trc, ong bay ra nhieu hang ghe sat cho du khach ngoi. Nhieu phai oan ngoai quoc en phong van ong, thu bang, quay phim. Ong ngoi ni chiec ghe at pha trc, co hai e t ng hai ben. Chnh hai e t no tra li nhng cau hoi cua khach, thnh thoang ong mi bien vao giay cho ho phat bieu them nhng chi tiet.

Toi en nham luc het gi phong van, nhng cung c e t cua ong noi ve chanh kien cua ao. Ong nhan ra toi, ch mm ci. Nu ci hien hoa va than thiet. Ong van khong ngt tay lay nhng hot bap, e sau o t ong nau lay an. Trc kia ong ch uong nc da. Dao sau nay, v lam viec nhieu, v e t khuyen ln, ong mi an them buoi ngo - buoi tra) bang bap nau. Toi trong thay ong gay om qua, than hnh nho tho, oi tay khang khiu, mat thon nh tre nt, song oi mat tinh anh sang rc khac thng. Cac phong vien truyen hnh ngoai quoc khong ngt to ve kinh ngac va than phuc trc mot ong gia om tong teo nh cay say ma lai co mot manh lc chu ng kien cng. T ong lam ra thc an cho ong, tuy rang e t cua ong rat ong. Neu ong e cho ho phuc dch, chac ho sung sng lam. Nhng ong chu trng co lam mi co an, ong phai t tay lam lay thc an cho ong. Neu ong b rui ro nam benh ngay nao, ngay o ong nhn oi. Khong ai khuyen ln, nan n ong c mot mieng nao. Toi trong thay nhng viec ong lam, long vi bt i nhng thanh kien thac mac ve ong. Ong that s the hien tnh thng yeu to ln. Ong xot xa au n khi thay chien tranh keo dai, dan toc ieu linh tang toc, at nc kiet que tai nguyen, le ra co the lam dan giau, nc manh! Nhng gia khi oi ben say chien, nhat quyet mot c mot thua, tieng goi hoa bnh cua ong ch la tieng gao khan trong sa mac! Roi ay, Con Phung cua ong, ni ong tao c mot xa hoi kieu mau nho nho ay co c yen? Than phan cua ong va bay e t roi se noi troi, chm ngup the nao trong canh bien loan tang thng cua at nc?

en ngay 30 thang 4 nam 1975, cai ngay uat han cua ngi Viet t do! Cong san a thon tnh c mien Nam Viet Nam, va ch qua mot thi gian ngan a lam cho toan quoc oi rach va sa oa hn bao gi het! Toi lai gap ong ao Da trong nguc that Can Th. au tien, toi trong thay ong, cung nh toi, b liet ke vao thanh phan toi nguy hiem va b biet giam. Tc la nhot trong co-net, thung sat to tng ng o vien tr cua My hoi xa. Moi ngi mot co-net. Nam ngoi, an uong, a ai xin loi oc gia cung tai cho. Ca co-net ong lai, mnh mot mnh trong toi bng, tr troi va... thoi bung! Khong trong thay anh sang mat tri, mat trang. Khong biet ngay thang, thi khac. Thnh thoang mi c chung m ca co-net don dep ve sinh. Oi mng i la mng. Mng trong thay c anh sang. Trong thay nhng vat c ong sao la mat qua chng! Mi biet rang mnh con song nhan gian!

Bon cai tu, bon can bo, oi x rat tan nhan. Chung ngoai mieng noi khoan hong ma long tham nh ran oc. Vo c cung chi rua ha nhuc. Chung nh the ra hn giai cap bang trut len au ke sa c, that the di tay chung. Chung oan ghet ong ao Da vo cung. Ch co ong than nhien va coi thng chung. Chung cang oa ay ong bao nhieu, ong cang quyet liet va quat cng bay nhieu. Quyet khong chu thua chung. Va lam lan hanh ha ong mai khong xong, chung phai chu thua ong. Ong phan oi chung bang cach go cai ca uong nc vao ca co-net... xeng xeng... xeng xeng... co khi ca ngay khong ngt tieng...

Ten lnh gac bc mnh quat hoi :
- Lam g om som the? Gi nay khuya roi, lam the ai ngu c?

Tieng noi cham rai va ran roi cua ong ao Da a ra sau ca co-net:

- Cau i, toi thng cau lam...
- Toi cha can ong thng!
- Co ai ngan tr c tnh thng? Cau khong can toi thng la quyen cau. Con toi thng cau la quyen toi. Toi thng cau ch la mot ke tay sai. Nh thien loi, lnh tren bao anh au la phai lam vay thoi. Thng cau chien au may nam tri, vao sanh ra t biet bao lan, rot cuoc cung ch la anh lnh gac, thng cau chc vu be nho qua, khong lam sao giai quyet noi chuyen cua toi ...
- Nhng ong muon g?
- Thng cau qua! Cau khong giai quyet noi, hoi lam g. Cau keu ngi ln hn cau lai cho toi noi chuyen.
- Gi nay may ong ch can bo ngu ca roi.
- Toi thng cau qua! Nhng khoi can noi chuyen vi cau.

Ong ao Da lai go lanh canh... lanh canh... Go nhp eu nh tieng mo hoi mot. May ngi ban tu gan ay giat mnh thc giac, th tham bao nhau :
- Cau Hai lai tranh au na roi. Bon quan giao, can bo roi ay kho s vi cau khong t!

Nhng ngi b "hoc tap cai tao" bat ac d ay tuy phai lam lung cc nhoc ban ngay, ban em can giac ngu cho lai sc, song khong phien ha khi phai thc giac v tieng khua lon cua ong ao Da. Trai lai, ho rat thch canh ong ao Da chong bang lai bon hung tan giet ngi khong gm tay ay. Ch co ong ao Da mi dam lam, mi khong biet s, khong khuat phuc trc uy vu. Ong go lon goi mai cho en khi ten lnh canh phai i goi ten can bo cai tu en. Ten nay quat thao len :
- Ong muon g?

Giong noi cua ong ao Da t trong co-net a ra, mem mong, ngot ngao :
- Toi thng chu can bo qua. Thng chu ang ngu ngon giac ma b dng day v toi. Nhng anh phai goi chu na em, na hom nh the nay la v toi b... bo oi!

Bon quan giao, thng ngay hay sng so, mang chi pham nhan. Vi ai dau gia lao, bac ph toc trang, chung cung goi la anh, tc la t te lam roi. Song ac biet chung lai goi ong ao Da la ong.

Ten can bo bc tc bao :
- Ai bo oi ong?
- Khong bo oi toi, sao khong cho toi uong nc da?
Ten can bo m ca co-net, ch tay ve o banh m va lon sa :
|
- Khong co nc da nhng co banh tay va sa ay thoi!
- Toi khong an nhng th o. Toi ch uong nc da.

Ong tra li rat qua quyet. Ten can bo cam o banh m len xem co b can mat mieng nao hay chang? Lai bng lon sa xem xet t m. Han nghi ong ao Da gia bo khong an, nhng ky that a nhap nhap chut t roi gia bo lam kho. Nhng o banh m van y nguyen, ca lon sa cung van con ay. Mui banh va mui sa a vao mui han, thm ngon en noi han phai nuot nc bot en anh c mot cai trong co hong. Han an no ay u the ma thay o banh va sa ngot bui, beo bo phai them ro dai, the ma lao gia om nhom kia lai co gan coc ta, a oi ra ruot, van chang them r ti.

Ga dan o banh m va lon sa xuong nen sat co-net, sam net mat bao :
- Ngon bo the nay ma ong che. Cha co th khac au!

Ong ao Da van ngot ngao :
- Toi thng chu can bo ! Chu nho chc qua, khong giai quyet c van e cua toi. Thng a lam mat giac ngu cua chu. Thoi chu ve ngu lai i. e toi goi cap tren cua chu. Toi thng chu t quyen qua!...

Va roi ong lai go lanh canh... lanh canh... Go en sang van khong dt tieng. Ten trng trai phai en gap ong :

- Ong oi hoi chuyen ngoai luat le cua nha tu.
- May chu bong dng giam cam toi, giam cam hang ngan ngi vo toi, co theo luat le nao khong?
- May ngi co n mau vi nhan dan. Con ong la tay sai cua CIA.
- Chu co biet CIA la the nao ma m mieng ra la buoc toi cho moi ngi. Ai lam s My la CIA? Tiep xuc vi ngi My la CIA? Biet tieng Ang-le cung la CIA? Hoc thc mot chut cung CIA. Ch co ban co nong mi khong la CIA? The hoi Viet Minh con chien khu Viet Bac, co My tr lc cho cung la CIA? Bac Ho luc ay cung CIA?
- Nay ong ng noi bay ma khon!... C noi en viec ong keu oi. Tai ong che thc an ac biet cua nha tu cho ong dung....
- E, khong phai a. Thc an o Tn hu cua toi gi cho. Toi thng chu Trng trai noi sai. Co tnh bop meo s that. Tn hu cua toi s toi b bo oi chet nen mi gi vao cho da nc, banh m, sa ... Toi khong an banh m sa, ch muon nc da thoi. Toi thng Trng trai khong giai quyet noi viec nay, th toi goi cap ang uy cua quan giao vay!

Va ong lai go lanh canh... lanh canh.... Bon cai tu nghien rang cam tc lam ma khong lam g ang ong. Chung khong muon ong b chet oi e khoi b mang tieng. Nhng ong ao Da cung biet nh vay, van kien tr ma song. Nh the thi gan luon ca en cai chet. Trng trai va bon quan giao phai hop khan cap. Da trai th co san do e t cua ong ao Da gi vao, nhng ai chat cho ong uong? Lu rang en ma tau chat au ngi th sanh, nhng chat qua da au co biet! Chung au dam phat dao cho ong. Nh ong lay dao rach bung t t th sao? Ban cai mai, chung mi nay y kien tm trong so tu goc ngi Ben Tre ra chat da cho ong. Chung goi anh NVA ra, bao em da en cho ong uong. Anh nay ng ngac, bao :

- Toi co biet chat da au?
- Anh la dan Ben Tre ma khong biet chat da ?
- Toi cheo o. Co vn da au ma biet chat.

Co anh TVT tnh nguyen ra. Anh nay trc co ban da, biet cach thc. Anh ch can dng ng trai da, bo ba nhat dao, chat xeo ni num da thanh tam giac, bat tung num da ra, khong mot giot nc song sanh ra ngoai. Anh bng qua da en ben ong ao. Tuy anh khong phai la e t, anh cung cung knh bao nho:

- Cau Hai uong i e ma song.
- Cam n em. Tui nay bao phat, bao tan. Qua se khong song en ngay o. Qua biet chung quyet lam cho qua chet. Nhng the xac thi chet ch tinh than thi khong!

Bon Viet cong hanh ha ong ao Da u cach. Chung loi ong ra e tam ra cho ong:

Ong d qua khong chu tam ra, khong thay oi quan ao, hoi ham kinh tm qua. Lai ch ran, bo chet cung mnh, lay bnh nguy hiem cho ca kham!

Chung cam voi nc xt vao ong. Nc xt rat manh, lam ong te lan loc. Ong co gang bo day. Lai b nc ban tung ngi i, lan cuong nh bong vu. Ong khong he ren r, than van mot tieng. Van gng ngoi day, lai te lan. Chung ci am len. Ong van cng quyet khong khuat phuc. Bon tu chung toi nhn ong, xot thng biet may, va kham phuc ong khong li nao cho xiet. Ong bao gi cung ngang cao au khong cui luon. Ca i ong b tu ay cung lam, ong s g lu tre ranh muon giet ong ma khoi mang tieng nay! Cha bu trong kham, biet bao ke xa kia giau sang danh gia, oai quyen hong hach, bay gi khum num s set trc lu can bo ngu dot :

- Da bam tha can bo, em l lam, lan sau khong dam. Xin can bo rong long tha th mot phen.

Mot ieu da tha, vang bam, khum num, s set, nh muon thun ngi nho bt i. Uon lng khom cong lai, cau an, tac trach, thu phan mnh, quen ong ban. Lai con mot hang khac, ti b hn, cam lam ang-ten cho thu. Phan ban, boi tnh ong ngu, ngha ban be, e c mot li ha se cu xet cho ve sm, hoac c mot vai an hue con con... Oi, iem nhuc!

Toi nhn gng can cng cua ong ma lai xau ho cho mnh. Mi b tu ay vai ban thoi ma toi tng rang hanh dien lam. Tu Phap thuoc toi co . Tu Nhat Bon toi cung a nem mui. Roi lai tu Viet Minh vao nam 1945, lai con hai nam vng mac trong nha tu cua che o trc v chong nan oc tai tham nhung na! Nay lai vao kham Can Th, b liet vao thanh phan biet giam nguy hiem, biet chng nao c ra? So vi cac bac cach mang xa than tranh au thi trc, toi nao co an nham g?

Tr luc tu Viet cong nhng nam ay ra, canh ngoi tu Nhat Bon la ang nh nhat. Nam ay 1942, toi b Hien binh Nhat bat giam "Chambre de Commerce" ben song Sai gon, sau nay la Thng Ngh Vien cua che o trc. V toi rai truyen n chong thc dan, ca Phap lan Nhat, ma bon Hien binh nghi toi la gian iep Trung Khanh. Chung giam vao phong Thng Mai ay, hai ben la cho giam ngi co song go chan trc mat, cha mot loi i gia. Moi sang, 7 gi, tui Nhat cho chung toi em thung ve sinh ra o xong lai bng vao can phong giam hep cua mnh. Chung bat ngoi xep bang, thang lng len, tay e ni au goi, khong c nhuc nhch. Sang ngoi ti 12 gi tra, c ngh ngi cm nc. Cm th c phat mot chen gao Thai Lan deo nh nep, co nem t muoi. Chieu 2 gi ngoi en 6 gi mi c ngh ngi, cm nc nh khi tra. Toi lai phai ngoi t 7 gi en 9 gi mi co quyen nam xuong. Khi ngoi, phai ngoi yen nh pho tng. Neu moi met khom lng, nghieng queo ngi, hay lech au qua ben la b mot con go go anh cop tren au nh b set anh, ta hoa tam tinh! o la thang oi Trau, than hnh trung truc nh con trau nc, au van khan long trang, di ben that cai kho, i qua lai ni khoang ng gia, vai vac cay gay go tron va nang. No thng ap chay mau au toi nhan. ay la ch trng phat s sai ve toi ngoi khong thang than thoi.

Con khi bon Nhat tra khao e lay li cung khai th that kinh khung rn ca toc gay. C hai thang Nhat than hnh nh ho phap quan mot pham nhan; vat, nem, tung, hng... nan nhan cua chung nh qua bong ro ! Thng th co mau o, nan nhan chet giac nam ba phen mi tam c buong tha cho ve kham. Khi ay toi con tre, hao ong, lam sao ngoi yen tnh nh the t gi nay sang gi khac c. Nen cung a nem mui con go bao nhieu phen.

Mot hom toi trong thay co mot con gian bo ket song go. Toi mng nh bat c vang. Co c mot s song ong di mat. Trong no chay ti chay lui, cung buon trong canh hoang lng, tch mch. Dau rang kht ben o cung co nhieu ban ong canh, nhieu pho tng song! Toi khi ay cha biet tram tnh, nhan nhuc cua ngi luyen cong tnh toa. Dau co nen lam, long van xon xao khong nh.

en nay, trong thay ong ao Da nhan nai, tram tnh va xem thng bao tan, vu lc cua chung, toi mi thay o lam gng cho mnh. Quyet khong uy m, buon rau, kho au, ren r di bao tan. Ong ao Da b xt nc t loi ngoi, nam im trong vung nc lenh lang, da tham tm lai. Nhng mot lat sau ong lai lom com bo day. Lai ngoi xep bang ngay ngan, ngang cao au. Trong thay hnh dang gay go, om nhom cua ong, da boc tr xng nh cai xac p kho ma oi mat van linh ong, van anh hien tnh nhan ao, v tha bao la ...

Ong thng chong oi bon Viet cong :
- Cac anh ma cach mang cai g? Cach mang g khong biet thng dan, yeu nc, cam lam tay sai ngoai bang. Cach mang g ma giam cam hang trieu ngi vo toi? Lam hang trieu ngi tan gia bai san, tan nat gia nh? Lam cho sau mi trieu ong bao phai rach ri oi ngheo, khong trong thay anh sang hy vong nao, mot tng lai tot ep nao. Thien ng ha hen cua cong san cac anh la ho tham muon i chon vui dan toc!

Bon chung giam nhot ong vao chuong cho. o la mot ni nho hep ben vong rao, co mai thiec che thap, co giay ch gai bao quanh. Trc kia ni o nhot cho nen co danh t chuong cho. Ban ngay nang roi xuong mai thiec nung nong nh lo la. em em ve, gio khuya lanh buot nh cat da. en cho ay con chu khong noi huong chi con ngi. Nhng ong ao Da van ben b chu ng. Mem deo nh cay say gia phong ba. Dau cho cuong phong, nghch kh en au, cay say tam thi phai cong, phai nga nghieng, oan oai trc bao lc an ap hung tan, nhng khong o gay!

Bon Cong san ch muon ong ao Da khuat phuc chung, thot ra li ha hen vi chung khong tranh au na, khong chong oi na. Chung chang nhng buong tha ong, con cho ong nhng n hue ac biet, hau h hn ngi. Xa kia, Phap khong mua noi ong, Nhat khong du do ong noi, Viet cong nao ang g e ong nghe theo!

Cuoi nam o toi b chuyen trai. Khi i ngang qua cho ong ngoi, toi khe cui au nh chuyen li noi qua tam tng vi ong:
- Cau Hai rang gng song...

Ong mm ci nhan hau. Nu ci ngam ngui vnh biet!

May nam sau, toi c tra t do. Khong toi g, ma mat t do roi c tra ! Va sau ba chuyen vt bien cam go, toi thoat ra c ni vung tri t do. Nh van eo uoi ch hng phuc quoc, toi le mot gio qua nhieu ni Au, My, ca A Chau. Khi en a phng nao co trong cay da, toi bat giac nhn len ngon cay, lien tng en ong ao Da. Hnh bong cua ngi chien s cach mang Nguyen Thanh Nam hien ra m ao trc mat toi. Gay go om yeu, tng chng gio thoi cung bay nh ong, ng au lai co long sat a kinh ngi! Toi nghe nh vang vang ben tai nhng li nho nhe cua ong:

- Toi thng may chu lam, may chu Viet Cong i. May chu ngu dai lam. May chu khong biet bao tan, bao diet! Ch co nhan ngha mi trng ton!

Nam 1988, toi gap mot ngi ban mi vt bien sang, bao rang ong ao Da a tch! Toi bong nhien cay xe mat, oi giong le tiec thng chan hoa ... Cong san Viet Nam pham rat nhieu loi lam oi vi Quoc gia, Dan toc, trong o co s giet hai nha ch s hiem co Nguyen Thanh Nam. Ong ao Da Nguyen Thanh Nam la ngi tr thc cuoi cung a ha mnh xuong tin tng vao thien ch cua Viet Cong, dau sao cung co long xuc ong trc canh huynh e tng tan ... Nhng ong a mang moi that vong ay xuong tuyen ai ...

***

en hom nay, trong cong ong ngi Viet hai ngoai, co mot thieu so tr thc th ngay cu hoac hoat au, ang toan luon lng, cup goi hoa hp, hoa giai vi Cong San Viet Nam ba quyen va ngoan co. Cac v ay co biet chang ang vo tnh noi giao cho giac? Cung a tong vao toi phan dan, hai nc? Xin hay xem gng chien au can cng cua ong ao Da Nguyen Thanh Nam va vo so chien s cach mang a b Viet cong ham hai chet, e lam ai soi lai lng tam mnh!

Ke hen nay, cung ong bao trong va ngoai nc, rat mong c vay lam thay!

Hoang Ngoc Giao, Bruxelles 18-7-1990

posted March 10, 2002

Up ] Kệ Hồi Tm ] Quan m Thị Knh ] Đạo Phật A Ph Hn ] Bồ Tt Quan Thế m ] Ty Du K ] [ Những Ngy T Chung Với ng Đạo Dừa ] Truyện Si Vi ] L Sơn Chn Diện Mục ] Vụ n Một Người Tu ] Cha Tr Am ] Du Địa Ngục K ] Truyện Tch Phật Gio ] Tế Đin Ha Thượng ] Tứ Chng Đồng Tu ] Truyện Tch Quan m - Mục Lục ] Mi Hương Trầm - Mục Lục ] Mục-lin bản hạnh ] Thiền Sư Minh-Hải v Tổ Đnh Chc-Thnh ] Lễ Hội Cổ Truyền Tại Phố Cổ Hội-An ] Trong Động Tuyết Sơn ] Bn Con Vo Cha - Nhuận Php ] Cư Trần Lạc Đạo Ph ] Sự Tch Ty Du Phật Quốc ] Bhutan C G Lạ? - Như Điển ] Phật Gio Với Con Người - Thch Như Điển ] Ti Lm Phi Cng - Thch Như Điển ] Chuyện Phật-Đản Trong Văn Nm Xưa - Hong Xun Hn ] Hnh Hương Nước Phật Nhn Ma Đản Sinh PL 2550 ] Hnh Hương Xứ Phật Khắp Nơi Trn Thế Giới - Mường Giang ] Lng Thương Yu Sự Sống 1 - HT Thch Tr Chơn ] Những Đng Gp To Lớn Của Cc Học Giả Anh Quốc ] Sức Mạnh Của Lng Từ ] Nh Sư Vướng Lụy 1 - 5 ] Đại Đế Asoka - HT Hộ Gic ] Cuộc Sống Ở Nhật Bản - Nguyễn Đnh Đăng ] Nhật K Dharamsala - Khng Qun ]