Chùa Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sách] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Pháp Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Giáo] [Thuyết Pháp] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

KINH  NHẬP LĂNG  GIÀ  

Hán dịch: Thiên Trúc Tam Tạng Pháp Sư Bồ Đề Lưu Chi 
Đời Nguyên Ngụy 
Việt dịch:  Tuệ Khai cư sĩ - Phan Rang 
Chứng nghĩa: Tỳ Kheo Thích Đỗng Minh 

---o0o---

 

 

Quyển thứ ba

PHẨM THỨ BA: TẬP NHẤT THIẾT PHẬT PHÁP

  

 II- Lại nữa, này Đại Tuệ! Đại Bồ tát phải giỏi biết ba pháp tự thể tướng. Này Đại Tuệ! Những ǵ là ba pháp tự thể tướng? Một là, hư vọng phân biệt danh tự tướng. Hai là, nhân duyên pháp thể tự tướng tướng. Ba là Đệ nhất nghĩa đế pháp thể tướng.  

 Này Đại Tuệ! Hư vọng phân biệt danh tự tướng là ǵ? Nghĩa là từ danh tự mà hư vọng phân biệt tất cả pháp tướng. Đó gọi là hư vọng phân biệt danh tự tướng.  

 Này Đại Tuệ! Nhân duyên pháp thể tự tướng tướng là ǵ? Này Đại Tuệ! Nhân duyên pháp thể tự tướng tướng là từ việc cảnh giới sinh ra. Này Đại Tuệ! Nhân duyên sự tướng cảnh giới của pháp thể mà các đức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri nói hư vọng phân biệt sai biệt có hai thứ. Những ǵ là hai thứ? Một là, vọng chấp danh tự hí luận phân biệt. Hai là, vọng chấp danh tự tướng phân biệt sự tướng của cảnh giới tướng.  

 Này Đại Tuệ! Vọng chấp danh tự tướng, sự tướng của cảnh giới tướng là ǵ? Tức là nội ngoại pháp đó tự tướng đồng tướng. Này Đại Tuệ! Đó gọi là nhân duyên pháp thể hai thứ tướng tự tướng do nương vào pháp đó để quan sát pháp đó sinh ra. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Nhân duyên pháp thể tự tướng tướng.  

 Này Đại Tuệ! Đệ nhất nghĩa đế pháp thể tướng là ǵ? Nghĩa là các đức Như Lai ĺa khỏi danh tự tướng, cảnh giới tướng, sự tướng tướng mà Thánh trí tu hành cảnh giới hành xứ. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Đệ nhất nghĩa đế tướng, tâm của chư Phật Như Lai tạng. 

 Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng: 

  Việc phân biệt danh, tướng

  Và pháp có hai tướng

  Chánh diệu tướng Chân như

  Là Đệ nhất nghĩa tướng. 

 Này Đại Tuệ! Đó gọi là quan sát năm pháp tự tướng pháp môn, tướng các đức Phật Bồ tát tu hành nội chứng cảnh giới. Ông và các Bồ tát nên học như vậy. 

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Đại Bồ tát cần phải giỏi quan sát hai tướng vô ngă. Những ǵ là hai thứ? Một là, nhân (người) vô ngă trí. Hai là, pháp vô ngă trí.  

 Sao gọi là nhân vô ngă trí? Nghĩa là ĺa khỏi ngă, ngă sở của ấm, giới, nhập gom tụ cùng vô trí, nghiệp, ái, sinh. Nương vào mắt, sắc.v.v... hư vọng, chấp trước, tự tâm hiện thấy tất cả các căn, đồ dùng, thân, nhà cửa... Tự tâm phân biệt phân biệt, phân biệt phân biệt nhận thức như ḍng sông chảy, chủng tử (hạt giống), đèn, ngọn lửa, gió, mây.... từng niệm từng niệm đắp đổi trước sau sai khác, chuyển động vội vàng như khỉ vượn, như ruồi nhặng.v.v... ưa thích nơi cảnh giới bất tịnh, không chán đủ như lửa. Nhân huân tập cảnh giới hí luận từ vô thỉ đến nay giống như cơ quan con lăn bánh xe. Ở trong ba cơi sinh ra đủ thứ sắc, đủ thứ thân như huyễn hóa khởi lên hăo huyền.  

 Này Đại Tuệ! Như vậy quan sát các pháp tướng bằng trí phương tiện khéo léo th́ đó gọi là giỏi biết tướng nhân vô ngă trí cảnh giới.  

 Này Đại Tuệ! Pháp vô ngă trí là ǵ? Nghĩa là như thật phân biệt tướng ấm, giới, nhập. Này Đại Tuệ! Bồ tát quan sát ấm, giới, nhập.v.v... vô ngă, ngă sở. Ấm, giới, nhập gom tụ nhân sợi dây nghiệp ái đắp đổi trói buộc chung nhau, nhân duyên sinh ra nên không ngă, không tác giả. Này Đại Tuệ! Ấm, giới, nhập.v.v... ĺa khỏi tướng đồng, tướng khác, nương vào tướng chẳng thật mà phân biệt được danh. Kẻ phàm phu ngu si vọng tưởng phân biệt lấy làm có, chẳng phải người chứng thật thấy mà lấy làm có. Này Đại Tuệ! Bồ tát như vậy quan sát tâm ư, ư thức, thể tướng năm pháp, tất cả ĺa khỏi nên các nhân duyên không. Đó gọi là giỏi biết tướng cảnh giới vô ngă trí của các pháp.  

 Này Đại Tuệ! Bồ tát giỏi biết các pháp vô ngă rồi, quan sát Chân Như, tu tịch tịnh hạnh th́ chẳng bao lâu sẽ được Hoan Hỷ địa đầu tiên. Giỏi có thể quan sát Hoan Hỷ địa rồi th́ như vậy các Địa theo thứ lớp chuyển đổi sáng tỏ, cho đến được chứng Pháp Vân địa. Bồ tát trụ ở Pháp Vân địa đó rồi th́ vô lượng nhưng báu xen lẫn trang nghiêm, rồi cảnh giới huyễn của nghiệp sinh ra cung điện đại bảo với vương ṭa hoa sen lớn như thật mà ngồi lên trên ṭa ấy, được tất cả Phật tử đồng hành.v.v... cung kính vây quanh, được các đức Phật mười phương đưa tay quán đảnh trao cho Phật vị như vua Chuyển Luân làm lễ quán đảnh thái tử, qua khỏi địa vị Phật tử. Qua khỏi địa vị Phật tử rồi quan sát các Phật pháp, đúng như thật tu hành, ở trong các pháp mà được tự tại. Được tự tại rồi th́ gọi là được pháp thân Vô Thượng Như Lai v́ thấy pháp vô ngă vậy. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Như thật pháp vô ngă tướng. Này Đại Tuệ! Ông và các Bồ tát nên học như vậy. 

 Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát lại bạch đức Phật rằng:  

 - Thưa đức Thế Tôn! Tướng bài báng có không, nguyện xin đức Thế Tôn v́ con nói ra! Thưa đức Thế Tôn! Con và các Bồ tát Mahatát nếu nghe được th́ ĺa khỏi tà kiến có không, mau chóng được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác rồi th́ ĺa khỏi sự kiến lập tà kiến đoạn thường và liền có thể kiến lập chánh pháp của chư Phật. 

 Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn lại nhận lời thỉnh của Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát rồi mà nói kệ rằng: 

  Trong tâm không đoạn trường

  Thân, tư sinh, trụ xứ...

  Chỉ ḷng, không trí thông

  Không vật mà thấy có. 

 Bấy giờ, đức Thế Tôn, đối với ư nghĩa kệ này, lại một lần nữa tuyên nói mà bảo Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát rằng:  

 - Này Đại Tuệ! Có bốn thứ tướng bài báng kiến lập. Những ǵ là bốn? Một là, tướng kiến lập chẳng phải có. Hai là, tướng kiến lập chẳng phải Chánh kiến. Ba là, tướng kiến lập chẳng phải có nhân. Bốn là, tướng kiến lập chẳng phải có thể. Này Đại Tuệ! Đó gọi là bốn thứ kiến lập. 

 Này Đại Tuệ! Tướng bài báng là ǵ? Này Đại Tuệ! Quan sát sự kiến lập pháp của tà kiến chẳng thấy thật tướng liền bài báng các pháp mà nói rằng, tất cả không. Này Đại Tuệ! Đó gọi là kiến lập báng tướng. 

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Tướng kiến lập chẳng phải có là ǵ? Là phân biệt ấm, giới, nhập chẳng phải pháp có. Hư luận từ vô thỉ đến nay chẳng phải có thật mà chấp trước tướng đồng, tướng khác. Pháp này như vậy, như vậy... rốt ráo chẳng khác. Này Đại Tuệ! Nương vào phiền năo huân tập từ vô lượng đời đến nay này mà chấp trước khởi lên. Này Đại Tuệ! Đó gọi là tướng kiến lập chẳng phải có.  

 Này Đại Tuệ! Tướng kiến lập chẳng phải Chánh kiến là ǵ? Này Đại Tuệ! Trong ấm, giới, nhập kia không có ngă, nhân, chúng sinh, thọ mạng, tác giả, thọ giả mà kiến lập tà kiến gọi là có ngă, nhân.v.v.... Này Đại Tuệ! Đó gọi là tướng kiến lập chẳng phải Chánh kiến.  

 Này Đại Tuệ! Tướng kiến lập chẳng phải có nhân là ǵ? Là thức ban đầu chẳng từ nhân sinh ra, vốn chẳng sinh mà thời gian sau sinh ra như huyễn hóa, vốn không nhân vào vật mà có, nhân vào mắt, h́nh sắc, ánh sáng, ư niệm nên sinh ra thức, sinh ra rồi trở lại diệt đi. Này Đại Tuệ! Đó gọi là tướng kiến lập chẳng phải có nhân.  

 Này Đại Tuệ! Tướng kiến lập chẳng phải có thể (h́nh thể) bài báng pháp là ǵ? Là kiến lập chấp trước hư không diệt, Niết Bàn không tạo tác, không sự vật. Này Đại Tuệ! Ba pháp đó ĺa khỏi có, không. Này Đại Tuệ! Tất cả các pháp như sừng, lông của thỏ, ngựa, lừa, lạc đà.v.v... ĺa khỏi tướng kiến lập có không. Này Đại Tuệ! Kiến lập báng tướng là các phàm phu hư vọng phân biệt, chẳng biết chỉ là tâm kiến (sự thấy của tâm). Các pháp là có th́ chẳng phải là sự thấy của Thánh nhân. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Kiến lập phi hữu thể báng pháp tướng. Này Đại Tuệ! Ông phải xa ĺa Bất chánh kiến kiến lập báng pháp tướng! 

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Những Đại Bồ tát biết như thật tâm ư, ư thức, năm pháp thể tướng, hai thứ vô ngă... V́ yên ổn chúng sinh nên hiện đủ thứ loại, h́nh dáng. Như sự hư vọng kia không sự phân biệt, nương vào pháp nhân duyên mà có đủ thứ.  

 Này Đại Tuệ! Đại Bồ tát cũng lại như vậy, nương vào chúng sinh hiện đủ thứ sắc như báu Như ư theo các tâm niệm của tất cả chúng sinh ở trong đại chúng của các cơi Phật mà hiện ra như huyễn, như mộng, như tiếng vang, như trăng trong nước, như h́nh dáng trong gương, xa ĺa các pháp, chẳng sinh chẳng diệt, chẳng phải thường chẳng phải đoạn. Bồ tát đó hiện Phật Như Lai, ĺa khỏi các thừa Thanh Văn, Duyên Giác, nghe các Phật pháp liền được vô lượng trăm ngàn vạn ức những thân Tam muội. Được tam muội rồi, Bồ tát nương vào sức Tam muội, từ một cơi Phật đến một cơi Phật khác để cúng dường các đức Phật thị hiện sinh ra ở trong các cung điện khen ngợi Tam Bảo, hiện làm thân Phật với đại chúng Bồ tát, Thanh Văn vây quanh khiến cho tất cả các chúng sinh được vào “tự tâm kiến cảnh”, v́ chúng sinh nói ngoại cảnh không vật, có vật khiến cho họ được xa ĺa pháp kiến lập có không vậy. 

 Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng: 

  Phật tử thấy thế gian

  Chỉ tâm, không các pháp

  Chủng loại chẳng thân làm

  Được lực thành tự tại. 

 Bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát lại thỉnh đức Phật rằng: 

 - Nguyện xin đức Thế Tôn v́ chúng con nói về tất cả pháp không, không sinh, không hai ĺa khỏi tự thể tướng! Con và tất cả các chúng Bồ tát biết các pháp không, không sinh, không hai ĺa khỏi tự thể tướng rồi th́ ĺa khỏi vọng tưởng có không, mau chóng được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. 

 Bấy giờ, đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát rằng: 

 - Hay thay! Hay thay! Hay thay! Này Đại Tuệ! Hăy lắng nghe! Lắng nghe! Ta sẽ v́ ông rộng phân biệt nói! 

 Bồ tát Đại Tuệ bạch đức Phật rằng:  

 - Hay thay! Thưa đức Thế Tôn! Thưa vâng chúng con xin thọ giáo! 

 Đức Phật bảo ngài Đại Tuệ rằng: 

 - Này Đại Tuệ! Không th́ tức là câu vọng tưởng pháp thể. Này Đại Tuệ! Nương vào chấp trước pháp thể vọng tưởng nói Không, không sinh, không thể tướng chẳng hai. Này Đại Tuệ! Không có bảy thứ. Những ǵ là bảy? Một là, tướng không. Hai là, tất cả các pháp có vật không vật không. Ba là, hành không. Bốn là, chẳng hành không. Năm là, tất cả pháp không nói không. Sáu là, Đệ nhất nghĩa Thánh trí đại không. Bảy là, bỉ bỉ (đó đó) không.  

 Này Đại Tuệ! Tướng không là ǵ? Là tất cả pháp tự tướng, đồng tướng không thấy chúng đắp đổi chung tích tụ. Này Đại Tuệ! Quan sát mỗi một pháp mà tự tướng, đồng tướng không một pháp nào có thể được, ĺa khỏi tự tướng, tha tướng cả hai tướng không có tướng nào có thể trụ, có thể thấy. Vậy nên gọi là tự tướng không.  

 Này Đại Tuệ! Tất cả pháp có vật, không vật không là ǵ? Là tự thể tướng thật có pháp sinh. Này Đại Tuệ! Tự thể tướng của các pháp có không đều không. Vậy nên gọi là tự thể tướng có vật không vật không.  

 Này Đại Tuệ! Hành không là ǵ? Là các ấm.v.v... ĺa khỏi ngă, ngă sở, nương vào nhân tạo tác nghiệp mà được có sinh. Này Đại Tuệ! Vậy nên gọi là hành không.  

 Này Đại Tuệ! Bất hành không là ǵ? Là trong ấm pháp, Niết Bàn chưa từng hành. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Bất hành không.  

 Này Đại Tuệ! Tất cả pháp không nói không là ǵ? Là vọng tưởng phân biệt tất cả các pháp không nói có thể nói. Này Đại Tuệ! Đó gọi là tất cả pháp không nói (vô ngôn) không.  

 Này Đại Tuệ! Đệ nhất nghĩa Thánh trí đại không là ǵ? Là tự thân nội chứng thánh trí pháp không, ĺa khỏi các lỗi tà kiến huân tập. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Đệ nhất nghĩa Thánh trí đại không.  

 Này Đại Tuệ! Bỉ bỉ không là ǵ? Là chỗ pháp những đâu? Những đâu? Pháp kia không, pháp này có, pháp kia có, pháp này không. Vậy nên nói không. Này Đại Tuệ! Ta thuở xưa từng làm nai mẹ nói điện, đường trống không, không voi ngựa, trâu, dê.v.v... th́ gọi là không, có các Tỳkheo.v.v... th́ gọi là chẳng không mà thể điện đường của điện đường không có, thể Tỳkheo của Tỳkheo cũng chẳng thể được mà voi, ngựa, trâu, dê.v.v... kia chẳng phải chỗ khác không có. Này Đại Tuệ! Như vậy tự tướng đồng tướng của các pháp cũng chẳng thể được ĺa khỏi chỗ này chỗ kia. Vậy nên ta nói rằng, đó đó không (bỉ bỉ không). Này Đại Tuệ! Đó gọi là bảy thứ không. Này Đại Tuệ! Bỉ Bỉ không này rất là thô thiển. Này Đại Tuệ! Ông phải nên ĺa khỏi “bỉ bỉ không”, chẳng cần tu tập. 

 Ngài Đại Tuệ hỏi rằng: 

 - Bất sinh là ǵ? 

 - Này Đại Tuệ! Tự thể chẳng sinh mà chẳng phải chẳng sinh. Nương vào Thế đế nên nói là sinh, nương vào vốn chẳng sinh nên nói là chẳng sinh. 

 Ngài Đại Tuệ hỏi rằng: 

 - Vô thể tướng là ǵ? 

 - Này Đại Tuệ! Ta nói Vô thể tướng là tất cả các pháp thể vốn chẳng sinh. Vậy nên ta nói các pháp vô thể mà thể từng sát na nối tiếp nhau chẳng trụ. Này Đại Tuệ! Do thấy từng tướng khác, tướng khác nối nhau. Vậy nên tất cả pháp không thể tướng. 

 Ngài Đại Tuệ nói rằng: 

 - Cái ǵ gọi là Bất nhị (chẳng hai) Pháp tướng? 

 - Này Đại Tuệ! Tướng hai pháp là gọi bóng ánh sáng mặt trời dài ngắn, đen trắng. Những pháp như vậy đó.v.v... th́ mỗi mỗi đều có tên riêng nên chẳng được nói rằng, chẳng hai. Này Đại Tuệ! Như thế gian, Niết Bàn... tất cả các pháp, mỗi mỗi đều có hai. Này Đại Tuệ! Những ǵ là Niết Bàn? Chỗ đó không có thế gian. Chỗ nào là thế gian? Chỗ đó không Niết Bàn do tướng nhân khác. Vậy nên ta nói tất cả các pháp chẳng hai. Tất cả các pháp chẳng hai là thế gian, Niết Bàn không hai. Vậy nên ông nên tu học các pháp không vô tướng vô thể bất nhị vậy (không tướng không thể chẳng hai). 

 Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng: 

 Ta thường nói không pháp   

 Xa ĺa khỏi đoạn, thường

 Sinh tử như huyễn mộng 

 Nghiệp kia chẳng mất tan

 Hư không và Niết Bàn 

 Diệt (cả) hai cũng vậy

 Phàm phu phân biệt sinh

 Thánh nhân ĺa có, không.   

Lúc bấy giờ, đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát rằng:  - Này Đại Tuệ! Tất cả pháp không chẳng sinh  không thể chẳng hai tướng. Vào ở trong Kinh đă nói của các đức Phật Như Lai th́ phàm các pháp môn đều nói ư nghĩa này. Này Đại Tuệ! Tất cả Kinh tùy theo tâm của tất cả chúng sinh nên phân biệt hiển bày. Này Đại Tuệ! Ví như ngọn lửa ấm mê hoặc loài cầm thú nên chúng hư vọng chấp trước sinh ra thủy tưởng (tưởng là nước) mà thật ra trong ngọn lửa không có nước. Này Đại Tuệ! Tất cả Kinh nói về pháp cũng lại như vậy, v́ các phàm phu tự tâm phân biệt nên khiến cho họ được hoan hỷ, chứ chẳng phải ở tại lời nói của bậc Thánh trí như thật. Này Đại Tuệ! Ông nên thuận theo ư nghĩa, chớ chấp trước danh tự, chương cú của lời nói. 

 Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát bạch đức Phật rằng: 

 - Thưa đức Thế Tôn! Thưa đức Thế Tôn! Như Kinh nói tự tính của Như Lai tạng thanh tịnh, đủ ba mươi hai tướng, ở tại trong thân của tất cả chúng sinh, bị sự bao bọc của chiếc áo ấm giới, nhập cấu bẩn tham sân si chẳng thật như được ràng buộc bằng chiếc áo cấu bẩn báu vô giá. Đức Như Lai Thế Tôn lại nói, thường hằng thanh lương chẳng biến đổi. Đức Như Lai cũng nói, Như Lai tạng thường... cho đến chẳng biến đổi. Thưa đức Thế Tôn! Ngoại đạo cũng nói có sự tạo tác thường, chẳng nương vào các duyên, tự nhiên mà có, cùng khắp chẳng diệt. Nếu như vậy th́ Như Lai, ngoại đạo nói không sai biệt. 

 Đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát rằng: 

 - Này Đại Tuệ! Ta nói Như Lai tạng thường chẳng đồng với sự có thần ngă của ngoại đạo. Này Đại Tuệ! Ta nói văn từ chương cú Như Lai tạng trống không, thật tế Niết bàn chẳng sinh, chẳng diệt, không tướng, không nguyện.v.v... Gọi là Như Lai tạng.  

 Này Đại Tuệ! Như Lai Ứng  Chánh Biến Tri v́ tất cả những phàm phu ngu si nghe nói vô ngă th́ sinh ra kinh sợ. Vậy nên ta nói có Như Lai tạng mà Như Lai tạng không có sự phân biệt, tịch tịnh vô tướng gọi là Như Lai tạng.  

 Này Đại Tuệ! Những Bồ tát hiện tại và vị lai.v.v... chẳng nên chấp trước tướng hữu ngă. Này Đại Tuệ! Ví như người thợ gốm giỏi nương vào cục bùn mịn, ṿng bánh xe, sợi dây, tay nhân công, sức phương tiện của cây nên làm ra đủ thứ đồ dùng.  

 Này Đại Tuệ! Như Lai Thế Tôn cũng lại như vậy, vô ngă của pháp kia ĺa khỏi tất cả những tướng phân biệt, phương tiện khéo trí tuệ gọi là Như Lai tạng, hoặc nói Vô ngă, hoặc nói thật tế và Niết Bàn.v.v... đủ thứ danh tự, chương cú thị hiện như người thợ gốm giỏi kia tạo tác đủ thứ đồ dùng. Vậy nên, này Đại Tuệ! Ta nói Như Lai tạng chẳng đồng với ngoại đạo nói có tướng của ngă.  

 Này Đại Tuệ! Ta nói Như Lai tạng là v́ các ngoại đạo chấp trước đối với ngă, nhiếp lấy bọn họ nên nói Như Lai tạng để khiến cho bọn ngoại đạo kia đối với thần ngă vọng tưởng, thấy chỗ chấp trước của tâm mà vào ba cửa giải thoát, mau chóng được Vô Thượng Chánh Đẳng Cháhh Giác. 

 Này Đại Tuệ! Do ư nghĩa này nên các đức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri nói Như Lai tạng. Vậy nên ta nói có Như Lai tạng chẳng đồng với ngoại đạo chấp trước Thần ngă. Vậy nên, này Đại Tuệ! V́ ĺa khỏi tất cả ngoại đạo tà kiến nên các đức Phật Như Lai nói lên lời như vậy. Ông phải tu học Như Lai Vô ngă tướng pháp. 

 Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng:  

 Nhân, ngă và với ấm

 Mọi duyên cùng vi trần

 Tự tính tự tại tác

 Vọng phân biết chỉ tâm. 

 Bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát quan sát tất cả chúng sinh vị  lai, lại thỉnh đức Phật rằng: 

 - Nguyện xin đức Thế Tôn v́ các Bồ tát nói pháp tu hành như thật. Các vị Bồ tát đó nghe nói pháp tu hành như thật liền được thành tựu sự tu hành như thật. 

 Đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát rằng: 

 - Này Đại Tuệ! Có bốn thứ pháp được gọi là tu hành đại Như thật. Những ǵ là bốn?  - Một là giỏi biết tự tâm hiện thấy. Hai là xa ĺa sinh trụ diệt. Ba là giỏi giải sự có, không của ngoại pháp. Bốn là  ưa tu “nội thân chứng trí”. Này Đại Tuệ! Bồ tát thành tựu bốn pháp như vậy th́ được thành tựu sự tu hành đại Như thật. 

 Này Đại Tuệ! Cái ǵ là đại Bồ tát quan sát ba cơi chỉ là một tâm tạo tác? Lià ngă, ngă sở, không động không giác, ĺa khỏi thủ, xả (bỏ), từ vô thỉ đến nay hư vọng chấp trước tâm hư luận huân tập của ba cơi, đủ thứ sắc hạnh thường trói buộc, thân và đồ tư sinh, sáu đường trong thế gian hư vọng hiện. Này Đại Tuệ! Đó gọi là các Đại Bồ tát giỏi biết “tự tâm hiện kiến tướng”.  

 Này Đại Tuệ! Làm sao tất cả Đại Bồ tát thấy xa ĺa pháp sinh trụ diệt? Là quán các pháp như huyễn như mộng nên tất cả pháp, tự ḿnh và người khác, hai thứ không có nên chẳng sinh mà do tùy theo tự tâm hiện thấy biết, do không có ngoại pháp, các thức chẳng khởi, quán các nhân duyên không tích tụ, thấy những nhân duyên có, chẳng thấy tất cả các pháp trong, ngoài không thật thể, xa ĺa việc sinh ra các pháp chẳng chánh kiến, vào tất cả pháp như huyễn tướng. Đại Bồ tát, bấy giờ, gọi được Sơ địa Vô Sinh Pháp nhẫn. Ĺa xa tâm ư, ư thức, năm thể tướng của pháp, được hai vô ngă, như ư, ư thân cho đến được Đệ Bát Bất Động địa như ư, ư thân vậy. 

 Bồ tát Đại Tuệ bạch đức Phật rằng: 

 - Thưa đức Thế Tôn! V́ sao gọi là như ư ư thân? 

 Đức Phật bảo: 

 - Này Đại Tuệ! Theo ư mau đi như niệm liền đến, không có chướng ngại gọi là như ư thân. Này Đại Tuệ! Nói như ư là đối với núi vách đá ngăn vô lượng trăm ngàn vạn ức do tuần mà niệm vốn đă thấy đủ thứ cảnh giới th́ sự trói buộc ḷng ḿnh chẳng thể ngăn ngại, tự tại mà đi.  

 Này Đại Tuệ! Như ư thân th́ cũng lại như vậy, được thần lực tự tại của tam muội Như Huyễn trang nghiêm thân ấy, tiến đến tất cả chủng loại thân Thánh trí không chướng ngại, tùy ư mà đi do nghĩ về cảnh giới bản nguyện lực, v́ giáo hóa tất cả các chúng sinh. Này Đại Tuệ!  Đó gọi là Đại Bồ tát xa ĺa tướng sinh trụ diệt. 

 Này Đại Tuệ! Làm sao Đại Bồ tát giỏi giải tướng của ngoại pháp có, không? Đó gọi là Bồ tát thấy tất cả pháp như ngọn lửa, như giấc mơ, như vừng lông. Nhân từ vô thỉ đến nay chấp trước đủ thứ hí luận phân biệt vọng tưởng huân tập nên thấy tất cả pháp không thể tướng. Cầu chứng tu hành cảnh giới Thánh trí vậy. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Bồ tát giỏi giải tướng ngoại pháp có, không liền thành tựu sự tu hành đại như thật. Này Đại Tuệ! Ông nên tu học như vậy! 

 Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát lại thỉnh đức Phật rằng: 

 - Thưa đức Thế Tôn! Nguyện xin đức Thế Tôn nói tướng của tất cả pháp nhân duyên! Con và tất cả các Bồ tát.v.v... giỏi biết tướng của các pháp nhân duyên, ĺa khỏi có, không, chẳng chánh kiến.v.v... vọng tưởng phân biệt các pháp theo thứ lớp hay nhất thời sinh qua. 

 Đức Phật bảo Bồ tát Đại Tuệ rằng: 

 - Này Đại Tuệ! Tất cả các pháp có hai thứ nhân duyên tập tướng là nội và ngoại. Này Đại Tuệ! Ngoại pháp nhân duyên tập tướng là như gọi viên bùn, trụ, ṿng bánh xe, sợi dây, nhân công, duyên phương tiện nên có cái b́nh sinh ra. Này Đại Tuệ! Như nhân duyên cục bùn.v.v... sinh ra cái b́nh, như vải gai, chiếu cỏ, giống mầm.v.v... (?), nhân công sinh ra cao sữa (?). S.anh cao sữa (lạc) rồi sinh ra váng sữa. Sinh ra váng sữa rồi th́ được đề hồ. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Ngoại pháp nhân duyên tập tướng. Từ dưới lên trên ông nên biết!  

 Này Đại Tuệ! Nội pháp nhân duyên tập tướng là ǵ? Này Đại Tuệ! Đó là vô minh, nghiệp, ái.v.v... những pháp như vậy gọi là Nội nhân duyên tập tướng. Này Đại Tuệ! Nhân vào vô minh.v.v... ấm, giới, nhập.v.v.... mà được gọi là nhân duyên tập tướng, nhưng các phàm phu hư vọng phân biệt đều thấy tướng riêng biệt.  

 Này Đại Tuệ! Nhân có sáu thứ. Những ǵ là sáu? Một là, đương nhân. Hai là, tương tục nhân. Ba là, tương nhân. Bốn là, tác nhân. Năm là, liễu nhân. Sáu là, tương đăi nhân.    

 Này Đại Tuệ! Đương nhân là tạo tác nhân rồi có thể sinh ra pháp trong, ngoài.  

 Này Đại Tuệ! Tương tục nhân là có thể vin vào duyên, pháp trong ngoài, ấm, chủng tử.v.v....  

 Này Đại Tuệ! Tương nhân là có thể sinh nối tiếp nhau theo thứ lớp tạo tác sự việc mà chẳng đoạn tuyệt.  

 Này Đại Tuệ! Tác nhân là có thể làm tăng thượng nhân như Chuyển luân vương.  

 Này Đại Tuệ! Liễu nhân là việc vọng tưởng sinh ra rồi có thể hiển thị như đèn soi sắc.v.v....  

 Này Đại Tuệ! Tương đăi nhân là đến khi diệt chẳng thấy hư vọng sinh ra pháp, việc nối tiếp nhau đoạn tuyệt vậy.  

 Này Đại Tuệ! Các pháp như vậy, phàm phu tự tâm hư vọng phân biệt.  Này Đại Tuệ! Các pháp này chẳng phải theo thứ lớp sinh ra, chẳng phải nhất thời sinh ra. V́ sao vậy? Này Đại Tuệ! V́ nếu tất cả phát nhất thời sinh th́ nhân quả chẳng thể sai biệt do chẳng thấy thân tướng của nhân quả vậy. Nếu các pháp theo thứ lớp sinh th́ chưa được thân tướng, chẳng được nói là theo thứ lớp sinh như chưa có con chẳng thể nói là cha.  

 Này Đại Tuệ! Phàm phu ngu si tự tâm quan sát, thứ lớp nối tiếp nhau chẳng tương ứng nên nói lời như vầy : “Nhân duyên, thứ đệ duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên.v.v.... có thể sinh ra các pháp”.  

 Này Đại Tuệ! Như vậy các pháp chẳng sinh. Này Đại Tuệ! Hư vọng phân biệt thủ lấy thể tướng của pháp. Nhất thời, thứ lớp đều cũng chẳng sinh.  Lại nữa, này Đại Tuệ! Trong tự tâm thấy thân và đồ tư sinh vậy. Này Đại Tuệ! Tự tướng, đồng tướng, ngoại pháp, vô pháp vậy nên thứ lớp và nhất thời chẳng sinh.  

 Này Đại Tuệ! Chỉ là thức hư vọng sinh ra sự thấy của tự tâm vậy.  

 Này Đại Tuệ! Ông hăy nên ĺa khỏi việc nhân duyên chẳng chánh kiến và pháp sinh theo thứ lớp và nhất thời. 

 Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng: 

Nhân duyên không chẳng sinh  

Chẳng sinh nên chẳng diệt

Sinh diệt rỗng nhân duyên

Phi sinh cũng phi diệt.

V́ ngăn các nhân duyên 

Người ngu chọn hư vọng

Duyên có, không chẳng sinh

Nên các pháp chẳng khởi.

Do ở trong ba cơi 

Huân tập mê hoặc tâm

Nhân duyên vốn tự không

Chẳng sinh cũng chẳng diệt.

Thấy những hữu vi pháp 

Hóa thạch nữ, hư không

Chuyển nên lấy, hay lấy (khả thủ, năng thủ)

Hoặc, vọng kiến chẳng sinh.

Hiện vốn đều chẳng sinh

Duyên vốn cũng chẳng có

Những thứ pháp như thế...   

Tự thể là trống không

Cũng không có chỗ trụ  

Nói có v́ thế gian! 

 Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát lại bạch đức Phật rằng:  

 - Thưa đức Thế Tôn! Nguyện xin đức Thế Tôn v́ con nói pháp môn gọi là phân biệt ngôn ngữ tướng tâm. Con và tất cả các Bồ tát.v.v.... nếu được biết một cách hoàn thiện pháp môn phân biệt ngôn ngữ tướng tâm th́ có thể thông đạt lời nói và nghĩa hai thứ pháp, mau chóng được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Được Bồ đề rồi th́ lời nói và nghĩa có thể khiến cho tất cả các chúng sinh.v.v... được thanh tịnh giải thoát. 

 Đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát rằng: 

 - Hay thay! Này Đại Tuệ! Ông hăy lắng nghe! Lắng nghe! Ta sẽ v́ ông mà nói. 

 Bồ tát Đại Tuệ bach rằng: 

 - Hay thay! Thưa đức Thế Tôn! Thưa vâng con xin thọ giáo!  

 Đức Phật bảo Bồ tát Đại Tuệ rằng: 

 - Này Đại Tuệ! Có bốn thứ ngôn ngữ vọng tưởng. Những ǵ là bốn? Một là, tướng ngôn thuyết. Hai là, mộng ngôn thuyết. Ba là, vọng chấp ngôn thuyết. Bốn là, vô thỉ ngôn thuyết.  

 Này Đại Tuệ! Tướng ngôn thuyết là gọi sự chấp trước sắc.v.v.... các tướng mà sinh ra.  

 Này Đại Tuệ! Mộng ngôn thuyết là nghĩ về cảnh giới hư vọng thọ dụng xưa. Nương vào cảnh giới, tỉnh mộng rồi biết nương vào cảnh giới hư vọng chẳng thật mà sinh ra.  

 Này Đại Tuệ! Chấp trước ngôn thuyết là nghĩ về việc nghe, việc tạo tác nghiệp xưa mà sinh ra.  

 Này Đại Tuệ! Vô thỉ ngôn thuyết là từ vô thỉ đến nay huân tập hạt giống chấp trước hí luận phiền năo mà sinh ra.  

 Này Đại Tuệ! Ta nói bốn thứ ngôn thuyết hư vọng chấp trước th́ đă nói xong. 

 Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát lại dùng ư nghĩa này khuyến thỉnh đức Như Lai mà bạch đức Phật rằng:  

 - Thưa đức Thế Tôn! Nguyện xin ngài v́ con một lần nữa nói về bốn thứ tướng của hư vọng chấp trước ngôn thuyết! Ngôn ngữ của chúng sinh từ đâu ra? Làm sao ra? Nhân nào ra? 

 Đức Phật bảo Bồ tát Đại Tuệ rằng: 

 - Này Đại Tuệ! Từ đầu, ngực, yết hầu, mũi, môi, lưỡi, răng chuyển nên ḥa hợp phát ra âm thanh. 

 Bồ tát Đại Tuệ bạch đức Phật rằng:  

 - Thưa đức Thế Tôn! Ngôn ngữ trong miệng, tướng của pháp hư vọng là khác hay là chẳng khác? 

 Đức Phật bảo ngài Đại Tuệ rằng:   

 - Này Đại Tuệ! Ngôn ngữ hư vọng là chẳng phải khác, chẳng phải chẳng khác. V́ sao vậy? Này Đại Tuệ! Nhân vào pháp tướng hư vọng đó sinh ra ngôn ngữ. Này Đại Tuệ! Nếu ngôn ngữ khác th́ nên không nhân sinh ra! Này Đại Tuệ! Nếu chẳng khác th́ lời nói chẳng thể tỏ rơ cảnh giới trước! Này Đại Tuệ! Nói ngôn ngữ đó rơ cảnh trước. Vậy nên chẳng phải khác, chẳng phải chẳng khác. 

 Ngài Đại Tuệ lại bạch đức Phật rằng:  

 - Thưa đức Thế Tôn! V́ ngôn ngữ tức là Đệ nhất nghĩa, hay v́ lời nói ngôn ngữ là đệ nhất nghĩa? 

 Đức Phật bảo ngài Đại Tuệ rằng: 

 - Chẳng phải ngôn ngữ tức là Đệ nhất nghĩa. V́ sao vậy? Này Đại Tuệ! V́ khiến cho Đệ nhất nghĩa thuận theo ngôn ngữ vào cảnh giới Thánh. Có ngôn ngữ nói Đệ nhất nghĩa, chẳng phải ngôn ngữ tức là Đệ nhất nghĩa. Này Đại Tuệ! Đệ nhất nghĩa là Thánh trí nội chứng, chẳng phải pháp ngôn ngữ là cảnh giới Trí, do ngôn ngữ có thể rơ cảnh giới đó. Này Đại Tuệ! Nói Đệ nhất nghĩa tức ngôn ngữ th́ chính là pháp sinh diệt, từng niệm từng niệm chẳng trụ. Nhân duyên ḥa hợp th́ có ngôn ngữ sinh ra. Này Đại Tuệ! Nhân duyên ḥa hợp th́ đó chẳng thể rơ Đệ nhất nghĩa. V́ sao vậy? V́ do không có tự tướng và tha tướng. Vậy nên, này Đại Tuệ! Ngôn ngữ chẳng thể rơ Đệ nhất nghĩa.  

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Thuận theo tự tâm thấy các pháp bên ngoài không có pháp để phân biệt. Vậy nên chẳng thể rơ biết Đệ nhất nghĩa. Vậy nên, này Đại Tuệ! Ông hăy nên ĺa khỏi đủ thứ tướng ngôn ngữ hư vọng phân biệt! 

 Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng: 

 Các pháp vốn hư vọng

 Không tự thể thật chân

 Vậy nên các ngôn ngữ 

 Chẳng thể nói có không.

 Rỗng không cùng chẳng không

Phàm phu chẳng thể biết

 Các pháp, thể tướng không

 Nói chúng sinh cũng vậy.

 Pháp phân biệt có, không

 Giống như huyễn hóa, mộng...

 Tất cả pháp xét xem

 Chẳng trụ ở Niết Bàn

 Thế gian cũng chẳng trụ

 Như vua và trưởng giả....

 V́ khiến các con mừng

 Lấy bùn làm cầm thú

 Trước cho vật hư ngụy 

 Việc thật sau mới trao,

 Ta nói đủ thứ pháp  

 Tự pháp dáng trong gương

 Làm các Phật tử mừng 

 Sau thuyết minh thật tế. 

 Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát lại bạch đức Phật rằng:  

  - Thưa đức Thế Tôn! Nguyện xin đức Thế Tôn v́ các vị Bồ tát và bản thân con, nói về ĺa có-không, một-khác, đều chẳng đều, có không, chẳng phải có, chẳng phải không, thường-vô thường, việc chẳng thể hành của tất cả ngoại đạo, việc tu hành của Thánh trí tự chứng giác, ĺa khỏi pháp tự tướng đồng tướng. Vào pháp tính thật Đệ nhất nghĩa, các địa theo thứ lớp lên trên thanh tịnh, vào tướng Như Lai địa, nương vào lực bản nguyện như báu Như Ư vô lượng tướng cảnh giới tu hành tự nhiên hành động, đối với tất cả pháp tự tâm hiện thấy tướng sai biệt cho con và tất cả các Bồ tát.v.v... ĺa khỏi vọng tưởng phân biệt đồng tướng dị tướng như vậy, mau chóng được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Được Bồ đề rồi cho tất cả chúng sinh yên ổn vui sướng đều khiến cho thỏa măn đầy đủ. 

 Đức Phật bảo ngài Đại Tuệ rằng: 

 - Hay thay! Hay thay! Hay thay! Này Đại Tuệ! Ông v́ thương xót tất cả trời người để họ được nhiều an lạc, nhiều lợi ích nên mới có thể hỏi ta ư nghĩa như vậy! Hay thay! Hay thay! Hay thay! Này Đại Tuệ! Ông hăy lắng nghe! Lắng nghe! Ta sẽ v́ ông phân biệt giải nói! 

 Ngài Đại Tuệ bạch đức Phật rằng:  

 - Hay thay! Thưa đức Thế Tôn! Con xin thọ giáo. 

 Đức Phật bảo rằng: 

 - Này Đại Tuệ! Kẻ phàm phu ngu si chẳng thể hiểu biết là chỉ có ḷng ḿnh thấy mà chấp trước đủ thứ những pháp tướng bên ngoài, rồi lấy làm thật có. Vậy nên họ hư vọng phân biệt : một-khác, đều-chẳng đều, có-không, chẳng phải có-chẳng phải không, thường-vô thường, nhân tự tâm huân tập, nương tâm hư vọng phân biệt.  

 Này Đại Tuệ! Ví như bầy thú bị khát bức bách nương vào ngọn lửa nóng làm mê loạn tưởng nước, chạy rong khắp nơi, chẳng biết là chẳng phải nước.  Này Đại Tuệ! Như vậy tâm kẻ phàm phu ngu si thấy pháp sinh trụ diệt, chẳng giỏi phân biệt, nhân vào hư vọng chấp trước hí luận huân tập từ vô thỉ đến nay, lửa tham sân si bức năo mê tâm, ưa cầu đủ thứ những cảnh giới sắc. Vậy nên phàm phu rơi vào một-khác, đều-chẳng đều, có-không, chẳng phải có-chẳng phải không, thường-vô thường.v.v... 

 Này Đại Tuệ! Ví như phàm phu thấy thành Càn thát bà mà sinh ra tư tưởng là thành thật. Họ nhân vào chủng tử thành tưởng phân biệt hư vọng huân tập từ vô thỉ đến nay mà thấy.  

 Này Đại Tuệ! Thành kia chẳng phải thành, chẳng phải chẳng thành.  

 Này Đại Tuệ! Tất cả ngoại đạo cũng lại như vậy, nhân vào hí luận huân tập từ vô thỉ đến nay mà chấp trước pháp một-khác, đều-chẳng đều, có-không, chẳng phải có, chẳng phải không.  

 Này Đại Tuệ! Do chẳng hiểu biết là chỉ tâm ḿnh hư vọng thấy.   

 Này Đại Tuệ! Ví như có người ở trong giấc ngủ mơ thấy những con trai, con gái, voi ngựa, xe cộ, thành ấp, tụ lạc, trâu cùng trâu nước, vườn rừng, cây cối, đủ thứ núi sông, ḍng suối, ao tắm, cung điện, lầu các, đủ thứ trang nghiêm rộng lớn nghiêm sức. Thấy thân tại trong đó, họ bỗng nhiên liền tỉnh thức. Thức dậy rồi, họ nghĩ nhớ ngôi thành rộng lớn.  

 Này Đại Tuệ! Ư ông thế nào? Người đó gọi là Thánh giả chăng? 

 Ngài Đại Tuệ bạch đức Phật rằng:  

 - Chẳng phải vậy, thưa đức Thế Tôn! 

 Đức Phật bảo rằng: 

 - Này Đại Tuệ! Tất cả phàm phu ngu si, ngoại đạo, tà kiến, các kiến cũng lại như vậy, chẳng thể hiểu biết các pháp, mơ ngủ tự tâm thấy nên chấp trước cái thấy một - khác, đều - chẳng đều, có - không, chẳng phải có - chẳng phải không, thường - vô thường.  

 Này Đại Tuệ! Ví như con voi vẽ chẳng cao chẳng thấp.  

 Này Đại Tuệ! Kẻ phàm phu ngu si vọng thấy các pháp có cao, có thấp. Này Đại Tuệ! Vào đời vị lai nương theo ngoại đạo tâm tà kiến huân tập mà tăng trưởng hư vọng phân biệt một - khác, đều - chẳng đều, có - không, chẳng phải có - chẳng phải không, thường - vô thường.v.v...  

 Này Đại Tuệ! Mà ngoại đạo kia tự hoại và hoại người khác, nói lời như vầy: “Các pháp chẳng sinh, chẳng diệt, có, không, tịch tịnh”. Người đó gọi là người chẳng chánh kiến.  

 Này Đại Tuệ! Những ngoại đạo đó bài báng pháp nhân quả. Nhân tà kiến nên bạt đứt tất cả các căn lành và nhân duyên thanh tịnh của bạch pháp.  

 Này Đại Tuệ! Người muốn cầu thắng pháp th́ phải xa ĺa người nói pháp như vậy. Tâm người đó chấp trước hai kiến, ḿnh và người khác, chấp pháp hư vọng, rơi vào bài báng, kiến lập ḷng tà, vào với đường ác.  

 Này Đại Tuệ! Ví như mắt bị màng che thấy trong hư không có vừng lông nói với người khác rằng: “Đúng vậy! Đúng vậy! Xanh, vàng, trắng, đỏ sao ông chẳng xem?” Này Đại Tuệ! Mà vừng lông đó vốn tự không h́nh thể. V́ sao vậy? V́ cái có thấy chẳng thấy vậy. Này Đại Tuệ! Các ngoại đạo.v.v.... nương theo tâm tà kiến hư vọng phân biệt  cũng lại như vậy, hư vọng chấp trước một - khác, đều - chẳng đều, có - không, chẳng phải có - chẳng phải không, thường - vô thường sinh ra các pháp.  

 Này Đại Tuệ! Ví như trời mưa sinh ra bong bóng nước tợ như ngọc pha lê, người phàm phu ngu si vọng thấy chấp trước sinh ra tư tưởng là ngọc mà đuổi chạy khắp nơi. Này Đại Tuệ! Mà bong bóng nước đó chẳng phải ngọc báu, chẳng phải chẳng ngọc báu. V́ sao vậy? V́ có thủ, chẳng thủ vậy. Này Đại Tuệ! Những ngoại đạo kia nhân vào tâm hư vọng phân biệt huân tập cũng lại như vậy, nói chẳng phải pháp có là nương vào nhân duyên sinh ra, lại có kẻ nói rằng, thật có pháp diệt. 

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Những ngoại đạo đó kiến lập ba thứ lượng, năm phần luận mà nói lên rằng, quả thật có pháp nội chứng của Thánh giả, ĺa khỏi hai tự thể, hư vọng phân biệt vậy. Này Đại Tuệ! Ĺa tâm ư, ư thức th́ khi chuyển thân liền được loại thân chủng thánh. Tu hành các hạnh không có tâm như th́ ĺa khỏi cảnh giới hư vọng của tự tâm thấy “năng thủ khả thủ” (có khả năng lấy, được lấy), vào Như Lai địa, tự thân tiến đến chứng Thánh trí. Người tu hành như thật th́ chẳng sinh tâm có, không. Này Đại Tuệ! Người tu hành như thật th́ nhất định cảnh giới như vậy.  

 Này Đại Tuệ! Nếu thủ lấy pháp có, không th́ tức là ngă tướng, nhân tướng, chúng sinh tướng, thọ giả tướng vậy.  

 Này Đại Tuệ! Nói pháp có, không tự tướng, đồng tướng th́ đó gọi là đức Phật ứng hóa mà nói, chẳng phải pháp Phật nói.  

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Đức Như Lai ứng hóa nói pháp như vậy là thuận theo tâm thấy của phàm phu ngu si để khiến cho họ tu hành, chẳng phải là kiến lập sự tu hành như thật, thị hiện lạc hạnh tự thân nội chứng Thánh trí tam muội.  

 Này Đại Tuệ! Ví như người thấy bóng cây trong nước. Này Đại Tuệ! Cái đó chẳng phải bóng chẳng phải chẳng bóng. V́ sao vậy? Ví có cây th́ có, không cây th́ không vậy.  

 Này Đại Tuệ! Các ngoại đạo kia nương theo tâm tà kiến vọng tưởng huân tập cũng lại như vậy, phân biệt một - khác, đều - chẳng đều, có - không, chẳng phải có - chẳng phải không, thường - vô thường là vọng tưởng phân biệt vậy. V́ sao vậy? V́ do chẳng hay chẳng biết chỉ là tự tâm thấy vậy.  

 Này Đại Tuệ! Ví như gương sáng theo duyên được thấy tất cả sắc tượng không có ḷng phân biệt. Này Đại Tuệ! Đó chẳng phải h́nh dáng, chẳng phải chẳng h́nh dáng. V́ sao vậy? Có duyên th́ được thấy, không có duyên th́ chẳng thấy vậy.  

 Này Đại Tuệ! Kẻ phàm phu ngu si tự tâm phân biệt thấy h́nh tượng có, không.  

 Này Đại Tuệ! Tất cả các ngoại đạo tự tâm vọng tưởng phân biệt h́nh tượng trong gương cũng lại như vậy, thấy một - khác, đều - chẳng đều vậy.  

 Này Đại Tuệ! Ví như những tiếng vang nhân vào người, núi, sông, nước, gió, trống không, nhà.v.v.... ḥa hợp lại mà nghe. Cái tiếng vang nghe được đó chẳng phải có, chẳng phải không. V́ sao vậy? V́ nhân vào âm thanh mà nghe âm thanh vậy.  

 Này Đại Tuệ! Tất cả ngoại đạo tự tâm hư vọng phân biệt huân tập, thấy một - khác, đều - chẳng đều, có - không, chẳng phải có - chẳng phải không, thường - vô thường.  

 Này Đại Tuệ! Ví như đại địa chỗ không có các cây cỏ nhân vào ánh sáng mặt trời, bụi đất ḥa hợp mà thấy sóng nước dao động, nhưng sóng nước đó chẳng phải có, chẳng phải không. V́ sao vậy? V́ khiến cho chúng sinh hoan hỷ, chẳng hoan ỷ vậy.  

 Này Đại Tuệ! Tất cả ngoại đạo, phàm phu ngu si cũng lại như vậy, nhân từ vô thỉ đến nay tâm phiền năo huân tập hí luận, phân biệt sinh trụ diệt, một - khác, đều - chẳng đều, có - không, chẳng phải có - chẳng phải không, thường - vô thường. Trong nội thân thánh nhân chứng trí môn, thị hiện việc khát ái bùng lên.  

 Này Đại Tuệ! Ví như người nương theo sức chú thuật dựng dậy thây chết. Người gỗ máy không thể chúng sinh nương theo lực tỳ xá xà, nương theo sức tỳ xá xà, nương theo sức người thợ khéo tạo tác việc đi lại mà những phàm phu ngu si chấp trước lấy làm thật có. Do việc đi lại của chúng nên, này Đại Tuệ! Kẻ phàm phu ngu si, các ngoại đạo.v.v... rơi vào ḷng tà kiến cũng lại như vậy, chấp trước hư vọng một - khác, đều - chẳng đều, có - không, chẳng phải có - chẳng phải không, thường - vô thường. Vậy nên phàm phu, ngoại đạo, hư vọng kiến lập pháp như vậy. Vậy nên này Đại Tuệ! Ông phải xa ĺa sinh - trụ - diệt, một - khác, đều - chẳng đều, có - không, chẳng phải có - chẳng phải không, thường - vô thường mà tự thân nội chứng Thánh trí phân biệt vậy. 

 Bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng: 

 Năm ấm và với thức

 Như bóng cây trong nước

 Thấy như huyễn như mơ

 Thủ (lấy) chớ nương ư thức

 Các pháp như mao luân (vừng lông)

 Như nước lửa mê hoặc.

 Với ba cơi xét xem   

 Tất cả như huyễn mộng.

 Nếu như vậy xét xem   

 Tu hành được giải thoát

 Như (mùa) hè thú thèm nước

 Dao động mê hoặc ḷng

 Chỗ kia không có nước

 Vọng tưởng thấy nước dâng

 Như hạt giống ư thức   

 Cảnh giới động, thấy sinh (ra).

 Ngu si nhận là thật   

 Pháp đó sinh như ngăn (che).

 Ngu si đời vô thỉ

 Thủ (lấy) vật như ôm mang

 Nhân đây sinh ra đó 

 Vào pháp lừa người phàm.

 Huyễn khởi thay máy móc

 Mộng chớp mây vậy luôn

 Quán thế gian như vậy

 Đoạn hữu, giải thoát liền.

 Trong hư không lửa nóng

 Không các thức biết thông

 Quán các pháp như vậy

 Chẳng chấp pháp thế gian

 Chỉ có tên các thức  

 C̣n các tướng rỗng không

 Thấy pháp như vừng lông

 Phân biệt ǵ trong pháp

 Vẽ và các vừng lông

 Càn thát bà, huyễn, mộng

 Chim t́m nước, hỏa luân (vừng lửa)

 Thấy có mà thật không.

 Thường-vô thường và một

 Hai, đều-chẳng đều cùng

 Nương nhân vô thỉ buộc

 Phàm phu mê hoặc tâm.

 Nước gương báu trong mắt

 Hiện đủ thứ dáng h́nh

 Vọng thấy đủ thứ sắc   

 (Như) Mơ thạch nữ sinh con.

 Tất cả pháp như thật

 Như (loài) thú thèm nước không (trống rỗng). 

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Các đức Phật Như Lai nói pháp ĺa khỏi bốn thứ kiến (thấy). Đó là ĺa khỏi một - khác, đều - chẳng đều, xa ĺa kiến lập có, không.  

 Này Đại Tuệ! Tất cả các đức Phật Như Lai nói pháp nương vào thật tế, nhân duyên, tịch diệt, giải thoát.  

 Này Đại Tuệ! Tất cả các đức Phật Như Lai nói pháp nương theo cảnh giới cứu cánh, chẳng phải nhân, tự tính, tự tại thiên, vô nhân, thời gian vi trần (?)... chẳng nương như vậy mà nói pháp. 

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Các đức Phật nói pháp ĺa khỏi hai thứ chướng, phiền năo chướng và trí chướng. Như vị đại thương chủ đem các chúng nhân lần lượt đặt ở chỗ rất tịch tịnh yên ổn rốt ráo chưa từng thấy, theo thứ lớp an trí khiến cho họ giải biết tướng thừa, địa sai biệt vậy. 

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Có bốn thứ thiền. Những ǵ là bốn? Một là thiền sở hành của phàm phu ngu si. Hai là quan sát nghĩa thiền. Ba là niệm Chân như thiền. Bốn là Phật Như Lai thiền.  

 Này Đại Tuệ! Thiền sở hành của phàm phu ngu si là ǵ? Là người tu hành Thanh Văn, Duyên Giác, ngoại đạo, quan sát người vô ngă, tự tướng đồng tướng, xương móc liền lại, vô thường, khổ, vô ngă, bất tịnh... chấp trước các tướng. Như vậy như vậy quyết định rốt ráo chẳng khác, như vậy theo thứ lớp nhân sự quan sát trước, theo thứ lớp lên trên... cho đến Phi tưởng, diệt tận định là giải thoát. Đó gọi là Thiền của Thanh Văn, ngoại đạo, phàm phu ngu si.v.v... 

 Này Đại Tuệ! Quán nghĩa thiền là ǵ? Là quan sát nhân vô ngă, tự tướng đồng tướng, thấy tự tướng, đồng tướng, tướng ḿnh, tướng người khác không thật; quan sát pháp vô ngă, nghĩa hành tướng của các địa theo thứ lớp. Này Đại Tuệ! Đó gọi là quan sát nghĩa thiền. 

 Này Đại Tuệ! Quán Chân như thiền là ǵ? Là quan sát nhân duyên phân biệt hư vọng, biết như thật hai thứ vô ngă, phân biệt như thật thể tướng của tất cả các pháp không thật. Bấy giờ, chẳng trụ ở trong tâm phân biệt, được cảnh giới tịch tịnh. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Quán Chân như thiền.  

 Này Đại Tuệ! Quan sát Như Lai thiền là ǵ? Là như thật vào Như Lai địa, vào ba không, ba thứ lạc hành của nội thân Thánh trí tướng, có thể hoàn thành sở tác của chúng sinh chẳng thể nghĩ bàn. Này Đại Tuệ! Đó gọi là quan sát Như Lai thiền. 

 Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng: 

 Những phàm phu... hành thiền 

 Nghĩa tướng thiền quan sát

 Quán niệm Chân Như Thiền 

 Phật tịnh thiền rốt ráo

 Ví như nhật nguyệt h́nh

 Bát đầu ma hải tướng

 Tướng lửa tận, hư không. 

 Hành giả quán như vậy

 Đủ thứ tướng như trên 

 Rơi vào pháp ngoại đạo

 Cũng rơi vào Thanh Văn

 Và hạnh Bích Chi Phật.

 Xả bỏ tất cả xong  

 Tức là vô sở hữu

 Th́ đất nước mười phương

 Tay chân như chư Phật

 Xoa đầu người tu hành  

 Vào Chân như vô tướng. 

 Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát bạch đức Phật rằng:  

 - Thưa đức Thế Tôn! Xin ngài nói về Niết Bàn! Niết Bàn th́ nói những pháp ǵ mới gọi là Niết Bàn? 

 Đức Phật dạy Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát rằng: 

 - Nói Niết Bàn là chuyển diệt thể tướng của các thức pháp, chuyển các kiến huân tập, chuyển tâm ư Alêgia thức pháp tướng huân tập... gọi là Niết Bàn. Này Đại Tuệ! Ta và các đức Phật nói việc rỗng không của cảnh giới Niết Bàn pháp thể như vậy.  

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Nói Niết Bàn nghĩa là cảnh giới tu hành của Thánh trí nội thân, ĺa khỏi pháp hư vọng phân biệt có, không. Này Đại Tuệ! Phi thường là sao? Là ĺa khỏi pháp phân biệt tự tướng đồng tướng. Đó gọi là phi thường.  

 Này Đại Tuệ! Phi đoạn là ǵ? Là tất cả thánh nhân quá khứ, vị lai, hiện tại mà nội thân chứng được. Vậy nên là phi đoạn.  

 Này Đại Tuệ! Bát Niết Bàn là chẳng phải chết, chẳng phải diệt. Này Đại Tuệ! Nếu Bát Niết Bàn là pháp chết (tử pháp) th́ nên có sinh trói buộc.  

 Này Đại Tuệ! Nếu Bát Niết Bàn là pháp diệt th́ nên rơi vào pháp hữu vi. Vậy nên, này Đại Tuệ! Bát Niết Bàn là chẳng phải chết, chẳng phải diệt, chỗ nương về của người tu hành như thật.  

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Nói Niết Bàn là chẳng phải có thể lấy, chẳng phải có thể bỏ, chẳng phải chỗ này, chẳng phải chỗ kia, chẳng phải đoạn, chẳng phải thường, chẳng phải một nghĩa, chẳng phải đủ thứ nghĩa. Vậy nên gọi là Niết Bàn.  

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Thanh Văn Niết Bàn là quan sát tự tướng đồng tướng mà thấu hiểu các pháp nên gọi là Thanh Văn Niết Bàn. Này Đại Tuệ! Bích Chi Phật Niết Bàn là chẳng ưa rối rắm ồn ào, thấy các cảnh giới vô thường, vô lạc, vô ngă, vô tịnh, chẳng sinh ra tướng điên đảo. Vậy nên Thanh Văn, Bích Chi Phật chẳng phải chỗ cứu cánh sinh ra Niết Bàn tưởng vậy. 

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Ta v́ ông nói về hai thể tướng của pháp. Những ǵ là hai? Một là chấp trước thể tướng của lời nói. Hai là chấp trước thể tướng của thế sự.  

 Này Đại Tuệ! Chấp trước thể tướng của lời nói là ǵ? Là từ vô thỉ đến nay chấp trước lời nói hí luận huân tập mà sinh ra.  

 Này Đại Tuệ! Chấp trước thể tướng của thế sự là ǵ? Là chẳng như thật biết chỉ là tự tâm thấy cảnh giới bên ngoài. 

 Lại nữa, này Đại Tuệ! Các Đại Bồ tát nương vào hai thứ nguyện lực trụ tŕ, đảnh lễ các đức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri, hỏi các ngài về sự nghi hoặc.  

 Này Đại Tuệ! Những ǵ là hai thứ nguyện lực trụ tŕ? Một là nương vào lực trụ tŕ của tam muội Tam ma đề. Hai là toàn thân được vui, gọi là tay Như Lai xoa đầu trao cho lực trụ tŕ của ngôi vị.  

 Này Đại Tuệ! Các vị Đại Bồ tát trụ trong Sơ địa thừa lực trụ tŕ của các Như Lai gọi là vào tam muội Đại Thừa Quang Minh của Bồ tát.  

 Này Đại Tuệ! Các Đại Bồ tát vào tam muội Đại Thừa Quang Minh rồi th́ bấy giờ các đức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri ban cho các Bồ tát lực trụ tŕ nên hiện thân miệng ư.  

 Này Đại Tuệ! Như Đại Bồ tát Kim Cương Tạng và các Đại Bồ tát khác thành tựu tướng công đức như vậy.  

 Này Đại Tuệ! Những Đại Bồ tát như vậy trụ ở tam muội Tam ma bạt đề lực trụ tŕ trong Sơ địa dùng lực thiện căn tu tập ở trăm ngàn vạn ức kiếp, theo thứ lớp như thật biết pháp tướng đối trị địa thành tựu. Đại Bồ tát đến Pháp Vân địa, trụ ở vương cung điện Đại Bảo Liên Hoa, ngồi lên ṭa Sư Tử với Đại Bồ tát quyến thuộc đồng loại vây quanh, mũ báu, chuỗi ngọ trang nghiêm thân ḿnh như vàng Diêm Phù Đàn, hoa Chiêm Bặc, ánh sáng mặt trời mặt trăng, hơn màu sắc của hoa sen.

 Lúc bấy giờ, tất cả các đức Phật mười phương đều duỗi tay ra, từ xa xoa đầu Đại Bồ tát trên vương ṭa Liên hoa như vị thái tử được Tự Tại vương, Đế Thích vương, Chuyển Luân vương làm lễ quán đảnh trao ngôi vị.  

 Này Đại Tuệ! V́ Bồ tát được trao ngôi vị kia và những Đại Bồ tát quyến thuộc nương theo tay Như Lai xoa đầu nên được niềm vui toàn thân. Vậy nên nói rằng, lực trụ tŕ của tay xoa đầu Bồ tát.  

 Này Đại Tuệ! Đó gọi là hai thứ lực trụ tŕ của những Đại Bồ tát. Này Đại Tuệ! Các Đại Bồ tát nương vào hai thứ lực trụ tŕ này nên có thể quan sát thân của tất cả các đức Như Lai.  

 Này Đại Tuệ! Nếu không hai thứ lực trụ tŕ th́ chẳng được thấy các đức Phật Như Lai.  

 Này Đại Tuệ! Nếu các vị Đại Bồ tát ĺa khỏi hai thứ lực trụ tŕ mà có thể nói pháp th́ kẻ phàm phu ngu si cũng nên nói pháp. V́ sao vậy? V́ chẳng được lực trụ tŕ của các đức Phật.  

 Này Đại Tuệ! Nương theo lực trụ tŕ của các đức Như Lai nên núi sông, vách đá, cỏ cây, vườn rừng và đủ thứ kỹ nhạc, thành ấp, tụ lạc, cung điện, nhà cửa... đều có thể phát ra tiếng nói pháp, tự nhiên đều phát ra âm thanh kỹ nhạc.  

 Này Đại Tuệ! Huống ǵ là người có ḷng, vô lượng chúng sinh điếc, mù, câm, ngọng ĺa khỏi những khổ năo.  

 Này Đại Tuệ! Lực trụ tŕ của các đức Phật Như Lai lợi ích không lường, an lạc chúng sinh! 

 Bồ tát Đại Tuệ lại bạch đức Phật rằng:  

 - Thưa đức Thế Tôn! V́ sao khi các Đại Bồ tát vào tam muội Tam ma bạt đề và vào các Địa th́ các đức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri tạo tác lực trụ tŕ? 

 Đức Phật bảo rằng: 

 - Này Đại Tuệ! V́ hộ ma nghiệp phiền năo tán loạn tâm, v́ chẳng rơi vào cơi thiền định của Thanh Văn, v́ nội thân chứng Như Lai địa, v́ tăng trưởng nội thân chứng pháp.  

 Này Đại Tuệ! Vậy nên các đức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri v́ các Bồ tát tạo tác lực trụ tŕ.  

 Này Đại Tuệ! Nếu các đức Như Lai chẳng v́ Bồ tát tạo tác lực trụ tŕ th́ rơi vào việc ma của các ngoại đạo, Thanh Văn, Bích Chi Phật, chẳng được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Vậy nên các đức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri đại từ thu nhiếp lấy các vị Bồ tát. 

 Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng: 

 Bồ tát nương tự thân

 Bản nguyện lực thanh tịnh

 Vào tam muội thọ dần  

 Từ Sơ đến Thập địa

 Chư Phật nhân trung tôn

 Thần lực tạo trụ tŕ. 

 

 

KINH NHẬP LĂNG GIÀ

- Quyển thứ ba hết-

 

Minh Quang posted October 31, 2005
 

[Home] [Up] [Kinh Nhập Lăng Già 1] [Kinh Nhập Lăng Già 2] [Kinh Nhập Lăng Già 3] [Kinh Nhập Lăng Già 4] [Kinh Nhập Lăng Già 5] [Kinh Nhập Lăng Già 6] [Kinh Nhập Lăng Già 7] [Kinh Nhập Lăng Già 8] [Kinh Nhập Lăng Già 9] [Kinh Nhập Lăng Già 10]