Chùa Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sách] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Pháp Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Giáo] [Thuyết Pháp] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

  

KINH  NHẬP LĂNG  GIÀ  

Hán dịch: Thiên Trúc Tam Tạng Pháp Sư Bồ Đề Lưu Chi 
Đời Nguyên Ngụy 
Việt dịch:  Tuệ Khai cư sĩ - Phan Rang 
Chứng nghĩa: Tỳ Kheo Thích Đỗng Minh 

---o0o---

 

Quyển thứ hai

 PHẨM THỨ BA: TẬP HỌP TẤT CẢ PHẬT PHÁP

 

 

I- Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát lại bạch đức Phật rằng:  

- Thưa đức Thế Tôn! Các thức có bao nhiêu thứ sinh, trụ, diệt? 

Đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát rằng: 

- Này Đại Tuệ! Các thức sinh, trụ, diệt chẳng phải điều có thể biết của người nghĩ suy! Này Đại Tuệ! Các thức đều có hai thứ sinh, trụ, diệt. Này Đại Tuệ! Các thức có hai thứ diệt, một là tương diệt, hai là tương tục diệt. Này Đại Tuệ! Các thức lại có hai thứ trụ, một là tương trụ, hai là tương tục trụ. Này Đại Tuệ! Các thức có hai thứ sinh, một là tương sinh, hai là tương tục sinh.  

Này Đại Tuệ! Thức có ba thứ. Những ǵ là ba? Một là Chuyển tướng thức, hai là nghiệp tướng thức, ba là trí tướng tức.  

Này Đại Tuệ! Có tám thứ thức mà lược nói th́ có hai thứ. Những ǵ là hai?  Một là Liễu Biệt thức, hai là Phân Biệt sự  thức. Này Đại Tuệ! Như thấy các sắc tượng trong gương sáng, này Đại Tuệ! Liễu Biệt thức cũng như vậy thấy đủ thứ cảnh tượng. Này Đại Tuệ! Liễu Biệt thức, Phân Biệt sự thức, hai thứ thức đó không sai khác mà đắp đổi nhau chung làm nhân. Này Đại Tuệ! Liễu Biệt thức huân tập chẳng thể nghĩ bàn biến nhân. Này Đại Tuệ! Phân Biệt Sự thức phân biệt lấy cảnh giới. Nhân từ vô thỉ đến nay, hí luận huân tập.  

Này Đại Tuệ! A La Gia thức hư vọng phân biệt đủ thứ huân tập diệt th́ các căn cũng diệt. Này Đại Tuệ! Đó gọi là tương diệt. Này Đại Tuệ! Tương tục diệt nghĩa là nhân nối tiếp nhau diệt th́ tức là tương tục diệt. Nhân diệt, duyên diệt tức là tương tục diệt.  

Này Đại tuệ! Cái gọi là y pháp, y duyên, nói y pháp nghĩa là sự huân tập vọng tưởng hư luận từ vô thỉ; nói y duyên nghĩa là từ tâm thức thấy cảnh giới phân biệt. Này Đại Tuệ! Ví như cục bùn với vi trần chẳng phải khác, chẳng phải chẳng khác. Vàng với đồ trang nghiêm bằng vàng cũng lại như vậy, chẳng phải khác, chẳng phải chẳng khác. Này Đại Tuệ! Nếu cục bùn khác th́ chẳng phải do vi trần kia tạo thành mà thật do nó tạo thành. Vậy nên chẳng khác. Nếu chẳng khác th́ cục bùn và vi trần nên không sai biệt. Này Đại Tuệ! Như vậy Chuyển thức, A Lê Gia thức nếu tướng khác th́ chẳng từ A Lê Gia thức sinh ra, nếu chẳng khác th́ Chuyển thức, A Lê Gia thức cũng nên diệt mà tự tướng A Lê Gia thức chẳng diệt. Vậy nên, này Đại Tuệ! Tự tướng các thức diệt mà tự tướng diệt th́ nghiệp tướng diệt. Nếu tự tướng diệt th́ A Lê Gia thức nên diệt. Này Đại Tuệ! Nếu A Lê thức diệt th́ đây chẳng khác hí luận đoạn kiến của ngoại đạo. Này Đại Tuệ! Những ngoại đạo đó nói như vầy: “Cái gọi là ĺa các cảnh giới th́ thức tương tục diệt mà thức tương tục diệt rồi tức là diệt các thức. Này Đại Tuệ! Nếu thức tương tục diệt th́ từ vô thỉ đến nay các thức nên diệt.  

Này Đại Tuệ! Các ngoại đạo nói các thức tương tục từ tác giả sinh ra. Họ chẳng nói thức nương vào mắt, h́nh sắc, hư không, ánh sáng ḥa hợp sinh ra mà nói có tác giả.  

Này Đại Tuệ! Tác giả của ngoại đạo là người nào? Là bậc thắng nhân tự tại đối với vi trần.v.v.... chính là người có khả năng tạo tác (tác giả). 

Lại nữa, này Đại Tuệ! Có bảy thứ tự tính. Những ǵ là bảy? Một là Tập (gom) tính tự tính, hai là Tính tự tính, ba là Tướng tính tự tính, bốn là Đại tính tự tính, năm là Nhân (duyên) tính tự tính, sáu là Duyên tính tự tính, bảy là Thành (nên) tính tự tính. 

Lại nữa, này Đại Tuệ! Có bảy thứ đệ nhất nghĩa. Những ǵ là bảy? Một là Tâm cảnh giới, hai là Trí cảnh giới, ba là Tuệ cảnh giới, bốn là Nhị kiến cảnh giới, năm là Quá nhị kiến cảnh giới, sáu là Quá Phật tử địa cảnh giới, bảy là Nhập Như Lai địa nội hành cảnh giới.Này Đại Tuệ! Đây chính là Tính tự tính đệ nhất nghĩa tâm của các đức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri quá khứ, vị lai và hiện tại. Này Đại Tuệ! Nương vào Tính tự tính đệ nhất nghĩa tâm này các đức Phật Như Lai rốt ráo được ở thế gian, xuất thế gian. Từ mắt trí tuệ của chư Phật mà các pháp đồng tướng, khác tướng được kiến lập. Như sự kiến lập này th́ chẳng cùng ngoại đạo tà kiến cộng đồng.  

Này Đại Tuệ! Sao là chẳng cùng với ngoại đạo tà kiến cộng đồng? Đó là cảnh giới phân biệt tự tâm vọng tưởng kiến mà chẳng giác biết tự tâm tưởng kiến.  

Này Đại Tuệ! Những phàm phu ngu si lấy cái kiến thật thể làm đệ nhất nghĩa nên nói Nhị kiến luận. 

Lại nữa, này Đại Tuệ! Nay ông hăy lắng nghe ta sẽ v́ ông giải nói! Hư vọng phân biệt lấy làm có vật, là đoạn ba thứ khổ. Những ǵ là ba? Là vô tri, ái nghiệp, nhân duyên diệt, sở kiến tự tâm như cảnh giới huyễn.  

Này Đại Tuệ! Các Sa môn, Ba la môn nói lời như vầy: “Vốn vô thỉ sinh ra, nương vào nhân quả mà hiện”. Họ lại nói rằng: “Thật có vật trụ nương theo các duyên nên có ấm, giới, nhập, sinh, trụ, diệt. Do sinh th́ diệt vậy”.  

Này Đại Tuệ! Sa môn, Ba la môn đó nói, thể tương tục vốn từ vô thỉ có, hoặc sinh, hoặc diệt, hoặc Niết Bàn, hoặc đạo, hoặc nghiệp, hoặc đế. Phá hoại các pháp chính là đoạn diệt luận, chẳng phải là lời nói của ta. V́ sao vậy? V́ do hiện pháp chẳng thể được, chẳng thấy căn bản vậy.  

Này Đại Tuệ! Ví như cái b́nh vỡ th́ chẳng được công dụng của b́nh.  

Này Đại Tuệ! Ví như giống bị đốt cháy th́ chẳng sinh ra mầm.v.v...  

Này Đại Tuệ! Ấm, giới, nhập kia chính là diệt mà ấm, giới, nhập quá khứ diệt th́ ấm, giới, nhập hiện tại, vị lai cũng diệt. V́ sao vậy? V́ nhân vào tự tâm hư vọng phân biệt kiến vậy.  

Này Đại Tuệ! V́ không có cái thể tương tục của ấm, giới, nhập kia vậy.  

Này Đại Tuệ! Nếu vốn từ vô thỉ sinh, nương vào ba pháp sinh ra đủ thứ thức th́ v́ sao lông rùa chẳng sinh? Cát chẳng sinh ra dầu? Nghĩa quyết định lập ra của ông th́ tức là tự hoại. Ông nói có không, nói sinh, nhân quả sở thành cũng hoại.  

Này Đại Tuệ! Nếu nương vào nhân duyên ba pháp như vậy th́ nên sinh ra tự tướng nhân quả của các pháp. Các tướng hữu vô quá khứ, hiện tại, vị lai, Thí dụ, A hàm, tự giác quán địa nương vào tự kiến hun đúc ḷng. Nói lời như vậy, này Đại Tuệ! Phàm phu ngu si cũng lại như vậy, bị sự ác hại của ác kiến, ư mê của tà kiến, kẻ vô trí xưng là Nhất Thiết Trí nói. 

Này Đại Tuệ! Nếu lại có Sa môn, Ba la môn thấy các pháp ĺa khỏi tự tính như mây, vừng lửa, thành của Kiền thát bà chẳng sinh, chẳng diệt, như huyễn, ngọn lửa, trăng trong nước, như mộng... nội ngoại tâm nương theo từ đời vô thỉ đến nay mà hư vọng phân biệt, hí luận hiện ra. Ĺa khỏi tự tâm hư vọng phân biệt nhân duyên có thể thấy. Ĺa khỏi vọng tưởng Diệt Tận nói lời nói pháp. Ĺa khỏi của cải sống của thân để giữ ǵn sử dụng pháp. Ĺa khỏi A Lê Gia thức chọn lấy cảnh giới tương ứng, vào cảnh giới tịch tịnh, ĺa khỏi pháp sinh, trụ, diệt. Suy nghĩ, quan sát như vậy mà tự tâm lấy làm sinh.  

Này Đại Tuệ! Bồ tát như vậy chẳng bao lâu sẽ được tâm b́nh đẳng Niết Bàn thế gian.  

Này Đại Tuệ! Ông phương tiện khéo léo khai phát phương tiện quan sát cơi của tất cả chúng sinh đều như huyễn hóa, như h́nh tượng trong gương, không nhân duyên khởi, xa ĺa nội cảnh, tự tâm thấy cảnh giới bên ngoài, thứ lớp theo vào cơi vô tướng, thứ lớp theo vào từ địa đến cảnh giới tam muội địa, tin vào sự huyễn hóa tự tâm của ba cơi. Này Đại Tuệ! Người tu hành như vậy sẽ được Như Huyễn tam muội, vào cảnh giới tịch tịnh của tự tâm, đến được cảnh giới bờ kia (bờ giác), ĺa khỏi pháp tác giả sinh, được Kim Cương tam muội, vào thân của Như Lai, vào hóa thân của Như Lai, vào những lực thông tự tại đại từ đại bi trang nghiêm thân, vào tất cả đất nước Phật, vào tất cả niềm vui của chúng sinh, ĺa khỏi cảnh giới ư thức của tâm ư, chuyển thân được diệu thân.  

Này Đại Tuệ! Các Đại Bồ tát tu hành như vậy th́ nhất định được diệu thân Như Lai Vô Thượng.  

Này Đại Tuệ! Bồ tát muốn chứng thân Như Lai th́ xa ĺa ấm, giới, nhập và pháp ḥa hợp nhân duyên của tâm, xa ĺa hí luận phân biệt hư vọng sinh, trụ, diệt, các pháp chỉ có tâm! Phải như vậy tri kiến, ba cơi từ đời vô thỉ đến nay nên hư vọng phân biệt hí luận mà có, quan sát Như Lai địa tịch tịnh chẳng sinh, tiến đến hạnh Thánh của nội thân.  

Này Đại Tuệ! Ông sẽ chẳng bao lâu được hạnh vô công dụng tự tại của tâm rốt ráo như mọi sắc theo báu Ma Ni hóa thân vào tâm vi tế của các chúng sinh. Do vào theo tâm địa nên khiến cho các chúng sinh thứ lớp vào địa. Vậy nên, này Đại Tuệ! Các Đại Bồ tát cần phải giỏi biết nội pháp tự tu hành của các Bồ tát. 

Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát Mahatát lại bạch đức Phật rằng:  

- Nguyện xin đức Thế Tôn v́ các vị Đại Bồ tát nói “Tâm ư ư thức ngũ pháp tự thể tương ứng pháp môn”, chỗ tu hành của chư Phật, Bồ tát xa ĺa cảnh giới tự tâm tà kiến ḥa hợp, có thể phá tất cả thể tướng ngôn ngữ, thí dụ, ḷng nói pháp của tất cả chư Phật v́ các Bồ tát ở thành Lăng Già trên núi Ma La Gia trong biển lớn, nói lên sự quan sát cảnh giới sóng biển cả A Lê Gia thức, nói lên lời nói pháp của pháp thân Như Lai. 

Lúc bấy giờ, đức Phật bảo Thánh Giả Đại Tuệ Đại Bồ tát rằng: 

- Này Đại Tuệ! Có bốn nhân duyên mà nhăn thức sịnh ra. Những ǵ là bốn? Một là, chẳng biết tự nội thân chọn lấy cảnh giới. Hai là, từ đời vô thỉ đến nay hư vọng phân biệt cảnh giới của sắc, huân tập chấp trước hư luận. Ba là, thể tự tính của thức như vậy. Bốn là, ưa thấy đủ thứ sắc tướng.  

Này Đại Tuệ! Đó gọi là bốn thứ nhân duyên đối với biển A Lê Gia thức nổi dậy sóng lớn mạnh, có thể sinh ra chuyển thức.  

Này Đại Tuệ! Như nhăn thức khởi lên nhận thức th́ lỗ chân lông các căn nhất  thời Chuyển thức sinh ra như h́nh tượng trong gương nhiều ít nhất thời hiện. Lại có thứ tùy theo nhân duyên thứ lớp sinh ra, này Đại Tuệ! Giống như gió mạnh thổi biển tâm cảnh mà sóng thức sinh, chẳng đoạn dứt nhân sự tướng, đắp đổi chung chẳng ĺa nhau, nghiệp thể sai khiến, trói buộc nhau, chẳng hiểu biết sắc thể mà năm thức thân chuyển vậy.  

Này Đại Tuệ! Năm thức và tâm thức chẳng tác khởi ư niệm này: “Ta đắp đổi chung làm nhân, tự tâm thấy hư vọng phân biệt, chọn lấy các cảnh giới mà thức kia mỗi mỗi đều chẳng khác, cùng nhau hiện phân biệt cảnh giới: “Như vậy thức kia sinh diệt vi tế. Do người vào tu hành Tam muội chẳng giác, chẳng biết huân tập vi tế mà người tu hành tác khởi tâm này: “Ta diệt các thức để vào tam muội”. Mà người tu hành chẳng diệt các thức vào tam muội, này Đại Tuệ! Th́ huân tập chủng tử chẳng diệt, thủ lấy cảnh giới bên ngoài, các thức diệt.  

Này Đại Tuệ! Như vậy là hành của vi tế A Lê Gia thức, trừ Phật Như Lai và các Đại Bồ tát nhập Địa c̣n các Thanh Văn, Bích Chi Phật, người tu hành ngoại đạo khác th́ chẳng thể biết, trí lực vào tam muội cũng chẳng thể hiểu v́ họ chẳng biết tướng của các Địa, v́ chẳng thể biết phương tiện trí tuệ khéo quyết định sai biệt, v́ chẳng thể hiểu sự huân tập các thiện căn các đức Phật Như Lai, v́ chẳng thể biết tự tâm hiện cảnh giới phân biệt hí luận, v́ chẳng thể vào hang động A Lê Gia thức với đủ thứ rừng rậm.  

Này Đại Tuệ! Chỉ có người tu hành đúng như thật thượng, trung, hạ mới có thể phân biệt thấy Hư vọng kiến trong tự tâm, có thể ở trong vô lượng đất nước được các đức Như Lai trao cho ngôi vị, được vô lượng tự tại lực thần thông tam muội, nương theo thiện tri thức, quyến thuộc Phật tử mà có thể được thấy cảnh giới tự thể tự tâm ư thức của tâm ư, phân biệt biển lớn sinh tử do nghiệp ái vô trí lấy làm nhân hữu (có) vậy.  

Này Đại Tuệ! Vậy nên người tu hành như thật nên t́m kiếm, thân cận thiện tri thức. 

Bấy giờ, đức Thế Tôn nói kệ rằng: 

Ví như sóng biển lớn 

Do gió mạnh nổi lên

Sóng cả vỗ hốc tối 

Không có lục đoạn dừng.

Lê gia thức cũng vậy 

Cảnh giới gió thổi rung

Đủ thứ những sóng thức

Bay nhảy mà chuyển sinh.

Xanh, đỏ, muối trắng, sữa

Và cả vị ngọt đường

Mọi hoa cùng quả trái  

Như ánh sáng trời, trăng

Phi dị phi bất dị

Nước biển dậy sóng lên.

Bảy thức cũng như vậy

Tâm cùng ḥa hợp sinh.

Ví như nước biển động

Đủ thứ sóng chuyển thành.

Lê Gia thức cũng vậy

Đủ thứ các thức sinh

Tâm ư và ư thức

V́ các tướng nói lên.

Các thức không  dị tướng  

Phi kiến, sở kiến tướng (chẳng kiến tướng, sở kiến tướng)

Ví như sóng nước biển 

Sai biệt th́ là không

Các thức tam như vậy. 

Ư hay quán cảnh chung (tập cảnh)

Thức hay rơ nhận thức 

Năm thức hiện phân riêng.

Lúc bấy giờ, Thánh giả

Đại Tuệ Đại Bồ tát dùng kệ hỏi đức Phật: 

Các sắc tượng xanh, đỏ...

Tự thức thấy như trên

Sóng nước, pháp tương đối

V́ sao nói như vậy? 

Bấy giờ, đức Thế Tôn dùng kệ đáp rằng: 

Các tạp sắc xanh đỏ 

Trong sóng đều là không.

Nói chuyển thức trong ḷng

V́ tướng phàm phu nói

Nghiệp đó đều là không

Tự tâm ĺa khả thủ.

Khả thủ và năng thủ (chọn lấy)

Cùng những sóng kia đồng

Thân tư sinh trụ giữ

Chỉ thức thấy chúng sinh.

Vậy nên hiện Chuyển thức

Sóng nước tương tợ thức

Sóng biển cả động rung

Nhấp nhô phân biệt được

V́ sao chẳng biết thông

Thức A Lê Gia chuyển?

Trí tuệ phàm phu không

Thức Lê gia như biển

Pháp như sóng đối chuyển

Vậy nên thí dụ nói. 

Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát lại nói kệ rằng: 

Mặt trời mọc soi đồng  

Chúng sinh thượng, trung, hạ

Như Lai xuất thế gian

V́ phàm phu nói thật

Phật được pháp rốt cùng

V́ sao chẳng nói thật?

Nếu nói pháp thật chân

Tâm kia không  chân thật

Như sóng biển mênh mông

Mộng và tượng trong gương

Đồng thời mà được hiện

Như cảnh giới trong ḷng.

Cảnh giới chẳng đầy đủ

Nên thứ lớp hiện lên.

Thức nhận biết cái biết 

Ư biết nên chẳng nên (đúng hay sai)

Năm thức do hiện thấy 

Trong định không như vậy.

Ví như vị họa sư

Cùng với các đệ tử

Vẽ h́nh tượng đủ màu  

Ta nói pháp cũng vậy.

Sắc màu vốn không văn (vằn, nét vẽ)

Chẳng bút cũng chẳng khí (dụng cụ)

V́ chúng sinh nói nên

Vẽ đan xen h́nh tượng.

Lời nói ĺa thật chân

Chân thật ĺa danh tự,

Ta được chỗ thật chân 

Như thật nội thân biết.

Ĺa tướng giác, sở giác 

Giải như thật nói lên

Nói đây v́ con Phật  

Người ngu phân biệt khác.

Mọi thứ như huyễn thôi

Chỉ thấy chẳng phải thật

Nói lên v́ người này  

Người kia chẳng phải nói

Đó, đó những bệnh nhân

Lương y tùy cho thuốc

Như Lai v́ chúng sinh  

Chỉ nói (cho) ḷng ứng khí (ḷng hợp với pháp).

Vọng tưởng phi cảnh giới

Thanh Văn cũng chẳng phân (chẳng phải sự phân biệt)

Các Như Lai Thế Tôn

Nói cảnh giới tự giác.

Lại nữa, này Đại Tuệ!  

Nếu Đại Bồ tát muốn biết tự tâm ĺa khỏi hư vọng phân biệt tướng năng thủ, khả thủ cảnh giới th́ phải ĺa khỏi sự rối rắm ồn ào, ĺa khỏi sự che phủ của ngủ nghỉ (thùy miên), đầu đêm cuối đêm luôn tự tỉnh thức tu hành phương tiện, ĺa khỏi tất cả hí luận của các ngoại đạo, ĺa khỏi tướng của Thanh Văn, Duyên Giác thừa, phải thông đạt ḷng ḿnh hiện thấy tướng hư vọng phân biệt. 

Lại nữa, này Đại Tuệ ! Đại Bồ tát kiến lập, trụ tŕ tâm tướng trí tuệ th́ đối với ba tướng Thượng Thánh trí phải siêng năng tu học.  

Này Đại Tuệ! Những ǵ là ba tướng Thượng Thánh trí? Đó là tướng Vô Sở Hữu, tướng tất cả chư Phật tự nguyện trụ tŕ, tướng nội thân thánh trí tự giác tri. Người tu hành này có thể xả bỏ tướng trí tuệ của con lừa thọt, được ba tướng tu hành của thắng tử đệ bát địa.  

Này Đại Tuệ! Cái ǵ là tướng Vô sở hữu? Là quan sát tướng của Thanh Văn, Duyên Giác và ngoại đạo.  

Này Đại Tuệ! Cái ǵ là tướng của tất cả chư Phật vốn tự tác nguyện trụ tŕ các pháp.  

Này Đại Tuệ! Cái ǵ là tướng nội thân Thánh trí tự giác tri? Tất cả pháp tướng không có sự chấp trước, được thân như huyễn tam muội, chỗ các Phật địa tiến đến tu hành.  

Này Đại Tuệ! Đó gọi là ba tướng Thượng Thánh Trí. Nếu người thành tựu ba tướng này th́ có thể đến cảnh giới thánh trí tự giác. Vậy nên, này Đại Tuệ! Các Đại Bồ tát cầu ba tướng Thượng Thánh Trí th́ phải học tập như vậy. 

Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát biết ư niệm trong ḷng những chúng Đại Bồ tát, thừa lực trụ tŕ của đức Phật Như Lai  mà hỏi tên gọi Thánh trí hành phân biệt pháp môn thể: 

- Thưa đức Thế Tôn! Nguyện xin ngài v́ con nói về tên gọi Thánh Trí hành phân biệt pháp môn thể nương theo một trăm linh tám kiến mà phân biệt nói! 

Đức Như Lai Ứng Chánh Biến Tri nương vào một trăm linh tám kiến v́ các Đại Bồ tát phân biệt nói về pháp tự tướng đồng tướng vọng tưởng phân biệt thể tu hành sai biệt: 

- Này Đại Tuệ! Đại Bồ tát khéo được sự tu hành sai biệt của pháp vọng tưởng phân biệt tự thể này th́ có thể thanh tịnh được nhân vô ngă, pháp vô ngă, giỏi giải được các Địa vượt qua niềm vui thiền định Tam ma bạt đề của các Thanh Văn, Bích Chi Phật, được chẳng thể nghĩ bàn cảnh giới tu hành của các đức Phật Như Lai, được ĺa khỏi tướng hạnh tự thể của năm pháp, vào thể chân thật hạnh của pháp thân chư Phật, được chỗ khéo quyết định của pháp thân Như Lai, cảnh giới như huyễn thành tựu, tất cả đất nước, từ trời Đâu Suất đến cơi A Ca Ni Sấc, được pháp thân Như Lai. 

Đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát rằng: 

- Có một ḍng ngoại đạo tà kiến chấp trước “Không vô” vọng tưởng sở hữu của họ phân biệt nhân của trí có hai: Tự thể và vô thể. Họ phân biệt sừng thỏ không có. Như sừng thỏ không có th́ các pháp cũng không có.  

Này Đại Tuệ! Lại có ngoại đạo khác thấy công đức bốn đại thật có vật. Họ thấy mỗi mỗi vật đều có tướng sai biệt, thật không có sừng thỏ, rồi hư vọng chấp trước vọng tưởng phân biệt thật có sừng trâu. Này Đại Tuệ! Những ngoại đạo đó rơi vào nhị kiến, chẳng biết chỉ có tâm, vọng tưởng phân biệt tăng trưởng cơi ḷng của ḿnh.  

Này Đại Tuệ! Như thân, của cải sống, đồ dùng, thế gian.v.v... chỉ là sự phân biệt của tâm, chẳng được phân biệt sừng thỏ, ĺa khỏi có, không.  

Này Đại Tuệ! Chẳng được phân biệt tất cả các pháp, ĺa khỏi có, không. Này Đại Tuệ! Nếu có người ĺa khỏi có không mà nói như vầy: “Không có việc phân biệt có sừng thỏ, chẳng được phân biệt không có việc có sừng thỏ”. Người đó thấy tướng đợi nhân, chẳng được phân biệt không sừng thỏ. V́ sao vậy? Này Đại Tuệ! V́ cho đến quan sát vi tế vi trần (bụi rất nhỏ) cũng chẳng thấy thật sự, ĺa khỏi cảnh giới người trí, chẳng được phân biệt có sừng trâu! 

Bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát bạch đức Phật rằng:  

- Thưa đức Thế Tôn! Đức Thế Tôn! Kẻ phàm phu ngu si chẳng thấy tướng phân biệt mà sánh với trí phân biệt th́ người đó thấy không có! 

Đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát rằng: 

- Này Đại Tuệ! Chẳng phải quan sát tâm phân biệt người đó vô tướng. V́ sao vậy? V́ nhân vào tâm hư vọng phân biệt, nương vào sừng mà có tâm phân biệt! Này Đại Tuệ! Y chỉ vào sừng hư vọng mà có tâm phân biệt. Vậy nên nương vào nhân của y chỉ, ĺa tướng đối đăi pháp th́ chẳng phải thấy sự không có sừng kia của pháp.  

Này Đại Tuệ! Nếu ĺa tâm phân biệt lại có phân biệt th́ nên ĺa cái có của sừng, chẳng phải nhân vào cái có của sừng.  

Này Đại Tuệ! Nếu chẳng ĺa tâm phân biệt đó th́ pháp kia cho đến quan sát vi trần, chẳng thấy có vật thật. Này Đại Tuệ! Chẳng ĺa khỏi tâm th́ pháp đó nên không có, do hai pháp có, không đó chẳng thể được. Nếu vậy th́ thấy có những pháp ǵ? Không những pháp ǵ? Này Đại Tuệ! Nếu chẳng thấy có, không như vậy th́ chẳng phân biệt được có không. Nghĩa này ra sao? Thấy có sừng trâu, thấy không có sừng thỏ, chẳng được phân biệt như vậy.  

Này Đại Tuệ! V́ nhân chẳng tương tợ nên nghĩa có, không chẳng thành, v́ các ngoại đạo, phàm phu,. Thanh Văn nói nghĩa có, không, cả hai đều chẳng thành. 

Này Đại Tuệ! Lại có ngoại đạo khác thấy sắc có rồi nhân đó vọng tưởng chấp trước h́nh tướng dài ngắn, thấy hư không không h́nh tướng phân chia tề chỉnh, thấy các sắc tướng khác với hư không, có sự phân chia tề chỉnh ấy.  

Này Đại Tuệ! Hư không tức là sắc, do sắc đại vào hư không nên, này Đại Tuệ! Sắc tức là hư không, nương pháp này có pháp kia, nương pháp kia có pháp này. Do nương sắc phân biệt hư không, nương hư không phân biệt sắc vậy.  

Này Đại Tuệ! Bốn thứ Đại sinh ra tự tướng (tướng của ḿnh) đều riêng biệt, chẳng trụ ở hư không mà trong bốn Đại chẳng phải không có hư không.  

Này Đại Tuệ! Sừng thỏ cũng như vậy, nhân sừng trâu có mà nói sừng thỏ không.  

Này Đại Tuệ! Lại, đem sừng trâu đó chặt nát thành vi trần th́ phân biệt tướng vi trần chẳng thể được thấy những ǵ những ǵ đó là pháp có, những ǵ những ǵ là pháp không mà nói là có vậy? Là không vậy? Nếu quan sát như vậy th́ những pháp khác cũng vậy. 

Lúc bấy giờ, đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát rằng: 

- Này Đại Tuệ! Ông hăy nên ĺa sừng thỏ, sừng trâu, hư không, sắc vọng tưởng khác, kiến.v.v...! Này Đại Tuệ! Ông cũng nên v́ các Bồ tát nói ĺa tướng sừng thỏ.v.v... Này Đại Tuệ! Ông nên phải biết tướng hư vọng phân biệt sở kiến của tự tâm.  

Này Đại Tuệ! Ông phải ở trong đất nước chư Phật, v́ các Phật tử mà nói tất cả cảnh giới hư vọng của ḷng ḿnh hiện thấy. 

Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng: 

Sắc ở trong ḷng không

Tâm nương cảnh có

Nội thức thấy chúng sinh

Thân, của cải, trụ xứ

Tâm ư, ư thức cùng

Tự tính và năm pháp

Hai vô ngă sạch trong (hai thứ vô ngă tịnh) 

Như Lai nói như vậy.

Dài, ngắn và có, không...

Hỗ tương sinh đắp đổi

Do có nên thành không

Do không nên thành có

Phân biệt thể vi trần  

Chẳng khởi vọng tưởng sắc

Chỉ chỗ an trụ ḷng 

Ác kiến chẳng thể tịnh

Phi cảnh trí vọng tưởng

Thanh Văn chẳng biết thông

Lời nói của Thế Tôn  

Cảnh giới của tự giác.

Lúc bấy giờ, Thánh giả 

Đại Tuệ Đại Bồ tát  v́ tịnh tự tâm hiện tuông chảy, lại thỉnh đức Như Lai mà nói lên rằng: 

- Thưa đức Thế Tôn! Làm sao tịnh trừ tâm ḿnh hiện đang tuông chảy? Là tịnh theo thứ lớp hay là một lúc vậy? 

Đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát rằng: 

- Này Đại Tuệ! Ví như trái am ma la chín dần dần chẳng phải một lúc. Này Đại Tuệ! Chúng sinh thanh tịnh ḷng ḿnh hiện đang tuông chảy cũng lại như vậy, thanh tịnh dần dần chẳng phải là một lúc. Ví như người thợ gốm làm những đồ dùng, dần dần thành tựu chẳng phải là một lúc.  

Này Đại Tuệ! Các đức Phật Như Lai tịnh các chúng sinh tự tâm đang tuông chảy cũng lại như vậy, dần dần mà tịnh, chẳng phải tịnh một lúc.  

Này Đại Tuệ! Ví như đại địa sinh ra những rừng cây, dược thảo, muôn vật... tăng trưởng dần dần, phải một lúc mà thành.  

Này Đại Tuệ! Các đức Phật Như Lai tịnh các chúng sinh tự tâm đang tuông chảy cũng lại như vậy, cứ dần dần mà tịnh, chẳng phải tịnh trong một lúc.  

Này Đại Tuệ! Ví như có người học các âm nhạc, ca múa, thư họa, đủ thứ kỹ thuật cứ dần dần mà giải được, chẳng phải biết một lúc. Này Đại Tuệ! Các đức Phật Như Lai tịnh các chúng sinh tự tâm hiện tuông chảy cũng lại như vậy, dần dần mà tịnh, chẳng phải tịnh trong một lúc.  

Này Đại Tuệ! Ví như gương sáng không ḷng phân biệt, tất cả sắc tượng đều hiện lên một lúc. Đức Như Lai Thế Tôn cũng lại như vậy, không có phân biệt tịnh các chúng sinh tự tâm hiện đang tuông chảy mà thanh tịnh trong một lúc, chẳng phải tịnh dần dần, khiến cho họ trụ ở chỗ tịch tịnh không phân biệt.  

Này Đại Tuệ! Ví như ánh sáng của mặt trời, mặt trăng cùng một lúc soi khắp tất cả sắc tượng, chẳng phải là trước hay sau.  

Này Đại Tuệ! Đức Như Lai Thế Tôn cũng lại như vậy, v́ khiến cho chúng sinh ĺa khỏi phiền năo tự tâm, thấy lỗi hoạn của khí huân tập nên nhất thời thị hiện chẳng thể nghĩ bàn cảnh giới trí tối thắng.   Này Đại Tuệ! Ví như A Lê Gia thức phân biệt hiện cảnh tự thân, đồ tư sinh, thế gian.v.v... th́ nhất thời mà biết, chẳng phải là trước hay sau.  

Này Đại Tuệ! Phật Như Lai báo cũng lại như vậy nhất thời thành thục các cơi chúng sinh, đặt vào cung điện tịnh diệu của trời Cứu Cánh, chỗ tu hành thanh tịnh.  

Này Đại Tuệ! Ví như Phật pháp, Phật báo phóng ra những ánh sáng có Phật ứng hóa chiếu soi các thế gian.  

Này Đại Tuệ! Pháp thể ánh sáng của nội thân thánh hạnh chiếu soi diệt trừ tà kiến hữu vô của thế gian cũng lại như vậy.  

Lại nữa, này Đại Tuệ! Pháp Phật, báo Phật nói tự tướng tất cả pháp đồng tướng, nhân tự tâm hiện thấy tướng huân tập, nhân hư vọng phân biệt hí luận trói buộc nhau. Như đă nói, pháp không có cái thể như vậy.  

Này Đại Tuệ! Như nhà huyễn thuật huyễn tác tất cả đủ thứ h́nh tượng. Những người ngu si lấy đó làm thật mà những h́nh tượng đó thật ra chẳng thể thật được.  

Lại nữa, này Đại Tuệ! Pháp thể hư vọng nương vào pháp nhân duyên, chấp trước có thật mà phân biệt sinh ra.  

Này Đại Tuệ! Như nhà huyễn thuật giỏi dựa vào cỏ cây gạch đá tạo tác đủ thứ việc, nương vào chú thuật, sức nhân công thành tựu tưởng tất cả chúng sinh với h́nh sắc và thân phận, gọi là h́nh dáng người huyễn. Chúng sinh thấy đủ thứ h́nh sắc huyễn mà chấp trước là người nhưng thật ra không có người.  

Này Đại Tuệ! Chúng sinh tuy thấy đó là người nhưng họ không thật là nhân thể. Này Đại Tuệ! Nhân duyên pháp thể theo tâm phân biệt cũng lại như vậy, do thấy tâm tướng đủ thứ huyễn. V́ sao vậy? V́ do chấp trước tướng hư vọng, nhân tâm phân biệt huân tập.  

Này Đại Tuệ! Đó gọi là thể tướng của hư vọng phân biệt. Này Đại Tuệ! Đó gọi là tướng báo Phật nói pháp. Này Đại Tuệ! Pháp Phật nói pháp là ĺa tâm tương ứng thể, cảnh giới nội chứng thánh hạnh. Này Đại Tuệ! Đó gọi là tướng Pháp Phật nói pháp. 

Này Đại Tuệ! Sở tác của Phật ứng hóa là ứng Phật nói: Thí, giới, nhẫn, tinh tấn, thiền định, trí tuệ, ấm, giới, nhập, giải thoát, kiến lập thức tưởng sai biệt hạnh, nói tướng thứ lớp vô sắc tam ma bạt đề của các ngoại đạo. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Ứng Phật sở tác ứng Phật nói pháp tướng.  

Lại nữa, này Đại Tuệ! Pháp Phật nói pháp là ĺa khỏi phàn duyên (vin, níu vào duyên), ĺa khỏi năng quán, sở quán, ĺa khỏi sở tác tướng, lượng tướng.  

Này Đại Tuệ! Chẳng phải cảnh giới của các phàm phu, Thanh Văn, Duyên Giác, ngoại đạo v́ các ngoại đạo chấp trước hư vọng ngă tưởng. Vậy nên, này Đại Tuệ! Như vậy nội thân tự giác tu hành thắng tướng th́ phải học như vậy.

Này Đại Tuệ! Ông phải nên ĺa khỏi tướng kiến tự tâm, lấy làm chẳng phải thật. 

Lại nữa, này Đại Tuệ! Thanh Văn thừa có hai thứ tướng sai biệt. Đó là ở nội thân chứng được Thánh Tướng, chấp trước tướng hư vọng phân biệt có vật.  

Này Đại Tuệ! Cái ǵ là nội thân Thanh Văn chứng được Thánh tướng? Là gọi cảnh giới vô thường, khổ, không, vô ngă vậy, là gọi chân đế, ly dục, tịch tịnh vậy, là gọi ấm, giới, nhập, tự tướng, đồng tướng, tướng nội ngoại bất diệt, thấy pháp như thật, được tâm tam muội, được tâm tam muội rồi được thiền định giải thoát tam muội, đạo quả Tam ma bạt đề bất thoái giải thoát, ĺa khỏi chẳng thể nghĩ bàn huân tập biến dịch chết, nội thân chứng được pháp Thánh lạc hạnh, trụ ở Thanh Văn địa. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Thanh Văn nội thân chứng đắc Thánh Tướng.  

Này Đại Tuệ! Đại Bồ tát vào lạc pháp tam muội nội chứng Thánh hạnh của các Thanh Văn mà chẳng thủ lấy niềm vui Tịch Diệt Không Môn, chẳng thủ lấy niềm vui Tam ma bạt đề, do thương xót chúng sinh nên khởi phát lực hạnh bản nguyện. Vậy nên Bồ tát tuy biết nhưng chẳng lấy làm cứu cánh.  

Này Đại Tuệ! Đó gọi là Thanh Văn nội thân chứng thánh tu hành lạc tướng. Này Đại Tuệ! Đại Bồ tát nên phải tu hành nội thân chứng Thánh tu hành lạc môn mà chẳng thủ trước.  

Này Đại Tuệ! Cái ǵ là Thanh Văn phân biệt hữu vật chấp trước hư vọng tướng? Là gọi tướng cứng, ướt, nóng, động của bốn Đại, tướng xanh, vàng, đỏ, trắng.v.v... không có tác giả mà có sinh ra, tự tướng, đồng tướng, châm chước đo lường tương ứng với A hàm hơn trước thấy khéo nói vậy. Nương vào pháp đó mà hư vọng chấp trước, lấy làm thật có. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Thanh Văn phân biệt hữu vật chấp trước hư vọng tướng.  

Này Đại Tuệ! Đại Bồ tát đối với pháp Thanh Văn đó nên biết mà xả bỏ, xả bỏ rồi vào với tướng pháp vô ngă. Vào tướng pháp vô ngă rồi vào nhân vô ngă. Quan sát tướng vô ngă rồi th́ thứ lớp vào các địa.   Này Đại Tuệ! Đó gọi là Thanh Văn phân biệt hữu vật chấp trước hư vọng tướng. Này Đại Tuệ! Cái gọi là Thanh Văn thừa có hai thứ tướng th́ ta đă nói xong. 

Lúc bấy giờ, Thánh giả Đại Tuệ Đại Bồ tát lại bạch đức Phật rằng:  

- Thưa đức Thế Tôn! Lời nói của đức Thế Tôn thường pháp chẳng thể nghĩ bàn, pháp nội thân chứng Thánh cảnh giới, pháp thứ nhất đă nói ở trước. Thưa đức Thế Tôn! Ngoại đạo cũng nói thường nhân quả chẳng thể nghĩ bàn. Nghĩa này là sao? 

Đức Phật bảo Thánh giả Đại Tuệ Bồ tát rằng: 

- Này Đại Tuệ! Các ngoại đạo nói thường nhân quả chẳng thể nghĩ bàn th́ chẳng thành. V́ sao vậy? Này Đại Tuệ! Các ngoại đạo nói thường chẳng thể nghĩ bàn chẳng phải nhân vào tự tướng tương ứng. Này Đại Tuệ! Các ngoại đạo nói thường chẳng thể nghĩ bàn mà nếu nhân tự tướng tương ứng th́ đây là những pháp ǵ? Những pháp ǵ tỏ rơ hiện nay? Vậy nên ngoại đạo chẳng được nói Thường chẳng thể nghĩ bàn.  

Lại nữa, này Đại Tuệ! Các ngoại đạo nói Thường chẳng thể nghĩ bàn th́ nếu nhân tự tướng tương ứng th́ ứng thành vô thường chẳng thể nghĩ bàn do có tướng của nhân. Vậy nên chẳng thành Thường chẳng thể nghĩ bàn. Này Đại Tuệ! Ta nói Thường chẳng thể nghĩ bàn Đệ nhất nghĩa. Thường chẳng thể nghĩ bàn cùng tướng Đệ nhất nghĩa tương ứng nhân quả v́ ĺa khỏi hữu vô, v́ nội thân chứng tướng, v́ có tướng đó, v́ nhân tướng của Đệ nhất nghĩa trí tương ứng, v́ ĺa khỏi có không, v́ chẳng phải sở tác mà cùng với hư không Niết bàn tịch diệt thí dụ tương ứng. Vậy nên Thường chẳng thể nghĩ bàn. Vậy nên, này Đại Tuệ! Ta nói Thường chẳng thể nghĩ bàn chẳng đồng với luận Thường chẳng thể nghĩ bàn của ngoại đạo. Này Đại Tuệ! Thường này chẳng thể nghĩ bàn, các đức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri quả thật là thường pháp v́ Thánh trí của chư Phật do nội thân chứng được, chẳng phải cảnh giới của tâm ư và ư thức. Này Đại Tuệ! Vậy nên Đại Bồ tát nên phải tu hành Thường chẳng thể nghĩ bàn Thánh trí hành pháp sở chứng của nội thân.  

Lại nữa, này Đại Tuệ! Thường chẳng thể nghĩ bàn của các ngoại đạo là nhân của tướng pháp vô thường tương ứng. Vậy nên nó là vô thường, chẳng phải nhân vào tướng mà được danh xưng. Vậy nên Thường pháp chẳng thể nghĩ bàn. Này Đại Tuệ! Nếu Thường chẳng thể nghĩ bàn của những ngoại đạo thấy pháp có Không mà nói là thường do pháp đó so sánh với trí biết th́ nói rằng có Thường. Này Đại Tuệ! Ta cũng như vậy, liền nhân pháp này mà tạo tác cái thấy có không. Vô thường ứng với thường. V́ sao vậy? V́ không có nhân.  

Lại nữa, này Đại Tuệ! Các ngoại đạo nói, nếu nhân tưởng tương ứng thành thường chẳng thể nghĩ bàn mà do ngoại đạo kia nói, nhân tự tướng có không th́ đồng với sừng thỏ. Này Đại Tuệ! Thường này chẳng thể nghĩ bàn chỉ là các ngoại đạo.v.v... hư vọng phân biệt. V́ sao vậy? V́ do không có sừng thỏ mà chỉ hư vọng phân biệt, tướng tự nhân không vậy. Này Đại Tuệ! Thường chẳng thể nghĩ bàn của ta chỉ là nội thân chứng nhân của tướng, ĺa khỏi pháp tạo tác hữu vô. Vậy nên Thường chẳng thể nghĩ bàn do không có ngoại tướng, thường pháp tương ứng. Này Đại Tuệ! Các ngoại đạo.v.v... thấy không có ngoại tướng. So sánh trí biết Thường chẳng thể nghĩ bàn lấy làm thường th́ ngoại đạo.v.v... kia chẳng biết Thường chẳng thể nghĩ bàn! Tướng nhân của ḿnh và tướng nhân của người do nội thân thánh trí chứng cảnh giới tướng vậy. Này Đại Tuệ! Những ngoại đạo kia đối với pháp của ta chẳng nên v́ họ mà nói. 

Lại nữa, này Đại Tuệ! Các Thanh Văn, Bích Chi Phật sợ sinh tử, vọng tưởng ra khổ mà cầu Niết bàn, chẳng biết thế gian, Niết bàn không có sai biệt. Họ phân biệt tất cả pháp cùng phi pháp mà diệt hết các tướng (căn), chẳng thủ lấy cảnh giới vị lai mà hư vọng thủ lấy làm Niết bàn, chẳng biết pháp tu hành nội thân chứng, chẳng biết A Lê  Gia thức chuyển vậy. Này Đại Tuệ! Vậy nên những người ngu đó nói có pháp ba thừa mà chẳng thể biết Chỉ tâm tưởng (tướng?) diệt th́ được pháp tịch diệt (tịnh?). Vậy nên kẻ ngu, vô trí đó chẳng biết các đức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri quá khứ, vị lai và hiện tại tự tâm thấy cảnh giới  mà chấp trước cảnh giới bên ngoài tâm. Vậy nên, này Đại Tuệ! Người ngu si đó ở trong ṿng sinh tử của thế gian, luôn chuyển chẳng trụ. 

Lại nữa, này Đại Tuệ! Tất cả các đức Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều nói các pháp chẳng sinh. V́ sao vậy? V́ là tự tâm thấy pháp có, không. Nếu ĺa khỏi có, không th́ các pháp chẳng sinh. Vậy nên, này Đại Tuệ! Tất cả pháp chẳng sinh. Này Đại Tuệ! Tất cả pháp như sừng thỏ, sừng lừa, sừng lạc đà.v.v... Này Đại Tuệ! Kẻ phàm phu ngu si vọng tưởng phân biệt mà phân biệt các pháp. Vậy nên, tất cả các pháp chẳng sinh. Này Đại Tuệ! Tự thể tướng của tất cả các pháp chẳng sinh là nội thân chứng Thánh trí cảnh giới, chẳng phải là tự thể phân biệt hai cảnh giới của các phàm phu vậy. Này Đại Tuệ! Chính là A Lê Gia thức! Tự thể tướng của thân, đồ tư sinh, thế gian, khứ lai... thấy có thể thủ lấy, có thể chuyển lấy. Các phàm phu rơi vào sanh, trụ, diệt, tâm nhị tướng nên phân biệt các pháp, sinh ra có, không. Này Đại Tuệ! Ông nên biết pháp như vậy. 

Lại nữa, này Đại Tuệ! Ta nói, ngũ chủng thừa tính chứng pháp. Những ǵ là năm? Một là, Thanh Văn thừa tính chứng pháp. Hai là, Bích Chi Phật thừa tính chứng pháp. Ba là, Như Lai thừa tính chứng pháp. Bốn là, Bất định thừa tính chứng pháp. Năm là, Vô tính chứng pháp.  

Này Đại Tuệ! Thanh Văn thừa tính chứng pháp là ǵ? Nghĩa là nói pháp ấm, giới, nhập, nói pháp tự tướng, đồng tướng chứng trí, lỗ chân lông của thân đó vui vẻ hân hoan, ưa tu trí của tướng, chẳng tu tướng nhân duyên chẳng ĺa nhau. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Thanh Văn thừa tính chứng pháp. Tà kiến chứng trí của người Thanh Văn đó ĺa khỏi sự khởi dậy phiền năo thô, chẳng ĺa khỏi phiền năo của vô minh huân tập, thấy tướng chứng của thân ḿnh, gọi là ĺa khỏi các phiền năo trong sơ địa cho đến ngũ địa, lục địa. Việc ĺa khỏi đồng rồi, huân tập vô minh phiền năo, rơi vào chẳng thể nghĩ bàn chết biến đổi mà nói lên rằng : “Sự sống của ta đă hết, phạm hạnh đă lập, việc làm đă xong, chẳng thọ cái có đời sau... như vậy.v.v... Ta được vào vô ngă của loài người!” Cho đến họ phát sinh tâm cho là đă được Niết Bàn. Này Đại Tuệ! Lại có ngoại đạo khác cầu chứng Niết Bàn mà nói lên rằng : “Giác biết ngă, nhân, chúng sinh, thọ mạng, tác giả, thọ giả, trượng phu th́ đó là Niết Bàn”. Này Đại Tuệ! Lại có ngoại đạo khác thấy tất cả các pháp nương vào nhân mà có nên sinh tâm Niết Bàn. Này Đại Tuệ! Những ngoại đạo đó không có Niết Bàn giải thoát do chẳng thấy pháp vô ngă. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Thanh Văn thừa ngoại đạo tính, ở chỗ chẳng phải ly (ĺa khỏi) mà sinh ra ly tưởng (tư tưởng ĺa khỏi). Này Đại Tuệ! Ông nên chuyển tà kiến này mà tu hành hạnh như thật. 

Này Đại Tuệ! Bích Chi Phật thừa tính chứng pháp là ǵ? Nghĩa là nghe nói nhân duyên mà giác ngộ chứng pháp, lông toàn thân dựng đứng, buồn khóc rơi nước mắt, chẳng ưa rối rắm ồn ào. Quan sát các pháp nhân duyên, chẳng chấp trước các pháp nhân duyên, nghe nói đủ thứ thần thông của tự thân, hoặc ĺa hoặc hợp đủ thứ biến hóa mà tâm ấy theo vào. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Duyên Giác thừa tính chứng pháp. Ông hăy nên biết thuận theo lời nói của Duyên Giác! 

Này Đại Tuệ! Như Lai thừa tính chứng pháp là ǵ? Này Đại Tuệ! Như Lai thừa tính chứng pháp có bốn thứ. Những ǵ là bốn? Một là, chứng thật pháp tính. Hai là, ly thật pháp chứng tính. Ba là,  tự thân nội chứng Thánh trí tính. Bốn là, ngoại chư quốc thổ thắng diệu trang nghiêm chứng pháp tính. Này Đại Tuệ! Nếu khi nghe nói mỗi một pháp này mà chỉ tâm A Lê Gia thấy đồ tư sinh, thế gian sở y của ngoại thân, cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn mà chẳng kinh, chẳng bố, chẳng úy th́, này Đại Tuệ! Ông phải biết người đó chứng Như Lai thừa tính. Này Đại Tuệ! Đó gọi là Như Lai Thừa Tính Chứng Pháp Nhân (người) tướng. 

Này Đại Tuệ! Bất Định thừa tính chứng pháp là ǵ? Này Đại Tuệ! Nếu người nghe ba thứ pháp này mà ở trong mỗi một pháp có được niềm vui th́ thuận theo v́ họ nói. Này Đại Tuệ! Nói ba thừa là v́ phát khởi tu hành Địa. Nói các tính sai biệt chẳng phải cứu cánh Địa. V́ muốn kiến lập rốt ráo có thể thủ lấy địa tịch tịnh. Này Đại Tuệ! Ba thứ người đó ĺa khỏi phiền năo chướng, huân tập được thanh tịnh, thấy pháp vô ngă, được tam muội lạc hạnh, Thanh Văn, Duyên Giác rốt ráo được pháp thân của Như Lai vậy. 

Bấy giờ, đức Thế Tôn một lần nữa nói kệ rằng: 

Nghịch Lưu tu vô lậu

Văng Lai và Bất Hoàn

Ứng Chúng, A La Hán 

Những tâm đó mê loàn (loạn)

Ta nói ba thừa đủ  

Nhất thừa, Phi thừa thêm

Các Thánh giải như thật

Phàm phu chẳng biết thông.

Đệ nhất nghĩa pháp môn

Xa ĺa khỏi hai giáo (nhị giáo)

Với ba thừa lập nên  

V́ trụ chỗ tịch tịnh.

Vô lượng và các thiền  

Tam ma đề vô sắc

Vô tưởng định diệt hết 

Cũng đều không trong ḷng. 

Này Đại Tuệ Vô Tính thừa là ǵ? Nghĩa là Nhất xiển đề. Này Đại Tuệ! Nhất xiển đề th́ không có tính Niết Bàn. V́ sao vậy? V́ ở trong giải thoát, nhất xiển đề chẳng sinh ra tín tâm, chẳng vào Niết Bàn. Này Đại Tuệ! Nhất xiển đề th́ có hai thứ. Những ǵ là hai? Một là, thiêu đốt tất cả căn lành. Hai là, thương xót tất cả chúng sinh mà tạo tác hết tất cả nghiệp của cơi chúng sinh.  

Này Đại Tuệ! Sao gọi là thiêu đốt tất cả thiện căn? Nghĩa là bài báng Bồ tát tạng mà nói lời như vậy. Những kẻ đó chẳng phải thuận theo Tu Đa La (Kinh), Tỳ Ni (Luật) giải thoát mà nói, xả bỏ các thiện căn. Vậy nên chẳng được Niết Bàn.  

Này Đại Tuệ! Thương xót chúng sinh tạo tác hết nguyện của cơi chúng sinh th́ đó là Bồ tát. Này Đại Tuệ! Bồ tát phương tiện tác khởi nguyện rằng: “Nếu các chúng sinh chẳng vào Niết Bàn th́ ta cũng chẳng vào Niết Bàn”. Vậy nên Đại Bồ tát chẳng vào Niết Bàn. Này Đại Tuệ! Đó gọi là hai thứ nhất xiển đề không có tính Niết Bàn. Do nghĩa này nên quyết định chọn lấy hạnh nhất xiển đề. 

Bồ tát Đại Tuệ bạch đức Phật rằng:  

- Thưa đức Thế Tôn! Hai thứ nhất xiển đề này th́ những nhất xiển đề nào là thường chẳng vào Niết Bàn? 

Đức Phật bảo Đại Bồ tát Đại Tuệ rằng: 

- Nhất xiển đề thường chẳng vào Niết Bàn. V́ sao vậy? V́ do có thể giỏi biết tất cả các pháp bản lai Niết Bàn. Vậy nên chẳng vào Niết Bàn, chẳng phải xả bỏ tất cả thiện căn xiển đề. V́ sao vậy? Này Đại Tuệ! V́ người đó xả bỏ tất cả thiện căn xiển đề mà nếu gặp các đức Phật, thiện tri thức.v.v... phát tâm Bồ Đề, sinh ra các thiện căn th́ liền chứng Niết Bàn. V́ sao vậy? Này Đại Tuệ! V́ các đức Phật Như Lai chẳng bỏ tất cả chúng sinh. Vậy nên, này Đại Tuệ! Bồ tát nhất xiển đề thường chẳng vào Niết Bàn. 

 

KINH  NHẬP  LĂNG  GIÀ

- Quyển thứ hai hết -

 

 Minh Quang posted October 31, 2005


[Home] [Up] [Kinh Nhập Lăng Già 1] [Kinh Nhập Lăng Già 2] [Kinh Nhập Lăng Già 3] [Kinh Nhập Lăng Già 4] [Kinh Nhập Lăng Già 5] [Kinh Nhập Lăng Già 6] [Kinh Nhập Lăng Già 7] [Kinh Nhập Lăng Già 8] [Kinh Nhập Lăng Già 9] [Kinh Nhập Lăng Già 10]